Á árunum 2023 og 2024 munu alls 340 millj­arðar í óverð­tryggðum íbúða­lánum, sem bera fasta vexti í dag, koma til vaxta­end­ur­skoð­unar. Þar eru um í 190 millj­arðar króna á seinni hluta árs­ins 2024. Árið 2025 munu svo 250 millj­arða króna lán til við­bótar koma til end­ur­skoð­unar.

Fjallað er um þetta í rit­inu Fjár­mála­stöð­ug­leiki, sem Seðla­bank­inn gaf út í dag, en ljóst er að þau heim­ili sem tekið hafa óverð­tryggð lán og fest vexti á árunum til ýmist þriggja eða fimm ára á 2020 og 2021 horfa fram á veru­lega hækk­aða greiðslu­byrði á allra næstu miss­erum, ef vaxta­stig í land­inu helst svipað og það er nú.

Eins og sjá má á skýr­ing­ar­mynd Seðla­bank­ans hér á neðan bera þau óverð­tryggðu lán sem koma til vaxta­end­ur­skoðun á síð­ari hluta næsta árs 4,2 pró­sent vexti að með­al­tali og þau sem koma til vaxta­end­ur­skoð­unar árið 2024 4,3-4,5 pró­senta vexti.

Mynd úr Fjár­mála­stöðu­leika

Lægstu óverð­tryggðu vext­irnir sem eru í boði hjá við­skipta­bönk­unum þremur í dag eru slétt 7 pró­sent, en það eru breyti­legir vextir Lands­bank­ans. Fastir óverð­tryggðir vextir eru einnig lægstir eða 7,45 pró­sent hjá þeim banka, en 8,15 pró­sent hjá Íslands­banka, þar sem þeir eru hæstir um þessar mundir.

Í umfjöllun Seðla­bank­ans í Fjár­mála­stöðu­leika segir að öðru óbreyttu muni heim­ilin sem bera þessar skuldir þurfa að taka á sig aukna greiðslu­byrði þegar að vaxta­end­ur­skoðun kemur, eða grípa til ráð­staf­ana á borð við það að lengja í lánum eða breyta skil­málum lána á annan hátt til að lækka greiðslu­byrð­ina.

„Þetta gæti leitt til þess að auk­inn fjöldi heim­ila kjósi að færa sig yfir í verð­tryggð lán, enda er greiðslu­byrði slíkra lána lægri á fyrri hluta láns­tíma en á sam­bæri­legum óverð­tryggðum lánum,“ segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika.

Milljarðar í aukinn árlegan vaxtakostnað fyrir heimilin

Konráð S. Guð­jóns­son, hag­fræð­ingur sem starfar sem efna­hags­ráð­gjafi Samtaka atvinnu­lífs­ins, kall­aði þennan stabba hús­næð­is­lána „nýju snjó­hengj­una“ í færslu á Twitter í dag og benti á að það muni skipta mjög mörg heim­ili mjög miklu, upp­hæð sem sam­an­lagt hlaupi á millj­örðum króna árlega, hvar vaxta­stigið í land­inu yrði statt eftir um 2 ár.

„Líka slatti af heim­ilum sem það mun skipta máli fyrir fyrr, sér­stak­lega eftir ár,“ skrif­aði Konráð.