Ísland sat hjá í atkvæða­greiðslu um stríðs­glæpi gegn Palest­ínu­mönnum vegna þess að íslensk stjórn­völd töldu að það „vant­aði mikið upp á jafn­vægi“ í álykt­un­ar­texta og að ekki væri vikið að „ábyrgð allra aðila“ á ástand­inu fyrir botni Mið­jarð­ar­hafs.

Þetta kemur fram í svari Guðlaugs Þórs Þórð­ar­sonar utan­rík­is­ráð­herra við fyr­ir­spurn Rósa Bjarkar Brynj­ólfs­dóttur, þing­konu Vinstri grænna, um málið. 

Stundin fjall­aði um hjá­setu Íslands í vor, en í umræddri ályktun var kallað eftir því að alþjóð­legum mann­úðar- og mann­rétt­inda­lögum yrði fylgt á hernumdu svæð­unum í Palest­ínu og réttað yfir þeim sem brjóta þau. Þá voru hern­að­ar­að­gerðir gegn óbreyttum borg­urum, svo sem börnum, heil­brigð­is­starfs­mönnum og fötl­uðum, for­dæmdar sem og hvers kyns hót­anir og þving­anir gagn­vart mann­rétt­inda- og hjálp­ar­sam­tökum. Danmörk, Ítalía og Bretland sátu hjá ásamt Íslandi en Spánn greiddi atkvæði með til­lög­unni sem var sam­þykkt með 23 atkvæðum gegn átta þann 15. mars 2019.

„Afstaða Íslands varð­andi þessa ályktun var hjá­seta, enda vant­aði mikið upp á jafn­vægi í text­anum, einkum er lýtur að ábyrgð Hamas-hryðju­verka­sam­tak­anna, en þau eru raunar ekki nefnd á nafn í álykt­un­inni,“ segir í svari ráð­herra. „Þessi afstaða Íslands var áréttuð í sér­stakri atkvæða­skýr­ingu og jafn­framt áréttað að Ísland for­dæmdi allt ofbeldi, hvaðan sem það á upp­tök sín.“

Í atkvæða­skýr­ingu lýsti full­trúi Íslands  áhyggjum af nið­ur­stöðum skýrslu sér­stakrar rann­sókn­ar­nefndar vegna aðgerða Ísra­els­hers vorið 2018 þegar tugir Palest­ínu­manna féllu í aðgerðum hers­ins á landa­mær­unum að Gaza í kjöl­far mót­mæla­að­gerða þar. Enn fremur lagði hann áherslu á að ísra­elsk stjórn­völd yrðu, þegar örygg­is­sveitir Ísraela bregð­ast við mót­mælum eins og þeim sem urðu á Gaza í maí 2018, að virða þá meg­in­reglu að mót­að­gerðir séu í sam­ræmi við til­efnið, sem og að beita ekki ban­vænu afli í aðgerðum sem bein­ast gegn óbreyttum borg­urum.

„Hins vegar var því jafn­framt lýst yfir í atkvæða­skýr­ing­unni að íslensk stjórn­völd hefðu viljað að umrædd ályktun léti sig varða ábyrgð allra aðila,“ segir í svari ráð­herra. „Hvergi í álykt­un­inni væri vikið að ábyrgð Hamas-hryðju­verka­sam­tak­anna sem hvöttu til ofbeldis af hálfu palest­ínskra þátt­tak­enda í mót­mæl­unum. Þá sagði einnig í atkvæða­skýr­ing­unni, sem full­trúi Íslands flutti, að álykt­unin tæki ekki til­lit til þess að í skýrsl­unni, sem áður var vikið að, kemst rann­sókn­ar­nefnd Sam­ein­uðu þjóð­anna að þeirri nið­ur­stöðu að Hamas, sem fer með stjórn á Gaza, gerði ekk­ert til að koma í veg fyrir slík til­felli.“