Mikill laxa­dauði var hjá lax­eld­is­fyr­ir­tæk­inu Arn­ar­laxi á fyrsta árs­fjórð­ungi þessa árs vegna vetr­ar­kulda. Þetta kemur fram í upp­gjöri móð­ur­fé­lags Arnarlax, Salmar AS sem er norskur lax­eld­is­risi, fyrir fyrsta árs­fjórð­ungs þessa árs sem gert var opin­bert í dag. Í kynn­ingu um árs­hluta­upp­gjörið segir að rekst­araf­koma Arnarlax hafi minnkað um 5 millj­ónir norskra króna, rúm­lega 70 millj­ónir króna, vegna þessa.

Eins og segir í kynn­ing­unni: „Há dán­ar­tíðni vegna vetr­ar­sára hafði nei­kvæð áhrif á rekstr­ar­nið­ur­stöð­una og var kostn­aður vegna þessa 5 millj­ónir norskra króna.“ Þá lækk­uðu fram­leidd tonn af eld­is­laxi hjá Arn­ar­laxi úr 2600 tonnum og niður í 2100 tonn miðað við upp­gjör félags­ins fyrir sama tíma í fyrra. Tekjur Arnarlax minnk­uðu sömu­leiðis úr 140 millj­ónum norskra króna á sama tíma í fyrra og niður í 133 millj­ónir.

Laxa­dauði vegna vetrar- og sjáv­ar­kulda við Íslands­strendur hefur löngum verið land­lægt vanda­mál í íslensku lax­eldi og er einn helsta ástæðan fyrir því að aldrei hefur tek­ist að byggja upp lax­eldi í sjó­kvíum á Íslandi. Þrátt fyrir lax­dauð­ann eru for­svars­menn Salmar samt bjart­sýnir í garð fjár­fest­ingar í Arn­ar­laxi.

Hagnaður Salmar-sam­stæð­unnar nam rúmum 10 millj­örðum króna en tekj­urnar á tíma­bil­inu voru tæp­lega 42 millj­arðar. 

Kaupa Arnarlax á undirverði

Eitt af því sem vekur athygli við upp­gjörið er að fyr­ir­tækið bók­færir hagnað upp á tæp­lega 226 millj­ónir norskra króna, rúm­lega 3 millj­arða króna, vegna upp­kaupa á hluta­bréfum í Arn­ar­laxi. Þessi hagn­aður skýrist af því  að for­svars­menn Salmar meta það sem svo að verðið sem félagið greiddi fyrir Arnarlax hafi verið und­ir­verð miðað við mögu­leika fyr­ir­tæk­is­ins á mark­aðnum og að fjár­fest­ingin í Arn­ar­laxi sé í raun verð­mæt­ari en kaup­verðið bendi til.

Eins og Stundin hefur greint frá greiða íslensk lax­eld­is­fyr­ir­tæki nær ekk­ert fyrir leyfi til að fram­leiða eld­is­lax við Íslands­strendur, sem þó má klár­lega líta á sem nátt­úru­auð­lind. Í Noregi ganga þessi leyfi kaupum og sölum á háu verði eins og Stundin hefur fjallað um. 

 „Fyrir Salmar er fjár­fest­ing félags­ins í Arn­ar­laxi eðli­legur og mik­il­vægur hluti af vaxt­ar­stra­tegíu félags­ins, líkt og aflands­fisk­eldi“

Fjárfest í framtíðinni en í fortíðinni á Íslandi

Eitt sem er merki­legt við upp­gjör fyr­ir­tæk­is­ins er að þar reynir félagið að rétt­læta af hverju það sé rök­rétt og eðli­legt að Salmar fjár­festi í nýrri tækni í sjó­kvía­eldi sem mun gera sjóa­kvía­eldi við strendur úrelt og barn síns tíma á sama tíma og félagið fjár­festir í einmitt nákvæm­lega þannig sjóa­kvía­eldi á Íslandi. Salmar birtir í upp­gjör­inu myndir af aflands­lax­eld­iskvíum sem verið er að þróa til að hafa langt út á sjó með til­heyr­andi minnk­andi umhverf­is­á­hrifum en á sama tíma eru einmitt slík umhverf­is­á­hrif und­ir­liggj­andi á Íslandi, meðal ann­ars fyrir villta laxa­stofna og líf­ríki fjarða þar sem lax­eldi er stundað. 

Orðrétt segir um þetta í upp­gjör­inu: „Fyrir Salmar er fjár­fest­ing félags­ins í Arn­ar­laxi eðli­legur og mik­il­vægur hluti af vaxt­ar­stra­tegíu félags­ins, líkt og aflands­fisk­eldi. Sam­stæðan hefur mikla trú á bæði Arn­ar­laxi og fisk­eldi á Íslandi almennt séð.  Á sama tíma gerir Salmar ráð fyrir því að það muni taka langan tíma áður en Arnarlax nær sama árangri og náðst hefur í starf­sem­inni í Noregi og Skotlandi.“ 

Salmar stefnir þannig að því, meðal ann­ars, að nota hagn­að­inn af sjó­kvía­eldi sínu á eld­is­laxi, sem fyr­ir­tækið virð­ist vita að sé fram­leiðslu­að­ferð for­tíð­ar­innar, til að þróa fram­leiðslu­að­ferðir sem eru umhverf­is­vænni og óum­deild­ari en sjó­kvía­eldi nálægt strand­lengj­unni á Íslandi,  eins og í Arn­ar­firði og Tálkna­firði. 

Í kynn­ing­unni kemur jafn­framt fram að þrátt fyrir laxa­dauð­ann í ár stefni Arnarlax ennþá á að ná að fram­leiða 10 þús­und tonn af eld­is­laxi á þessu ári líkt og ráð­gert hefur verið. 

Fram­tíðinSalmar virð­ist meta það sem svo að fram­tíð fisk­eldis felist í aflandseldi eins og þessum kvíum sem hér sjást. Úr árs­fjórð­ungs­upp­gjöri félags­ins.