Margrét Ein­ars­dóttir, dós­ent við laga­deild Háskól­ans í Reykja­vík, furðar sig á laga­túlkun Ólafs Ísleifs­sonar, þing­manns Mið­flokks­ins og þeirri ályktun sem Ólafur dregur út frá fræði­grein eftir hana sem birt­ist í Tímariti lög­fræð­inga árið 2016.

Eins og Stundin greindi nýlega frá stendur Ólafur í þeirri trú að 26. gr. stjórn­ar­skrár­innar um synj­un­ar­vald for­seta geti tekið til þings­á­lykt­ana. Þessa kenn­ingu rök­studdi hann í Morg­un­blað­inu með því að vitna í grein eftir Margréti. 

Orðrétt skrif­aði Ólafur í Morg­un­blaðið:

Aðferðum við að taka Evr­ópu­reglur í inn­lendan rétt er lýst í grein í Tímariti lög­fræð­inga 2016 undir fyr­ir­sögn­inni Upptaka afleiddrar lög­gjafar í EES-samn­ing­inn – Hvað er unnt að gera betur? Í grein­inni sem er hluti af dokt­ors­verk­efni höf­undar, Mar­grétar Ein­ars­dóttur, dós­ents í lög­fræði við Háskól­ann í Reykja­vík, kemur fram að þegar Alþingi hefur með þings­á­lyktun veitt sam­þykki sitt fyrir ákvörðun sam­eig­in­legu EES-nefnd­ar­innar að til­teknar Evr­ópu­reglur hljóti laga­gildi séu stað­fest­ing­ar­skjöl send til for­seta með beiðni um stað­fest­ingu. Sam­starfs­þjóðum í EFTA er ekki til­kynnt um sam­þykki Alþingis fyrr en sam­þykki for­seta liggur fyrir (bls. 19). Samþykki Alþingi þings­á­lykt­un­ar­til­lögu utan­rík­is­ráð­herra mun því orku­pakk­inn í heild fara um hendur for­seta Íslands.

Margrét hefur brugð­ist við skrifum Ólafs á Facebook. Hún bendir á að í grein sinni, sem Ólafur vitnar til, sé tekið fram að þegar upp­taka gerða í EES-samn­ing­inn kallar á laga­breyt­ingu sé sam­þykki for­seta Íslands fengið áður en hinum stjórn­skipu­lega fyr­ir­vara er aflétt. Þannig sé fram­kvæmdin í sam­ræmi við 21. gr. stjórn­ar­skrár­innar.

„Af þess­ari umfjöllun minni virð­ist þing­mað­ur­inn draga þá ályktun að nær­tækt sé að líta svo á að 26. gr. stjórn­ar­skrár­innar eigi við í þessu til­felli og að for­set­inn hafi heim­ild til að hafna því að stað­festa þings­á­lyktun Alþingis og vísa því til þjóð­ar­innar,“ skrifar Margrét.

„Ég get ekki skrifað undir þessa laga­túlkun míns gamla sam­starfs­manns úr HR. Ákvæði 26. gr. stjórn­ar­skrár­innar fjallar sam­kvæmt orða­lagi sínu um heim­ild for­seta Ísland til að hafna því að stað­festa „laga­frum­varp“ – ekki þings­á­lyktun. Þá ber hér einnig að líta til 13. gr. stjórn­ar­skrár­innar þar sem segir: „For­set­inn lætur ráð­herra fram­kvæma vald sitt“. Það mun koma í hlut Alþingis að taka ákvörðun um aflétt­ingu hins stjórn­skipu­lega fyr­ir­vara við 3. orku­pakk­ann og for­seti Íslands hefur ekki stjórn­skipu­legar heim­ildir til ann­ars en að stað­festa þá þings­á­lyktun.“