Vilja banna Bandidos

Bandidos Motorcycle Club, eins og sam­tökin heita fullu nafni, voru stofnuð árið 1966 í Texas.  Stofn­and­inn var Don Chambers, fyrr­ver­andi her­maður, sem hafði meðal ann­ars verið í Víetnam. Árið 1972 fékk hann lífs­tíð­ar­fang­els­is­dóm fyrir að hafa myrt tvo bræður. Þeir höfðu selt félögum í Bandidos efni sem átti að vera amfetamín en reynd­ist vera mat­ar­sódi. Farið var með bræð­urna út í eyði­mörk skammt frá El Paso, þar voru þeir látnir grafa sína eigin gröf og síðan skotnir. Don Chambers og félagar hans kveiktu síðan í lík­unum og mok­uðu svo yfir. Don Chambers var náð­aður árið 1983, en hann hafði látið af for­mennsku í Bandidos eftir fang­els­is­dóm­inn 1972. Don Chambers sagði sig úr Bandidos þegar hann var náð­aður en lést árið 1999. Á leg­steini hans standa auk nafns hans, ein­kunn­ar­orð Bandidos: „Við erum fólkið sem for­eldrar okkar vör­uðu okkur við.“

Aðeins Hells Angels eru fjölmennari

Eins og áður sagði voru Bandidos-sam­tökin stofnuð í Texas og þar standa þau traustum fótum í dag en sam­tals eru deildir innan sam­tak­anna í Banda­ríkj­unum um 90 tals­ins. Bandidos eru nú í um 30 löndum, félagar skipta nokkrum þús­undum og auk þess margir svo­nefndir stuðn­ings­hópar, sumir þeirra fjöl­mennir.  Bandidos eru næst­fjöl­menn­ustu og næstelstu sam­tök af þessu tagi í heim­inum, Hells Angels Motorcycle Club eru eldri og fjöl­menn­ari, stofnuð í Fontana í Kali­forníu árið 1948 og eru nú í 66 löndum. Félagar eru taldir vera rúm­lega 6 þús­und.

Nöfn Bandidos og Hells Angels-sam­tak­anna gefa til kynna að um sé að ræða félög þar sem áhuga­málin eru mót­or­hjól. Nánar til­tekið Harley-Davidson, enda er gert ráð fyrir að félag­arnir eigi slík hjól, þótt í und­an­tekn­ing­ar­til­fellum megi not­ast við önnur banda­rísk hjól. Eingöngu karlar, hvitir á hör­und, eru gjald­gengir í sam­tökin. Reglur þess­ara tveggja sam­taka eru um margt líkar og innan þeirra ríkir strangur valdap­íramídi þar sem for­ing­inn trónir á toppnum. Starf­semin ein­skorð­ast ekki við að bregða sér á rúnt­inn á sunnu­dögum, stór hluti „félags­starfs­ins“ snýst um svo­kall­aða und­ir­heima­starf­semi.

Bandidos

Eins og áður var nefnt eru Hells Angels, eða Vít­isengl­arnir, eldri sam­tök en Bandidos og þeir fyrr­nefndu voru komnir til Dan­merkur árið 1980. Þar hófust þeir handa við að koma sér fyrir í und­ir­heima­starf­sem­inni, eit­ur­lyfja­sölu. Þeir sátu að mestu leyti einir að þessum mark­aði fram til árs­ins 1993. Þá var stofnuð deild úr Bandidos í Danmörku. Aðdrag­andi þess var að nokkrir danskir mót­or­hjóla­karlar frá Stenløse  á Norður-Sjálandi skruppu til Þýska­lands, aðal­lega til að fá hug­myndir að merki fyrir klúbb­inn. Þar fréttu þeir af Bandidos-sam­tök­unum sem þá voru komin til Frakk­lands og voru að und­ir­búa stofnun í Þýska­landi. Fyrir til­stilli Bandidos í Frakk­landi fengu karl­arnir frá Stenløse eins konar byrj­un­ar­að­ild að Bandidos og síðar sama ár, 1993, fulla aðild.

Tilkoma Bandidos féll ekki í góðan jarð­veg hjá Hells Angels sem sáu fram á að missa spón úr aski sínum því Bandidos ætl­aði, eins og Vít­isengl­arnir, að róa á eit­ur­lyfja­miðin. Fljótt kom til árekstra.

Gengjastríðið: Den Store Nordiske Rockerkrig

Undir lok jan­úar 1994 hófst það sem kallað hefur verið Den Store Nordiske Rockerkrig, Gengja­stríðið. Stríðið sner­ist um völdin í und­ir­heimunum þar sem Hells Angels og Bandidos börð­ust um yfir­ráðin ásamt mörgum smærri klúbbum. Víg­völl­ur­inn, ef svo má að orði kom­ast, voru Norð­ur­löndin að Íslandi und­an­teknu. Átökin stóðu fram til sept­em­ber­mán­aðar 1997. Þá tókst danska lög­mann­inum Thorkild Høyer að fá leið­toga Hells Angels og Bandidos til að takast í hendur og semja um að ljúka gengja­stríð­inu. Þessi átök kost­uðu 11 manns­líf, þar af tvo almenna borg­ara sem ekk­ert höfðu með átökin að gera og á annað hund­rað særð­ust í átökum gengj­anna. Alls fengu 138 félagar í gengj­unum fang­els­is­dóma, þar á meðal nokkrir sem dæmdir voru í lífs­tíð­ar­fang­elsi.

10 blóðug átök á 10 árum

Þótt leið­togar Hells Angels og Bandidos hafi grafið stríðs­öx­ina í sept­em­ber 1997 þýðir það ekki að allir félagar í sam­tök­unum hafi síðan setið á frið­ar­stóli. Hells Angels hafa á und­an­förnum árum verið minna áber­andi en áður en hins vegar hafa félagar í Bandidos ekki haldið sig til hlés. Á síð­asta ára­tug hafa þeir að minnsta kosti 10 sinnum tekið þátt í blóð­ugum átökum.  Dönsk stjórn­völd leggja allt kapp á að stemma stigu við upp­gangi glæpa­gengja (Bandidos eru flokkuð sem slík) í land­inu. Fyrir nokkrum árum voru sam­tökin Loyal to Familia dæmd ólög­leg, þau voru stofnuð árið 2013 og voru næstu árin mjög áber­andi. Félögum í sam­tök­unum fjölg­aði hratt og afbrotum sömu­leiðis. Árið 2018, þegar stjórn­völd ákváðu að freista þess að banna sam­tökin, sátu 100 félagar í Loyal to Familia í grjót­inu. Frá stofnun og fram til árs­ins 2018 höfðu 372 félagar í sam­tök­unum fengið fang­els­is­dóma, sam­tals 1.409 ár. Nú vilja dönsk stjórn­völd freista þess að banna Bandidos. Mála­ferlin gegn sam­tök­unum hófust 15. jan­úar og gert er ráð fyrir 38 dögum í rétt­ar­salnum. Nið­ur­stöðu er að vænta í lok ágúst á þessu ári.