Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 5 árum.

Mið­flokks­menn vitnuðu óspart í lög­fræðinga sem lögðu blessun sína yfir orku­pakka­leið ríkis­stjórnarinnar

Ólaf­ur Ís­leifs­son, þing­mað­ur Mið­flokks­ins, var spurð­ur hvort hann væri ekki læs. „Er bú­ið að af­nema álits­gerð Stef­áns Más Stef­áns­son­ar og Frið­riks Árna Frið­riks­son­ar?“ kall­aði svo Ólaf­ur þeg­ar ut­an­rík­is­ráð­herra vís­aði í álits­gerð lög­fræð­ing­anna.

Mið­flokks­menn vitnuðu óspart í lög­fræðinga sem lögðu blessun sína yfir orku­pakka­leið ríkis­stjórnarinnar

Þingmenn Miðflokksins vitnuðu óspart í álitsgerð tveggja lögfræðinga sem hafa lagt blessun sína yfir þá leið sem ríkisstjórnin leggur til að farin verði við innleiðingu þriðja orkupakkans þegar rætt var um málið á Alþingi í gær.

Ólafur Ísleifsson og Una María Óskarsdóttir, þingmaður og varaþingkona Miðflokksins, byggðu nær allan sinn málflutning á einstökum atriðum sem fram koma í álitsgerð Friðriks Árna Friðrikssonar Hirst og Stefáns Más Stefánssonar um stjórnskipuleg álitamál tengd framsali ríkisvalds til stofnana ESB og EFTA vegna þriðja orkupakkans. Lögðu Miðflokksmenn áherslu á að lögfræðingarnir hefðu lýst alvarlegum efasemdum um að fyrirhugað framsal ríkisvalds rúmaðist innan ákvæða stjórnarskrárinnar.

Það var ekki fyrr en seig á seinni hluta umræðunnar sem þingmennirnir virtust átta sig á því að það er einmitt þessi sama álitsgerð sem liggur til grundvallar þeirri leið sem ríkisstjórnin hefur kosið að fara við innleiðingu þriðja orkupakkans, þ.e. að innleiða hann í íslenskan rétt með lagalegum fyrirvara um að ákvæði um grunnvirki yfir landamæri, t.d. 8. gr. reglugerðar nr. 713/2009, öðlist ekki gildi, enda sé slíkum grunnvirkjum ekki fyrir að fara á Íslandi.

Fjallað er með ítarlegum hætti um umræddan fyrirvara og ástæðurnar að baki honum í greinargerð sem fylgir þingsályktunartillögunni sem Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra mælti fyrir á Alþingi í gær.

Málflutningur Miðflokksmanna vakti nokkra furðu og hneykslun í þingsal. Þannig var hlegið og kallað fram í fyrir Ólafi Ísleifssyni: „Ertu læs?“ 

„Er búið að afnema álitsgerð Stefáns Más Stefánssonar og Friðriks Árna Friðrikssonar?“

Þegar utanríkisráðherra benti á að ríkisstjórnin hefði ákveðið að fylgja ráðleggingum þeirra tveggja lögfræðinga sem hefðu haft lýst mestum áhyggjum af þeim þætti þriðja orkupakkans er lýtur að framsalsheimildum til alþjóðlegra stofnana kallaði Ólafur: „Er hún í gögnum málsins? Er búið að afnema álitsgerð Stefáns Más Stefánssonar og Friðriks Árna Friðrikssonar?“ 

Una María, flokkssystir Ólafs, steig skömmu síðar í ræðustól og gagnrýndi þingheim fyrir að hafa sýnt Ólafi Ísleifssyni óvirðingu þegar hann lýsti skoðunum sínum.

Byggði ræða Unu Maríu einnig nær alfarið á tilvitnunum í álitsgerð Stefáns Más og Friðriks Árna án þess að vikið væri að þeirri lausn sem þeir leggja til í niðurstöðukafla álitsgerðar sinnar og ríkisstjórnin ákvað að byggja á við innleiðingu þriðja orkupakkans.

„Meðalaðilar sem eru að efast um þetta eru menn eins og Frosti Sigurjónsson, Guðni Ágústsson, Haraldur Ólafsson, Jón Baldvin Hannibalsson, Hjörleifur Guttormsson“

Þorgrímur Sigmundsson, sem einnig er varaþingmaður Miðflokksins, lagði áherslu á að stjórnarskráin yrði að njóta vafans í málinu. „Ég nefni hér bara, til þess að það komi fram hér, að meðalaðilar sem eru að efast um þetta eru menn eins og Frosti Sigurjónsson, Guðni Ágústsson, Haraldur Ólafsson, Jón Baldvin Hannibalsson, Hjörleifur Guttormsson,“ sagði hann. „Mér þykir bara eðlilegt á meðan að menn sem hafa mikla reynslu af störfum fyrir Alþingi Íslendinga og við lagasetningar og við þingsályktunartillögur, þegar þeir hafa uppi svona miklar efasemdir, þá finnst mér eðlilegt að við hlustum.“ 

Í álitsgerð Stefáns Más og Friðriks Árna eru nefndar tvær mögulegar leiðir í orkupakkamálinu til að tryggja að ekki verði brotið gegn stjórnarskrá.

„Ein möguleg lausn gæti falist í því að Ísland fari fram á undanþágur frá reglugerðum nr. 713/2009 og 714/2009 í heild, m.a. á þeirri forsendu að hér á landi fari ekki fram raforkuviðskipti milli landa, og eigi fyrrgreindar reglugerðir því ekki við um aðstæður hér á landi. Kosturinn við þessa aðferð er að hún er tiltölulega einföld í framkvæmd og mætti segja að EES/EFTA-ríkin töluðu einum rómi efslíkar undanþágur fyrir Ísland yrðu samþykktar,“ segja höfundarnir.

Hinni leiðinni, sem ríkisstjórnin hefur kosið að fara, er lýst með eftirfarandi hætti: „Þriðji orkupakkinn verði innleiddur í íslenskan rétt en með lagalegum fyrirvara um að ákvæði hans um grunnvirki yfir landamæri, t.d. 8. gr. reglugerðar nr. 713/2009, öðlist ekki gildi, enda er slíkum grunnvirkjum ekki fyrir að fara hér á landi. Grunnforsenda þessarar lausnar væri þá sú að þriðji orkupakkinn leggi ekki skyldur á Ísland til að koma á fót grunnvirkjum yfir landamæri, heldur sé ákvörðun um það alfarið á forræði Íslands. Ef Ísland tæki ákvörðun um að leggja grunnvirki yfir landamæri, yrðu ákvæði þriðja orkupakkans um grunnvirki yfir landamæri tekin að nýju til skoðunar og þá m.a. með tilliti til þess hvort þau samrýmist stjórnarskránni.“ Taka höfundar fram að þessi lausn sé ekki gallalaus.

„Þetta er önnur þeirra leiða sem lögð var til í áliti okkar Friðriks og að okkar mati er upptaka og innleiðing gerðarinnar með þessum hætti heimil samkvæmt stjórnarskrá enda er lagalegur fyrirvari um að þessi tilteknu ákvæði komi ekki til framkvæmda fyrr en lagagrundvöllurinn, þar með talið stjórnskipunarvandinn, hefur verið tekinn til endurskoðunar á Alþingi,“ segir Stefán Már í tilkynningu sem birtist á vef Stjórnarráðsins þann 22. mars eftir að ríkisstjórnin samþykkti að leggja þingsályktunartillöguna um þriðja orkupakkann fyrir Alþingi.

Greininni hefur verið breytt og tilvitnunum bætt inn í hana frá því hún birtist fyrst.

Kjósa
1
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Orkumál

Mest lesið

Meðallaun segja ekki allt varðandi kjör fólks í landinu
2
GreiningMillistétt í molum

Með­al­laun segja ekki allt varð­andi kjör fólks í land­inu

Reglu­lega er töl­um um með­al­laun Ís­lend­inga fleygt fram í um­ræð­unni og þau gjarn­an sögð vera óvenju­há í sam­an­burði við önn­ur lönd. Í fyrra voru heild­ar­laun full­vinn­andi fólks að með­al­tali 935.000 þús­und krón­ur á mán­uði. Hins veg­ar fær flest starf­andi fólk mán­að­ar­laun sem eru lægri en þetta með­al­tal. Að ýmsu þarf að gæta þeg­ar með­al­tal­ið er rætt því hlut­fall­ið seg­ir ekki alla sög­una.
Greiddu 17 milljónir fyrir skýrslu um stöðu drengja
9
Fréttir

Greiddu 17 millj­ón­ir fyr­ir skýrslu um stöðu drengja

Skýrsla um stöðu drengja í skóla­kerf­inu sem unn­in var að beiðni mennta- og barna­mála­ráð­herra og há­skóla-, iðn­að­ar- og ný­sköp­un­ar­ráð­herra kostaði sam­an­lagt um 13,7 millj­ón­ir króna auk virð­is­auka­skatts og hljóð­ar heild­ar­upp­hæð­in því upp á rúm­ar 17 millj­ón­ir. Tryggvi Hjalta­son, grein­andi hjá CCP, er eini höf­und­ur skýrsl­unn­ar. Í sam­tali við Heim­ild­ina seg­ist hann hafa unn­ið að skýrsl­unni sam­hliða öðr­um störf­um en vinn­an tók um eitt og hálft ár.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

„Það er ekkert eftir“
2
GreiningMillistétt í molum

„Það er ekk­ert eft­ir“

Þrátt fyr­ir að um helm­ing­ur hjóna­banda endi með skiln­aði virð­ist kerf­ið ekki miða við for­eldra sem vana­lega eru kall­að­ir ein­stæð­ir – en eru í þess­ari grein kall­að­ir sjálf­stæð­ir. Heim­ild­in fékk á þriðja tug þátt­tak­enda til að svara spurn­ing­um um lífs­kjör sín. Svör­in sem bár­ust kall­ast vel á við lífs­kjarak­ann­an­ir sem fram­kvæmd­ar hafa ver­ið að und­an­förnu.

Mest lesið í mánuðinum

Þau sem hafa hagnast ævintýralega á Þorpinu
1
FréttirHúsnæðismál

Þau sem hafa hagn­ast æv­in­týra­lega á Þorp­inu

Ár­ið 2021 keypti hóp­ur fjár­festa í gegn­um eign­ar­halds­fé­lag­ið Þorp­ið 6 ehf. lóð­ir og bygg­ing­ar­rétt­indi á Ár­túns­höfða í Reykja­vík fyr­ir 7,4 millj­arða króna. Fyrr á þessu ári voru lóða­rétt­ind­in seld fyr­ir ell­efu millj­arða króna án þess að nokk­uð hafi ver­ið byggt á svæð­inu. Við­skipt­in sýna vel hvernig fjár­fest­ar geta hagn­ast æv­in­týra­lega með því að kaupa og selja lóð­ir og bygg­ing­ar­rétt­indi á til­tölu­lega skömm­um tíma.
Hulduheildsali flytur inn hundruð tonna af kjöti
3
RannsóknSamkeppnisundanþága í Landbúnaði

Huldu­heild­sali flyt­ur inn hundruð tonna af kjöti

Ris­ar á ís­lensk­um kjöt­mark­aði, sem fengu í vor um­deild­ar und­an­þág­ur frá sam­keppn­is­lög­um til þess að verj­ast sam­keppni að ut­an, verða á þessu ári um­fangs­mest­ir í kjöt­inn­flutn­ingi og því keppi­naut­ar sjálfs sín. „Von­brigði,“ seg­ir formað­ur at­vinnu­vega­nefnd­ar. Um­fangs­mik­il heild­sala á hundruð­um tonna af inn­fluttu kjöti virð­ist fyrst og síð­ast leiktjald fyr­ir öfl­ug­asta hags­muna­afl­ið gegn inn­flutn­ingi land­bún­að­ar­vara.
Tvíburasystur óléttar samtímis: „Þetta er draumurinn“
4
Viðtal

Tví­bura­syst­ur ólétt­ar sam­tím­is: „Þetta er draum­ur­inn“

Tví­bur­ar, sem lík­lega eru eineggja, gengu sam­tals í gegn­um þrjú fóst­ur­lát á inn­an við ári og voru um tíma óviss­ar um að þeim tæk­ist nokk­urn tím­ann að eign­ast börn. En nú hef­ur birt til og þær eiga von á börn­um með tæp­lega tveggja mán­aða milli­bili. Gen barn­anna verða lík­lega eins lík og hálf­systkina vegna mik­illa lík­inda með genum mæðr­anna.
„Ég var bara niðurlægð“
5
Viðtal

„Ég var bara nið­ur­lægð“

Séra Agnes M. Sig­urð­ar­dótt­ir, bisk­up Ís­lands, vill skila skömm­inni til kirkju­þings þar sem hún upp­lifði nið­ur­læg­ingu eft­ir að óvissa varð uppi um lög­mæti embætt­is­gjörða henn­ar. Hún seg­ir að kirkju­þing hafi átt að greiða úr mál­inu og eyða óvissu um stöðu henn­ar. Agnes tel­ur að karl­kyns bisk­up hefði aldrei þurft að þola slíka fram­komu af hálfu kirkju­þings en hún er fyrsta kon­an sem er kjör­in bisk­up.
Running Tide og ráðherrarnir - Koma af fjöllum um eftirlitsleysið
8
FréttirRunning Tide

Runn­ing Tide og ráð­herr­arn­ir - Koma af fjöll­um um eft­ir­lits­leys­ið

Blaða­menn Heim­ild­ar­inn­ar tóku við­töl við þrjá ráð­herra um að­komu þeirra að því að Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til starf­semi á Ís­landi. Um­hverf­is­ráð­herra sagði ein­ung­is hafa haft full­yrð­ing­ar for­svars­manna fyr­ir­tæk­is­ins fyr­ir því að starf­sem­in væri „stærsta ein­staka kol­efn­is­föng­un­ar­verk­efni í heimi“. Ut­an­rík­is­ráð­herra seg­ist ekki geta svar­að því hvort hún hafi skap­að for­dæmi sem leyfi nú að af­gangstimbri verði hent í sjó­inn í stór­um stíl.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár