Stjörnufræðingar tilkynntu í dag að þeir hefðu greint „vísbendingar“ um mögulegt líf á reikistjörnu utan sólkerfis okkar, þó aðrir vísindamenn hafi lýst efasemdum.

Miklar umræður hafa átt sér stað í vísindasamfélaginu um hvort reikistjarnan K2-18b, sem er 124 ljósár frá okkur í Ljónsmerkinu, gæti verið heimur úthafa sem gæti hýst örverulíf, að minnsta kosti.

Með því að nota James Webb geimsjónaukann greindi bresk-bandarískt rannsóknarteymi merki um tvö efni í andrúmslofti reikistjörnunnar sem lengi hafa verið talin „lífmerki“ sem benda til lífs utan jarðar.

Á jörðinni eru efnin dímetýlsúlfíð (DMS) og dímetýldísúlfíð eingöngu framleidd af lífverum, aðallega smásæjum sjávarþörungum sem kallast svifþörungar.

Rannsakendurnir lögðu áherslu á varfærni og sögðu að fleiri athuganir væru nauðsynlegar til að staðfesta þessar niðurstöður og að þeir væru ekki að tilkynna um endanlega uppgötvun.

En afleiðingarnar gætu verið gríðarlegar, að sögn Nikku Madhusudhan, stjörnueðlisfræðings við Cambridge-háskóla og aðalhöfundar rannsóknarinnar, sem birt var í The Astrophysical Journal Letters.

„Það sem við erum að finna á þessum tímapunkti eru vísbendingar um mögulega líffræðilega virkni utan sólkerfisins,“ sagði hann við blaðamenn.

„Hreinskilnislega sagt, held ég að þetta sé það næsta sem við höfum komist því að sjá einkenni sem við getum eignað lífi.“

En utanaðkomandi sérfræðingar bentu á deilur um fyrri uppgötvanir varðandi þessa fjarreikistjörnu og bættu við að þessi efni gætu hafa myndast á óþekktan hátt sem hefði ekkert með líf að gera.

Efnafræðilegar vísbendingar

K2-18b, sem er meira en átta sinnum þyngri en jörðin og 2,5 sinnum stærri, er sjaldgæf meðal þeirra um það bil 6.000 fjarreikistjarna sem hafa uppgötvast hingað til að því leyti að hún er á braut um stjörnu sína á lífbelti eða „Gullbrár-svæðinu“, sem talið er hæfilegt hitastig fyrir líf.

Þetta þýðir að hún er hvorki of heit né of köld til að hafa fljótandi vatn, sem talið er mikilvægasta innihaldsefni lífs.

Sjónaukar fylgjast með slíkum fjarlægum fjarreikistjörnum þegar þær fara fram fyrir stjörnu sína, sem gerir stjörnufræðingum kleift að greina hvernig sameindir hindra ljósið sem streymir í gegnum andrúmsloft þeirra.

Árið 2023 greindi Webb-sjónaukinn metan og koltvísýring í andrúmslofti K2-18b, í fyrsta skipti sem slíkar kolefnissameindir greindust á fjarreikistjörnu á búsvæði.

Hann greindi einnig veik merki um efnið DMS, sem leiddi til þess að stjörnufræðingar beindi Webb aftur að reikistjörnunni fyrir ári síðan, að þessu sinni með því að nota miðinnrauða tækið til að greina mismunandi bylgjulengdir ljóss.

Þeir fundu mun sterkari merki um efnin, þó enn vel undir „fimm sigma“ mörkum tölfræðilegrar marktækni sem vísindamenn leita eftir fyrir slíkar uppgötvanir.

Jafnvel þótt niðurstöðurnar yrðu staðfestar þýddi það ekki endilega að reikistjarnan hýsi líf.

Í fyrra fundu vísindamenn leifar af DMS á halastjörnu, sem benti til þess að það gæti myndast á ólífrænan hátt og væri ef til vill ekki „lífmerki“.

Hins vegar virðist styrkur efnisins sem greindist á K2-18b vera þúsundum sinnum sterkari en gildin á jörðinni, sem bendir líklega til líffræðilegs uppruna, að sögn Madhusudhan.

Ein í alheiminum?

K2-18b hefur lengi verið talin líklegur kandídat fyrir „hýseanreikistjörnu“ - úthafaheim sem er stærri en jörðin með vetnisríkt andrúmsloft.

Ekki væri búist við að þessar reikistjörnur hýstu greindar geimverur, heldur frekar örsmáar örverur svipaðar þeim sem voru í úthöfum jarðar fyrir milljörðum ára.

Sumar rannsóknir hafa dregið í efa hvort núverandi tillögur að hýseanreikistjörnum séu of nálægt stjörnum sínum til að styðja fljótandi vatn - þar á meðal K2-18b, sem er á braut um stjörnu sína á 33 daga fresti.

Raymond Pierrehumbert, prófessor í eðlisfræði reikistjarna við Oxford-háskóla, hefur gert sérstakar rannsóknir sem benda til þess að K2-18b sé of heit fyrir líf.

Ef reikistjarnan hefði vatn, væri það „vítisheitt“ og óbyggilegt, sagði hann við AFP og bætti við að úthöf af hrauni væru líklegri.

Sara Seager, prófessor í reikistjörnuvísindum við MIT, hvatti til þolinmæði og benti á fyrri fullyrðingar um vatnsgufu í andrúmslofti K2-18b sem reyndust vera annað gas.

Madhusudhan áætlaði að það tæki aðeins 16 til 24 klukkustundir til viðbótar af tíma Webb til að ná fimm sigma mörkum, sem gæti gerst á næstu árum.

Núverandi þrjú sigma eru sambærileg við líkurnar á að fá sömu niðurstöðu við að kasta peningi 10 sinnum í röð, útskýrði Stephen Burgess tölfræðingur við Cambridge-háskóla.

Fimm sigma væru að fá þá niðurstöðu eftir 20 köst og myndi þýða að „við getum verið mjög örugg um að þessi athugun sé ekki bara tilviljunarkennd niðurstaða,“ sagði hann.

Jafnvel fyrir utan K2-18b sagði Madhusudhan að Webb og nýir sjónaukar í framtíðinni gætu gert mannkyninu kleift að uppgötva líf utan heimaplánetu okkar fyrr en margur heldur.

„Þetta gæti verið vendipunkturinn, þar sem skyndilega erum við fær um að svara þeirri grundvallarspurningu hvort við séum ein í alheiminum,“ sagði hann.