Gylfi Zoëga, hagfræðiprófessor og nefndarmaður í peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands, segir að endurskipulagningunni á íslensku bankakerfi fylgi ýmsar hættur. Brýnt sé að koma í veg fyrir að óæskilegir hvatar myndist á fjármálamarkaði sem geti stefnt þjóðarbúinu í voða. Þetta er á meðal þess sem fram kom í máli hans á fundi efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis um skýrslu peningastefnunefndar í dag.

„Síðustu 10 ár höfum við haft stjórn á kerfinu hérna. Það hafa auðvitað verið ríkisbankar en gengið vel í hagkerfinu,“ sagði Gylfi og bætti því við að nú stæðu stjórnmálamenn frammi fyrir stórum spurningum. „Hver á þessa banka, hver stjórnar þeim, hvernig verður eftirlit með þeim, hvernig ætliði að skipuleggja þetta fjármálakerfi í framtíðinni? Þetta eru risa spurningar og ef eitthvað fer úrskeiðis í þessu ferli, þá er auðvitað hætta á ferðum innanlands. Yfirleitt er það þannig að sú kynslóð sem lendir í fjármálakreppu, hún hefur lært sína lexíu, og lætur hana ekki að endurtakast. Það er næsta kynslóð sem gerir það. En maður skyldi vona að búið sé að læra af reynslunni svo það verði passað upp á þetta.“

Gylfi bætti því við að brýnt væri að reglur á fjármálamarkaði væru ekki með þeim hætti að fólk hefði hvata til þess að gera hluti sem stefndu kerfinu öllu í voða. „Þeir hvatar sem við höfum sem einstaklingar þurfa að fara saman við hagsmuni þjóðarinnar.“ Þá benti hann á að á árunum fyrir hrun gátu fyrirtæki hagnast umtalsvert með því að skuldsetja sig í erlendri mynt. „En fyrir allt þjóðarbúið var þetta stórhættulegt. Þarna voru hagsmunir og hvatar einstakra aðila á skjön við það sem þjóðin og hagkerfið þurfti á að halda. Það má ekki gerast að reglur séu þannig að þær hvetji til svona hegðunar aftur. Svo það er bæði eignarhaldið sem þarf að vera gegnsætt og regluverkið sem þarf að vera í lagi. Þetta er kannski helsta hættan hér innanlands á næstu árum, að þetta fari úrskeiðis.“

Benedikt Gíslason, bankastjóri Arion banka, var til viðtals í Markaðnum fyrir viku og gagnrýndi stífar eiginfjárkröfur í íslensku bankakerfi. „Við erum búin að innleiða mun hærri eiginfjárkröfur en önnur Evrópuríki,“ sagði hann og hélt því fram að eiginfjárkröfurnar væru það helsta sem stæði í vegi fyrir því að Ísland gæti orðið lágvaxtaríki.“

Gylfi Zoëga víkur að þessu í viðtali á Mbl.is í dag þar sem eftirfarandi er haft eftir honum:

„Einn banka­stjóri stórs banka var í viðtali síðustu helgi og sagði að það væri lyk­il­atriði að lækka eig­in­fjár­kröf­ur á bank­anna. Því er stöðugt haldið fram af hag­fræðing­um bank­anna að það eigi að hleypa inn þessu er­lenda spari­fé í vaxtamunaviðskipti því það sé æski­legt. Og núna þegar bank­arn­ir fara að taka er­lend lán á betri kjör­um þá mun press­an mynd­ast að fara að lána í er­lend­um mynt­um. Það er stöðugur áróður má segja fyr­ir þess­um breyt­ing­um.“