Þor­steinn Víglunds­son, þing­maður Við­reisnar, segir rík­is­stjórn­ina sækja að hinum einka­rekna hluta heil­brigð­is­kerf­is­ins og hefur áhyggjur af því að skil­virkni sé ekki nægi­leg í rík­is­rek­inni heil­brigð­is­þjón­ustu. Þetta sagði hann í umræðu um fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar á fimmtu­dag.

„Útgjöld eru ekki mark­mið í sjálfu sér. Útgjalda­aukn­ing er ekki mark­mið í sjálfu sér, heldur hvað fáum við fyrir fjár­magnið og hvernig er skil­virkni rík­is­rekstr­ar­ins fyrir okkur, og þar hef ég tölu­verðar áhyggjur af skil­virkni heil­brigð­is­kerf­is­ins,“ sagði Þor­steinn.

„Þar finnst mér t.d. í stefnu núver­andi rík­is­stjórnar vera sótt mjög að hinu einka­rekna – og mik­il­vægt að gera þar skýran grein­ar­mun á einka­væddu og einka­reknu heil­brigð­is­kerfi – sem hefur sýnt sig vera mjög skil­virkt á köflum en vissu­lega á að gera mjög miklar kröfur þar líka. En þar sýn­ist mér að við séum einmitt að lenda í þess­ari gildru. Mark­miðin séu stór­kost­leg útgjalda­aukn­ing án þess að við sjáum svo glögg­lega hvað við fáum fyrir það fjár­magn og um leið sé sótt mjög að einka­rekna hluta kerf­is­ins án þess að þar sé til grund­vallar lagt neitt mat á hvort ein­hver fjár­hags­legur ávinn­ingur sé af því fyrir rík­is­sjóð, hvort með þessu sé verið að fá bætta þjón­ustu eða á hag­kvæmara verði hjá hinu opin­bera heil­brigð­is­kerfi heldur en hjá hinu einka­rekna.“ 

Einkaframtakið verði að leika lykilhlutverk

Óli Björn Kárason, þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins og for­maður efna­hags- og við­skipta­nefndar Alþingis, hefur talað fyrir auknum einka­rekstri í heil­brigð­is­þjón­ustu um ára­bil. Hann tók að hluta undir með Þor­steini. 

Óli Björn Kárasonfor­maður efna­hags- og við­skipta­nefndar

Mynd: xd.is

„Ég er bara sam­mála hátt­virtum þing­manni Þor­steini Víglunds­syni, að það er bara stundum eins og að eina mark­mið okkar sé að auka rík­is­út­gjöld og við gleymum því og ég held að það hafi verið það sem ég var að reyna að koma á fram­færi hér áðan í ræðu minni að við gleymum því að nota réttu mæli­kvarð­ana: Hvað erum við að fá fyrir pen­ing­inn? Og ég held að það eigi auð­vitað að horfa til þess að setja réttu mæli­kvarð­ana inn í fjár­mála­á­ætlun og gera ákveðnar kröfur um þá þjón­ustu sem við erum að fá,“ sagði Óli Björn.

„Þar skiptir einka­fram­takið gríð­ar­lega
miklu máli og á að leika lyk­il­hlut­verk
sam­hliða hinu rík­is­rekna kerfi“

„Ég vil að það sé gerður skýr grein­ar­munur á því hver greiðir, þ.e.a.s. við úr sam­eig­in­legum sjóði, og hver veitir. Og það á að vera sam­keppni um að veita þjón­ust­una. Vegna þess að tvennt ger­ist, þjón­ustan verður betri og hún verður ódýr­ari fyrir okkur sam­eig­in­lega. Þess vegna er svo mik­il­vægt að byggja upp heil­brigt kerfi í heil­brigð­is­þjón­ustu ef svo má að orði kom­ast og þar skiptir einka­fram­takið gríð­ar­lega miklu máli og á að leika lyk­il­hlut­verk sam­hliða hinu rík­is­rekna kerfi.“ 

Ríkisstjórnin vegi að atvinnufrelsi lækna

Lækna­fé­lag Íslands gaf út harð­orða ályktun í vik­unni þar sem stjórn­völd eru gagn­rýnd og sögð brjóta ákvæði samn­ings við sér­fræði­lækna.

„Að fyr­ir­mælum heil­brigð­is­ráðu­neyt­is­ins hafa skýr ákvæði gild­andi samn­ings LR og SÍ um nýliðun sér­fræði­lækna ekki verið virt. Afleið­ingar þess eru þær að læknum í ýmsum sér­greinum hefur fækkað sem getur leitt til skorts á sér­hæfðri þjón­ustu við lang­veika sjúk­linga, töf á grein­ingum alvar­legra sjúk­dóma, óvið­un­andi eft­ir­fylgni á með­ferð og skorts á með­ferð­ar­úr­ræðum,“ segir í álykt­un­inni.

„Þetta er skerð­ing sem bitnar fyrst og fremst á sjúk­lingum og öryggi þeirra en einnig á atvinnu­frelsi lækna. Slíkar aðgerðir hafa ákveð­inn fæl­ing­ar­mátt og letja íslenska lækna frá því að koma til Íslands að afloknu löngu sér­fræði­námi, sem aftur bíður heim hættu á stöðnun í heil­brigð­is­þjón­ust­unni. Virk end­ur­nýjun í lækna­stétt og aðgengi að nægj­an­legum fjölda sér­fræði­lækna hér­lendis á öllum sviðum lækn­is­fræð­innar er þjóðar­ör­ygg­is­mál.“ 

Viðbragð við framúrkeyslu

Bent er á að Sjúkra­trygg­ingar Íslands og heil­brigð­is­ráðu­neytið hafi t.a.m. hafnað umsóknum sér­fræði­lækna á sviði barna­geð­lækn­inga, tauga­lækn­inga, gigt­lækn­inga, hjarta­lækn­inga, húð­lækn­inga, öldr­un­ar­lækn­inga og augn­lækn­inga.

Svandís Svav­ars­dóttir heil­brigð­is­ráð­herra hefur beitt sér gegn einka­væð­ingu heil­brigð­is­kerf­is­ins.

Mynd: Alþingi

„Aðgerðum ráðu­neyt­is­ins má því að öllum lík­indum jafna við brot á þessum grund­vallar mann­rétt­indum lands­manna, þar sem í mörgum þess­ara sér­greina lækn­is­fræð­innar er við­ur­kenndur langvar­andi skortur á aðgengi að lækn­is­þjón­ustu og langir biðlistar eftir grein­ingu og með­ferð hafa mynd­ast. Á sama tíma eru engar skorður settar við samn­inga ann­arra heil­brigð­is­stétta og SÍ. Rök heil­brigð­is­ráðu­neyt­is­ins eru að mati stjórnar LÍ ekki byggð á fag­legum grunni eða vegna offram­boðs á ákveð­inni þjón­ustu heldur þau að fjár­magn skorti til að upp­fylla samn­ing­inn og hann hafi farið fram úr áætl­uðum fjár­heim­ildum. Stjórn LÍ gerir alvar­lega athuga­semdi við þessa nálgun og þennan mál­flutn­ing.“