Icelandair hefur verið sýknað af rúmlega 24 milljóna króna bótakröfu Margrétar Friðriksdóttur, ritstjóra fjölmiðilsins Fréttin.is, í Héraðsdómi Reykjavíkur. Þá er Margréti gert að greiða flugfélaginu 1,5 milljón króna í málskostnað. 

Tildrög málaferlanna má rekja til september 2022 þegar Margrét átti bókað flug með Icelandair til Þýskalands. Þegar hún hugðist ganga um borð í vélina var henni gert að skilja handfarangurstösku sína eftir og flugvallarstarfsmenn tóku ákvörðun um að taskan skyldi færð í farangursrými vélarinnar, sem Margrét var mjög ósátt við.

Þegar inn í flugvélina var komið var Margréti gert að setja upp grímu, sem hún var einnig mjög ósátt við, auk þess sem hún taldi þá að vel mætti koma handfarangurstösku sinni fyrir innan farþegarýmis. Af þessu reis ágreiningur milli Margrétar og áhafnar vélarinnar sem lauk þannig að lögregla var kölluð til sem fylgdi henni frá borði. 

Ágreiningur Margrétar og Icelandair lýtur að því hvort heimilt hafi verið að vísa henni frá borði en hún telur svo ekki vera og að með því hafi Icelandair bakað henni umfangsmikið fjárhagslegt tjón og sömuleiðis valdið henni miska. 

Eftir millilendingu í Þýskalandi hafði hún áætlað að fljúga til Moskvu og fara þaðan til hersetinna svæða í Úkraínu, meðal annars til að taka upp efni fyrir heimildamynd.

Heimildarmynd og ærumeiðingar

Í sundurliðaðri bótakröfu sem Margrét lagði fram telur hún meðal annars upp 550 þúsund krónur vegna ónýtts farmiða, rúma milljón vegna aukins launakostnaðar, rúma milljón vegna útlagðs hótelkostnaðar og rúmar 14 milljónir vegna „eyðilagðrar  heimildamyndar.“ 

Tilgreind fjárhæð tekur mið af lágmarksverðlagningu Netflix vegna kaupa fyrirtækisins á heimildarmyndum en Margrét hafði í hyggju að selja sýningarrétt myndarinnar þangað. Í kröfugerðinni segir: „Ljóst er að um einstakt myndefni í sérflokki hefði verið að ræða þar sem enginn í heiminum hefur náð þeirri aðstöðu líkt og stefnandi að geta unnið heimildarmynd um stríðið í Úkraínu með því að komast á þau svæði þar sem barist var á þessum tíma. Sjá „How much does Netflix [pay] for Documentaries“ – verðbil frá 15.000.000 króna – 300.000.000 króna“

Einnig krafðist Margrét bóta vegna ólögmætrar ærumeiðingar með brottvísuninn í viðurvist fjölda farþega, sem og ólögmætra fyrirmæla um andslitsgrímuburð, alls 3 milljóna króna. Einnig krafðist hún tveggja milljóna króna í bætur vegna þjáningar og lækniskostnaðar. 

Neysla áfengis og ógn við flugöryggi

Í málatilbúnaði Icelandair kemur fram að óumdeilt sé að flugstjóri hafi heimild til að neita farþegum eða farangri, með vísan í lög um loftferðir. Þá er bent á ákvæði um að mælt sé fyrir um það markmið flugstjóra að stefna að því að viðhalda góðri hegðun og reglu í loftfari, og skyldu farþega til að hlíta fyrirmælum flugstjóra og annarra í áhöfninni. Telur Icelandair að hegðun hennar, þar sem Margrét neitaði að hlýða fyrirmælum, hafi verið þess eðlis að það gæti ógnað flugöryggi ef henni hefði verið heimilt að fara með vélinni. 

Icelandair vísar einnig til þess að með miðakaupunum hafi Margrét samþykkt skilmála flugfélagsins en þar kemur til að mynda fram um að heimilt er „að neita farþegum um far í tilfellum þegar farþegi er í annarlegu ástandi vegna neyslu áfengis og/eða lyfja, farþegi hefur hegðað sér með óforsvaranlegum hætti áður, farþegi hlítir ekki fyrirmælum flugrekanda og starfsmanna hans eða farþegi ógnar, eða getur ógnað, öruggri starfrækslu flugs.“

Hvað bótakröfuna varðar þá segir í málsástæðum Icelandair um þann þátt sem varðar heimildamyndina að Margrét hefði ekki að nokkru leyti fært sönnur fyrir því að til staðar væri samningur við efnisveitur um kaup á heimilarmynd.

„Í raun hafi stefnandi ekki sýnt fram á að hafa verið í sambandi við forsvarsmenn efnisveitna eða að nokkrar þær aðstæður séu fyrir hendi að minnsti möguleiki sé á að samningar gætu náðst um sölu heimildamyndar þeirrar sem stefnandi heldur fram að til hafi staðið að framleiða. Telur stefndi að því sögðu að hafna beri kröfu stefnanda hvað þennan lið áhrærir enda tilvist hins meinta tjóns lítið meira en orðin tóm.“

Margrét hafði áður leitað til Samgöngustofu og krafist bóta frá Icelandair vegna áðurgreindra atvika en niðurstaða Samgöngustofu var að flugfélaginu hefði verið heimilt að vísa henni frá borði.