Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra staðfesti á blaðamannafundi í Varsjá í dag að Íslendingar myndu ganga til þjóðaratkvæðis um að hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið „á næstu mánuðum“.

Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar kemur fram að þjóðaratkvæðið fari fram í síðasta lagi vorið 2027, en erlendir miðlar hafa greint frá því að hún fari fram fyrr, eða næsta haust.

„Við stefnum nú að því á næstu mánuðum – hugsanlega, þar sem við höfum ekki tekið endanlega ákvörðun um dagsetningu, en á næstu mánuðum að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja aðildarviðræður Íslands um hugsanlega inngöngu í ESB,“ sagði hún í frásögn breska blaðsins The Guardian.

Ummælin féllu eftir fund með pólska forsætisráðherranum Donald Tusk, sem kemur í framhaldinu af ferð Kristrúnar til Úkraínu af tilefni þess að fjögur ár eru frá innrás Rússa í landið.

Hún bætti við að í tvíhliða viðræðum sínum við Tusk hafi þau „rætt ítarlega um mikilvægi þess að skilja að þetta snýst um að opna tækifæri“ og að auka samþættingu Íslands við ESB, um leið og „virðing fyrir íslenskri sjálfsmynd innan Evrópu“ sé varðveitt.

Hún sagði að það væri mikilvægt fyrir Ísland að sjá að sérstök norðurslóðaauðkenni þess væru „tekin til greina“, sem og eigin „lífshætti eða hvernig við nýtum auðlindir okkar“.

Tusk sagðist vera „yfir sig ánægður“ að sjá Ísland ganga í sambandið og vísaði til reynslu Póllands sem sýnidæmi um farsæla evrópska samþættingu.

Hann var einnig sammála Kristrúnu um mikilvægi þess að tryggja að ESB „sýni öllum löndum virðingu“ og „komi jafnt fram við stærri og smærri lönd“.

Tusk lýsti ánægju sinni með að Ísland gengi „í samfélag okkar, jafnvel þótt það þyrfti að breytast svolítið fyrir það, vera sveigjanlegra, og ég væri tilbúinn að vinna með Kristrúnu að þessu [þar sem] það er í okkar sameiginlega þágu,“ sagði hann.

Færði gjöfDonald Tusk færði Kristrúnu Frostadóttir Prins Póló að gjöf, sem hún sagði vera uppáhaldssúkkulaði föður hennar.

Mynd: AFP

Tusk vísaði til reynslunnar af Brexit í Bretlandi sem röksemda fyrir aðild að Evrópusambandinu.

„Besta sönnunin fyrir því að það sé skynsamlegt að ræða aðlögun er kannski staðan í Bretlandi. Ef þú spyrð fólk ... um Brexit ... eru nýjustu kannanir alveg skýrar um að 65% Breta myndu kjósa með ESB í dag; meira en 80% ungs fólks í Bretlandi eru hlynnt hugsanlegri aðild að ESB. Ef þú hefur þessa reynslu af Brexit, veistu kannski miklu betur en aðrir að aðild að ESB er eitthvað mjög verðmætt,“ sagði hann.

Kristrún sagði að ríkisstjórn hennar myndi „hlusta á hvað sem íslenska þjóðin vill gera“, en þakkaði honum fyrir ummæli hans þar sem hann viðurkenndi sérstöðu Íslands.