Meiri­hluti fjár­laga­nefndar vill að dregið verði úr útgjalda­vexti almanna­trygg­inga um tvo millj­arða á tíma­bili fjár­mála­á­ætl­unar miðað við það sem áður var gert ráð fyrir í fram­lagðri áætlun rík­is­stjórn­ar­innar. 

Útgjöld til sam­göngu- og fjar­skipta­mála verða 3 millj­örðum lægri en til stóð, útgjöld til fram­halds­skóla­stigs­ins lækka um rúman millj­arð og útgjöld til heil­brigð­is­mála um 3,5 millj­arða. 

Þetta er á meðal þess sem til­lögur nefnd­ar­meiri­hlut­ans til breyt­inga á áætl­un­inni bera með sér. Til­lög­urnar voru sam­þykktar við afgreiðslu fjár­mála­á­ætl­unar á Alþingi í kvöld.

Skerð­ing­ar­mörk barna­bóta verða hækkuð í takt við fyr­ir­heit sem gefin voru við gerð lífs­kjara­samn­inga. Fyrir vikið verður útgjalda­aukn­ingin á sviði fjöl­skyldu­mála fimm millj­örðum meiri en áður stóð til.

Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra lagði nýlega fram end­ur­skoð­aða fjár­mála­stefnu vegna breyttra efna­hags­að­stæðna. Um leið boð­aði rík­is­stjórnin að ráð­ast þyrfti í aðhalds­að­gerðir til að koma í veg fyrir að rík­is­sjóður yrði rek­inn með halla. Mun þetta að hluta til bitna á fólki sem reiðir sig á almanna­trygg­inga­kerfið í þeim skiln­ingi að kjör þess verða bætt minna á næstu árum en rík­is­stjórnin hafði gefið fyr­ir­heit um þegar fjár­mála­á­ætlun var fyrst kynnt.

Fjár­mála­ráð, ráð­gef­andi sér­fræð­inga­hópur um opin­ber fjár­mál, hefur varið við því að sam­drátt­ur­inn í íslensku efna­hags­lífi kunni að verða skarp­ari og lengri en búist var við. Af umfjöllun sem fram kemur í umsögn ráðs­ins um breytta fjár­mála­stefnu rík­is­stjórn­ar­innar má ráða að sér­fræð­ing­arnir hafi efa­semdir um þá ákvörðun stjórn­valda að hvika hvergi frá þeim stífu fjár­mála­reglum laga um opin­ber fjár­mál á sam­drátt­ar­tímunum sem framundan eru. „Bent skal á að ábyrgð hvílir á stjórn­völdum varð­andi þá ákvörðun að nýta ekki heim­ild laga til að víkja tíma­bundið til hliðar þeim tölu­legu skil­yrðum sem 7. gr. laga um opin­ber fjár­mál setur. Verði hag­þró­unin verri en ráð er fyrir gert gæti slíkt eitt og sér kallað á nýja end­ur­skoðun,“ segir í umsögn­inni.

Rík­is­stjórnin telur hins vegar mik­il­vægt að „varna því að í starf­semi hins opin­bera mynd­ist halli og láns­fjár­þörf“ eins og það er orðað í grein­ar­gerð til­lögu til breyttrar fjár­mála­stefnu. Gildir þá einu þótt lána­kjör rík­is­sjóðs hafi aldrei verið jafn góð og nú, en nýlega gaf rík­is­sjóður út skulda­bréf í evrum á hag­stæð­ustu vöxtum í sögu lýð­veld­is­ins. 

„Breyt­ing­ar­til­lögur meiri hlut­ans eru af ýmsum til­efnum en eiga sam­merkt að þeim er ætlað að tryggja að afkomu­mark­mið nýrrar fjár­mála­stefnu séu upp­fyllt með sam­svar­andi breyt­ingum á fjár­mála­á­ætlun,“ segir í nefnd­ar­á­liti frá meiri­hluta fjár­laga­nefndar. „Þrátt fyrir spár um sam­drátt í lands­fram­leiðslu er gert ráð fyrir að heild­ar­af­koma opin­berra aðila verði lít­il­lega jákvæð á árinu og afgang­ur­inn hækki sem hlut­fall af vergri lands­fram­leiðslu á næstu árum.“