Viðvarandi alþjóðlegur óstöðugleiki

Ingi­björg Sólrún Gísla­dóttir fyrrum for­maður Sam­fylk­ing­ar­innar, borg­ar­stjóri, þing­maður og ráð­herra verður sjö­tug í árs­lok og var í ítar­legu við­tali í ára­móta­blaði Vís­bend­ingar sem helgað var alþjóða­málum og kom út nú rétt fyrir jól.

Farið er yfir alþjóð­legan starfs­feril Ingi­bjargar Sólrúnar eftir að póli­tískum ferli hennar lauk fyrir fimmtán árum. Hann nær yfir þrjár stjórn­un­ar­stöður alþjóð­legra stofn­ana á sviði jafn­rétt­is­mála, lýð­ræð­is­upp­bygg­ingar og mann­rétt­inda í Kabúl í Afganistan, Istanbúl í Tyrk­landi og Varsjá í Póllandi auk þess að vera sér­stakur sendi­full­trúi aðal­rit­ara Sam­ein­uðu þjóð­anna í Bagdad í Írak.

Alþjóð­leg mál­efni og staða þeirra eru ein af stærstu áskor­unum sam­tím­ans og því við­eig­andi að fá sjón­ar­horn Ingi­bjargar Sólrúnar á málin, en að auki eru í blað­inu tíu greinar eftir sér­fræð­inga og fræði­menn á mis­mun­andi sviðum. Nánari upp­lýs­ingar um það má lesa hér að neðan. Í við­tal­inu fer Ingi­björg Sólrún gagn­rýnum orðum um alþjóða­stofn­an­irnar sem upp­lifa má sem mátt­lausar nú á ögur­stundum. Nefnir hún sem dæmi Örygg­is­ráðið hjá Sam­ein­uðu þjóð­unum og hið póli­tíska stjórn­kerfi stofn­ana eins og í kringum aðal­rit­ar­ann þar. Hún kallar eftir kerf­is­breyt­ingum.

Vissu­lega séu gagn­legar álykt­anir og stefnu­skjöl sem frá alþjóða­stofn­unum komi – en það er fram­kvæmda­hlut­inn sem að ekki virki nægi­lega vel. Þetta megi til dæmis sjá varð­andi Par­ís­ar­sátt­mál­ann um lofts­lags­mál­efnin – mark­miðin séu góð en við ekki að ná þeim.

Staða heims­mál­anna núna lítur ekki vel út að mati Ingi­bjargar Sólrúnar, líkt og fleirri sem til þekkja á því sviði. Það birt­ist, að hennar sögn, í átök­unum í heim­inum sem við horfum van­máttug upp á. Þá nefnir hún sér­stak­lega feðra­veldið sem valda­fyr­ir­bæri á hinu póli­tíska sviði – alls staðar í heim­inum. Það sé þessi eitr­aða karl­mennska sem magni upp hætt­una sem við búum við nú um stundir.

Umræða um Evrópu 

Í við­tal­inu er komið inn á sög­una bak við atkvæða­greiðsl­una á Alþingi um EES, samn­ing­inn um evr­ópska efna­hags­svæðið. Ingi­björg Sólrún segir alveg ljóst að sam­ing­ur­inn hafi alltaf verið skref í átt­ina að aðild að Evr­ópu­sam­band­inu.

Þegar samn­ing­ur­inn um evr­ópska efna­hags­svæðið var sam­þykktur fyrir þrjá­tíu árum var Ingi­björg Sólrún þing­kona Kvenna­list­ans. En Kvenna­list­inn var á móti EES og þing­konur hans greiddu atkvæði gegn sam­þykkt samn­ings­ins á Alþingi, en Ingi­björg sat hjá!

Hún hefði að sögn viljað sam­þykkja samn­ing­inn en þar sem full­veld­is­fram­salið sem í honum fólst var ekki við­ur­kennt við laga­setn­ing­una þá sat hún frekar hjá. Full­veld­is­fram­salið var ekki ástæða fyrir að hafna skyldi samn­ingnum að mati Ingi­bjargar Sólrúnar heldur væri mik­il­vægt að Alþingi við­ur­kenndi með­vitað það fram­sal. Það að láta eins og ekki væri um að ræða fram­sal á full­veld­inu með samn­ingnum sé ekki rétt. Hún telur víst að sama hafi átt við um Vigdísi Finn­boga­dóttur for­seta á þessum tíma, það hafi ekki verið and­staða við samn­ing­inn sjálfan heldur við það að full­veld­is­fram­salið væri ekki með­vitað við­ur­kennt við lög­fest­ingu samn­ings­ins.

Umræðan um Evr­ópu­sam­bandið gæti breyst á næstu árum að mati Ingi­bjargar Sólrúnar, en erfitt sé að skilja hvers vegna við eigum svona erfitt að eiga sam­tal í sam­fé­lag­inu um Evr­ópu­málin.

Í ára­móta­blaði Vís­bend­ingar er einnig að finna annað við­tal, við Clöru Gans­landt sendi­herra Evr­ópu­sam­bands­ins á Íslandi auk tíu greina, meðal ann­ars eftir Þorvald Gylfason pró­fessor í hag­fræði um Evruna og Sigrúnu Dav­íðs­dóttur blaða­mann um Bretland eftir Brexit. Leiðara ára­móta­blaðs­ins með heild­stæðu efn­is­yf­ir­liti má lesa hér á opna hluta vefs Vís­bend­ingar.

Viðtalið við Ingi­björgu Sólrúnu mál lesa í heild sinni hér á vef Vís­bend­ingar. Áskrift að Vís­bend­ingu má kaupa hér.