Ingibjörg Sólrún Gísladóttir fyrrum formaður Samfylkingarinnar, borgarstjóri, þingmaður og ráðherra verður sjötug í árslok og var í ítarlegu viðtali í áramótablaði Vísbendingar sem helgað var alþjóðamálum og kom út nú rétt fyrir jól.

Farið er yfir alþjóðlegan starfsferil Ingibjargar Sólrúnar eftir að pólitískum ferli hennar lauk fyrir fimmtán árum. Hann nær yfir þrjár stjórnunarstöður alþjóðlegra stofnana á sviði jafnréttismála, lýðræðisuppbyggingar og mannréttinda í Kabúl í Afganistan, Istanbúl í Tyrklandi og Varsjá í Póllandi auk þess að vera sérstakur sendifulltrúi aðalritara Sameinuðu þjóðanna í Bagdad í Írak.

Alþjóðleg málefni og staða þeirra eru ein af stærstu áskorunum samtímans og því viðeigandi að fá sjónarhorn Ingibjargar Sólrúnar á málin, en að auki eru í blaðinu tíu greinar eftir sérfræðinga og fræðimenn á mismunandi sviðum. Nánari upplýsingar um það má lesa hér að neðan. Í viðtalinu fer Ingibjörg Sólrún gagnrýnum orðum um alþjóðastofnanirnar sem upplifa má sem máttlausar nú á ögurstundum. Nefnir hún sem dæmi Öryggisráðið hjá Sameinuðu þjóðunum og hið pólitíska stjórnkerfi stofnana eins og í kringum aðalritarann þar. Hún kallar eftir kerfisbreytingum.

Vissulega séu gagnlegar ályktanir og stefnuskjöl sem frá alþjóðastofnunum komi – en það er framkvæmdahlutinn sem að ekki virki nægilega vel. Þetta megi til dæmis sjá varðandi Parísarsáttmálann um loftslagsmálefnin – markmiðin séu góð en við ekki að ná þeim.

Staða heimsmálanna núna lítur ekki vel út að mati Ingibjargar Sólrúnar, líkt og fleirri sem til þekkja á því sviði. Það birtist, að hennar sögn, í átökunum í heiminum sem við horfum vanmáttug upp á. Þá nefnir hún sérstaklega feðraveldið sem valdafyrirbæri á hinu pólitíska sviði – alls staðar í heiminum. Það sé þessi eitraða karlmennska sem magni upp hættuna sem við búum við nú um stundir.

Umræða um Evrópu 

Í viðtalinu er komið inn á söguna bak við atkvæðagreiðsluna á Alþingi um EES, samninginn um evrópska efnahagssvæðið. Ingibjörg Sólrún segir alveg ljóst að samingurinn hafi alltaf verið skref í áttina að aðild að Evrópusambandinu.

Þegar samningurinn um evrópska efnahagssvæðið var samþykktur fyrir þrjátíu árum var Ingibjörg Sólrún þingkona Kvennalistans. En Kvennalistinn var á móti EES og þingkonur hans greiddu atkvæði gegn samþykkt samningsins á Alþingi, en Ingibjörg sat hjá!

Hún hefði að sögn viljað samþykkja samninginn en þar sem fullveldisframsalið sem í honum fólst var ekki viðurkennt við lagasetninguna þá sat hún frekar hjá. Fullveldisframsalið var ekki ástæða fyrir að hafna skyldi samningnum að mati Ingibjargar Sólrúnar heldur væri mikilvægt að Alþingi viðurkenndi meðvitað það framsal. Það að láta eins og ekki væri um að ræða framsal á fullveldinu með samningnum sé ekki rétt. Hún telur víst að sama hafi átt við um Vigdísi Finnbogadóttur forseta á þessum tíma, það hafi ekki verið andstaða við samninginn sjálfan heldur við það að fullveldisframsalið væri ekki meðvitað viðurkennt við lögfestingu samningsins.

Umræðan um Evrópusambandið gæti breyst á næstu árum að mati Ingibjargar Sólrúnar, en erfitt sé að skilja hvers vegna við eigum svona erfitt að eiga samtal í samfélaginu um Evrópumálin.

Í áramótablaði Vísbendingar er einnig að finna annað viðtal, við Clöru Ganslandt sendiherra Evrópusambandsins á Íslandi auk tíu greina, meðal annars eftir Þorvald Gylfason prófessor í hagfræði um Evruna og Sigrúnu Davíðsdóttur blaðamann um Bretland eftir Brexit. Leiðara áramótablaðsins með heildstæðu efnisyfirliti má lesa hér á opna hluta vefs Vísbendingar.

Viðtalið við Ingibjörgu Sólrúnu mál lesa í heild sinni hér á vef Vísbendingar. Áskrift að Vísbendingu má kaupa hér.