Blaða­manna­fé­lag Íslands segir hug­myndir Íslands­banka um að hætta við­skiptum við þá fjöl­miðla þar sem afger­andi kynja­halli ríkir séu „frá­leit aðför að rit­stjórn­ar­legu sjálf­stæði fjöl­miðla“ og þjóni ekki hags­munum jafn­rétt­is­bar­átt­unnar. Á sama tíma fagnar Kven­rétt­inda­fé­lag Íslands áformum Íslands­banka og segja að með því að stíga mark­viss skref í átt að heims­mark­miðum Sam­ein­uðu þjóð­anna sé bank­inn að leggja sitt af mörkum til að auka jarn­frétti kynj­anna.

„Er hægt að knýja fram nauð­syn­legar breyt­ingar til að auka jafn­rétti kynj­anna“

Mikill styr hefur staðið um þá ákvörðun Íslands­banka, sem Edda Her­manns­dóttir mark­aðs- og sam­skipta­stjóri bank­ans greindi frá í skoð­anapistli 21. októ­ber síð­ast­lið­inn, að kveðja aug­lýs­ingar hjá fjöl­miðlum sem bjóða upp á afger­andi kynja­halla. Raunar skrif­aði Edda einnig að bank­inn forð­að­ist að kaupa þjón­ustu af fyr­ir­tækjum sem fylli her­bergin ein­ungis af karl­mönnum. Þessi stefnu­mörkun er hluti af inn­leið­ingu fjög­urra heims­mark­miða Sam­ein­uðu þjóð­anna sem bank­inn hefur tekið upp og er að vinna eftir.

Sigmundur og Bjarni áhyggjufullir

Segja má að umræða um þessa ákvörðun bank­ans hafi sprungið út í gær, meðal ann­ars með því að Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son for­maður Mið­flokks­ins átti orða­stað við Bjarna Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra á Alþingi í gær. Íslenska ríkið á Íslands­banka að fullu og hefur markað bank­anum eig­enda­stefnu. Sagði Bjarni að honum kæmu áætl­anir bank­ans spánskt fyrir sjónir, að það væri að sjá ákveð­inn tví­skinn­ungs­hátt í því að bank­inn hyggð­ist aðeins koma stefnu af þessu tagi í fram­kvæmd á útgjalda­hlið­inni en ekki á tekju­hlið­inni og velti fyrir sér hvar bank­inn hyggð­ist draga mörk. Sig­mundur sagði áformin „óhugna­leg“ og að þetta virt­ist vera ein­hvers konar mark­aðs­brella.

Áður beitt sér varðandi umhverfismál

Edda Her­manns­dóttir svar­aði fyrir þessar aðgerðir í gær og sagði í sam­tali við RÚV að ekki væri ætl­un­ina að skipta sér af rit­stjórn­ar­stefnu fjöl­miðla. Hins vegar hafi Íslands­banki sam­þykkt mark­aðs­stefnu þar sem unnið er eftir heims­mark­miðum Sam­ein­uðu þjóð­anna. Það sé þekkt víða um heim að fyr­ir­tæki nýti inn­kaup til góðs. Um sé að ræða hvatn­ingu til fjöl­miðla til að setja fleiri konur á dag­skrá, sem starfs­menn eða við­mæl­endur. Áður hafi inn­kaup bank­ans verið notuð til að ná ákveðnum mark­miðum í umhverf­is­málum, með því að velja umhverf­is­vænni val­kosti, þá sem eru með minna kolefn­is­spor eða menga minna en aðrir val­kostir. „Við ítrekum að við höfum engin afskipti af rit­stjórn­ar­stefn­unni sjálfri eða efn­is­tökum fjöl­miðla,“ sagði Edda í sam­tali við RÚV. 

Segja að um aðför að ritstjórnarlegu sjálfstæði sé að ræða

Stjórn Blaða­manna­fé­lags­ins sendi í dag frá sér ályktun þar sem segir að gera verði þá kröfu „til banka í eigu almenn­ings“ að þar væri vandað betur til verka. Áformunum er lýst sem svo að þau séu „frá­leit aðför Íslands­banka að rit­stjórn­ar­legu sjálf­stæði fjöl­miðla þjónar ekki hags­munum jafn­rétt­is­bar­átt­unnar“ og spurt hvort að bank­inn muni ekki aug­lýsa í Vikunni vegna við­var­andi  kynja­halla á rit­stjórn og í hópi við­mæl­enda eða hvort bank­inn muni ekki aug­lýsa í Fiski­fréttum vegna við­var­andi kynja­halla á rit­stjórn og í hópi við­mæl­enda.   

„Hug­myndir Íslands­banka í þessum efnum eru greini­lega illa ígrund­aðar“

„Það var raunar Vikan sem setti á dag­skrá mögu­legt man­sal í íslensku sam­fé­lagi og við­kom­andi blaða­maður mátti skjóta máli sínu til Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins til að fá rétt­ingu mála sinna og tíma­ritið Ísafold mátti þola það að önnur af tveimur stærstu smá­sölu­keðjum lands­ins neitað að dreifa blað­inu vegna umfjöll­unar um nekt­ar­dans­staði og þá starf­semi sem þar færi fram!“ segir í álykt­un­inni.

Ekki sé nýtt að fjár­sterkir og valda­miklir aðilar reyni að hafa áhrif á umfjöll­un­ar­efni fjöl­miðla. Ömurlegt sé hins vegar að upp­lifa að fyr­ir­tæki í eigu almenn­ings hagi sér með þeim hætti. „Hug­myndir Íslands­banka í þessum efnum eru greini­lega illa ígrund­aðar og hljóta að verða lagðar til hliðar.  Bankinn getur lagt jafn­rétti lið með mörgum öðrum hætti.“

Skref í átt að auknu jafnrétti

Kven­rétt­inda­fé­lag Íslands sendi einnig frá sér ályktun í dag og kveður þar við nokkuð annan tón. Þar er áformum Íslands­banka um að vinna mark­visst að heims­mark­miðum Sam­ein­uðu þjóð­anna, og sýna þannig sam­fé­lags­lega ábyrgð í verki, fagnað. „Við fögnum fram­taki þeirra að taka mark­viss skref í átt að auk­inni umhverf­is­vernd og færa við­skipti sín yfir til þeirra fjöl­miðla og fyr­ir­tækja sem ekki búa við afger­andi kynja­halla. Ef öll fyr­ir­tæki, stofn­anir og stjórn­völd leggj­ast saman á árar, er hægt að knýja fram nauð­syn­legar breyt­ingar til að auka jafn­rétti kynj­anna og tryggja fram­tíð kom­andi kyn­slóða.“