Hagstofa Íslands birti fyrr í vik­unni nið­ur­stöður þjó­hags­reikn­inga fyrir árið 2023. Áætlað nafn­virði vergrar lands­fram­leiðslu var 4.279 millj­arðar króna. Breyting á lands­fram­leiðslu á föstu verð­lagi nam því um 4,1 pró­sentum.  

Í til­kynn­ing­unni kemur fram að hag­vöxtur í fyrra hafi að miklu leyti verið drif­inn áfram af raunaukn­ingu þjón­ustu­út­flutn­ings sem var jókst um 9,8 pró­sent. 

Á þriðja og fjórða árs­fjórð­ungi dróst úr aukn­ingu lands­fram­leiðsl­unnar í sam­an­burði við árið þar á undan. Í til­kynn­ing­unni segir að senni­lega megi rekja sam­drátt­inn til eldsum­brot­anna á Reykja­nesi. Þá er þess einnig getið að einka­neysla hafi dreg­ist saman um 2,4 pró­sent að raun­virði frá sama tíma­bili og árið á undan. 

Metárið 2022

Í frétta­til­kynn­ingu Hag­stof­unnar er einnig sagt frá þvík að áður útgefnar hag­vaxt­ar­mæl­ingar fyrir árin 2020 til 2022 hafi verið end­ur­skoð­aðar. End­ur­matið byggir að miklu leyti á upp­færðum og nákvæm­ari gögnum um fjár­muna­myndun, sem urðu aðgengi­leg í fyrra. 

Ljóst er að fjár­muna­myndun atvinnu­veg­anna var tölu­vert van­metin í fyrri hag­vaxt­ar­tölum. Á vef Hag­stof­unnar segir að á þessum árum hafi mest hafi farið fyrir fjár­fest­ingum í mann­virkjum og bíla­leigu­bílum.  Þannig fór mældur hag­vöxtur árið 2022 úr 7,2 pró­sentum yfir 8,9 pró­sent.

Það er með því mesta sem hefur mælst í íslenskri hag­sögu. Til að mynda er það meiri hag­vöxtur en mæld­ist árið 2007, þegar banka­bólan náði hámarki, en þá var hann 8,5 pró­sent. Leita þarf aftur til árs­ins 1971 til þess að sjá hærri hag­vaxt­ar­tölur en það ár jókst hag­vöxtur um heil 13,1 frá árinu þar á undan. 

Hafa ber þó í huga að árið 2022 var um margt óvenju­legt og sam­an­burður við árin þar á undan bjag­aður vegna áhrifa af völdum heims­far­ald­urs­ins.  Það ár tók ferða­þjón­ustan við sér að fullum krafti og störfum fjölg­aði hratt á milli ára.

Til að mynda juk­ust útgjöld ferða­manna hér landi um 107 pró­sent milli ára og námu alls um 390 millj­örðum króna. Á því ári gætti einnig tals­verðra áhrifa af stýri­vaxt­ar­lækkun Seðla­bank­ans sem studdu við hraðan vöxt í fram­boði og eft­ir­spurn sem átti sér stað á árinu, eftir að tak­mörk­unum var aflétt.

Þá ber einnig að nefna efna­hags­legar aðgerðir stjórn­valda sem beitt var til að bregð­ast við kór­ónu­veir­far­aldr­inum. Þessar aðgerðir ýttu einnig undir þenslu í hag­kerf­inu. Á árunum 2020 og 2021 var afkoma rík­is­sjóð nei­kvæð um 274 millj­arðar króna, vegna fallandi tekna í tengslum við far­ald­ur­inn og stór­auk­inna rík­is­út­gjalda sem ráð­ist var í til að takast á við efna­hags­legar afleið­ingar hans.