Rík­is­stjórn Sig­mundar Davíðs Gunn­laugs­sonar átti frum­kvæði að því árið 2014 að reglur úr þriðja orku­pakk­anum voru inn­leiddar í íslensk lög án þess að þær hefðu verið sam­þykktar í sam­eig­in­legu EES-nefnd­inni og teknar upp í EES-samn­ing­inn.

Sumum þótti þetta óþarfa óða­got og eðli­legra að bíða með inn­leið­ing­una en Sig­mundur var á meðal þeirra sem greiddu atkvæði með frum­varp­inu þann 28. maí 2015 – fyrsta laga­frum­varp­inu sem sam­þykkt var vegna inn­leið­ingar þriðja orku­pakk­ans. Atkvæði Frosta Sig­ur­jóns­sonar féll á sama veg en nú er hann einn helsti tals­maður sam­taka sem beita sér gegn inn­leið­ingu regln­anna.

Haft var eftir Sigmundi Davíð Gunn­laugs­syni í við­tali á Mbl.is fyrr í vik­unni að „þriðja orku­pakk­an­um hafi ekki verið hleypt í gegn í tíð hans rík­is­stjórn­ar“. Benti hann á að pakk­inn hefði „ekki verið tek­inn upp í EES-samn­ing­inn í gegn­um sam­eig­in­legu EES-nefnd­ina fyrr en í maí 2017 í tíð rík­is­stjórn­ar Sjálf­stæðis­flokks­ins, Viðreisn­ar og Bjartr­ar fram­tíðar“. Með þessu skaut­aði hann fram hjá þeirri stað­reynd að hans eigin rík­is­stjórn kaus að lög­festa ákvæði úr þriðja orku­pakk­anum áður en til­skip­unin var tekin fyrir á vett­vangi EES-nefnd­ar­innar.

Á meðal ann­arra sem studdu þing­málið eru tveir núver­andi þing­menn Mið­flokks­ins, Þor­steinn Sæmunds­son og Gunnar Bragi Sveins­son.

Markmiðið að „stuðla að betri tengingu innri markaðarins“

Um er að ræða 22. gr. til­skip­unar nr. 2009/72/EB um kerf­is­á­ætlun flutn­ings­fyr­ir­tækja. 

„Mark­miðið með því ákvæði til­skip­un­ar­innar er að stuðla að betri teng­ingu innri mark­að­ar­ins þannig að raf­orku­þörf hans verði betur mætt með ásætt­an­legu afhend­ingar­ör­yggi,“ segir í grein­ar­gerð stjórn­ar­frum­varps­ins sem Ragn­heiður Elín Árna­dóttir iðan­að­ar­ráð­herra lagði fram árið 2014.

Mælti fyrir frum­varp­inuRagn­heiður Elín Árna­dóttir, fyrr­ver­andi iðn­að­ar­ráð­herra, taldi rétt að inn­leiða ákvæði úr til­skipun 2009/72/EB þótt til­skip­unin hefði ekki verið tekin upp í EES-samn­ing­inn.

Mynd: Pressphotos

„Taka ber fram að til­skipun 2009/72/EB hefur ekki enn verið tekin upp í samn­ing­inn um Evrópska efna­hags­svæðið. Engu að síður þykir rétt, eins og nán­ari grein er gerð fyrir í athuga­semdum með frum­varp­inu, að inn­leiða þegar hluta hennar, þ.e. 22. gr., með frum­varpi því sem hér er lagt fram.“

Hugað að flutningi
raforku til útlanda

Með frum­varp­inu var kerf­is­á­ætlun Lands­nets veitt aukið vægi gagn­vart skipu­lags­valdi sveit­ar­fé­laga og Orku­stofnun fengið eft­ir­lits­hlut­verk með fram­kvæmd áætl­un­ar­innar. Auk þess var lög­fest að við gerð kerf­is­á­ætl­unar um flutn­ing raf­magns skyldi meðal ann­ars byggja á raun­hæfum sviðs­myndum um þróun „raf­orku­flutn­ings til ann­arra landa“. Þetta og fleira var gagn­rýnt af þing­mönnum stjórn­ar­and­stöð­unnar á þeim tíma.

Lilja Rafney Magn­ús­dóttirþing­kona Vinstri grænna

„Minni hlut­inn telur engan veg­inn tíma­bært að lög­festa ákvæði í þessa veru hér á landi og leggur til að til­vísun í raf­orku­flutn­ing til ann­arra landa falli brott,“ sagði Lilja Rafney Magn­ús­dóttir, þing­kona Vinstri grænna í minni­hluta­á­liti. Taldi hún „rétt­ara að bíða með lög­fest­ingu þessa frum­varps og sam­þykkt til­lögu um stefnu stjórn­valda um lagn­ingu raf­lína þar til þriðja raf­orku­til­skipun ESB hefur verið tekin upp í EES-samn­ing­inn og inn­leidd hér á landi, í stað þess að inn­leiða aðeins og án sam­hengis við önnur ákvæði efni 22. gr. til­skip­un­ar­innar eins og hér er lagt til“. 

Lilja Rafney lagði fram breyt­ing­ar­til­lögu þar sem lagt var til að vísan til „raf­orku­flutn­ings til ann­arra landa“ yrði felld brott. Athygli vekur að Sig­mundur Davíð, Frosti Sig­ur­jóns­son, Gunnar Bragi og Þor­steinn Sæmunds­son greiddu allir atkvæði gegn þeirri til­lögu. 

Segist aldrei hafa stuðlað að innleiðingu

Nýlega birti Sig­mundur Davíð færslu á Facebook þar sem hann gagn­rýndi mál­flutn­ing utan­rík­is­ráð­herra um að inn­leið­ing þriðja orku­pakk­ans sé óhjá­kvæmi­leg afleið­ing af ákvörð­unum sem teknar hafi verið af fyrri rík­is­stjórnum og innan sam­eig­in­legu EES-nefnd­ar­innar. 

„Orku­pakk­inn kom reyndar ekki inn í sam­eig­in­legu EES-nefnd­ina fyrr en 2017. Ákvörðun verður fyrst tekin núna og ég hef aldrei gert neitt til að stuðla að inn­leið­ingu hans, þvert á móti,“ skrif­aði Sig­mundur, sem eins og áður segir leiddi þá rík­is­stjórn sem stóð að fyrsta frum­varp­inu vegna inn­leið­ingar þriðja orku­pakk­ans og greiddi sjálfur atkvæði með því.