Martröð Venesúelabúa tekur engan enda

Þegar venes­ú­elski blaða­mað­ur­inn og hæl­is­leit­and­inn Isaac Rodríguez vakn­aði á Íslandi í morgun var sím­inn hans fullur af skila­boðum. 180 af sam­löndum hans hafði verið flogið úr landi og til Venes­ú­ela. 

Á vell­inum segir fólkið að lög­reglan hafi tekið á móti þeim og að þau hafi verið færð í hús­næði þar sem þeim er gert að dvelja næstu tvo daga. Fólk úr hópnum hefur verið yfir­heyrt ítrekað og þeim gert að skrifa undir fjöl­mörg skjöl án lög­fræði­að­stoðar, sam­kvæmt upp­lýs­ingum sem Heim­ildin hefur fengið frá fólki á staðnum. 

„Þau eru sökuð um að vera föð­ur­lands­svik­arar vegna þess að þau komu til Íslands og báðu um vernd,“ segir Isaac sem er sjálfur enn á Íslandi.

Væri skelfingu lostinn

Mál hans er á borði kæru­nefndar útlend­inga­mála og því fór hann ekki úr landi í gær. En hann seg­ist mjög áhyggju­fullur eftir að hafa fengið fréttir af mót­tökum Venes­ú­ela­búa í heima­land­inu í gær. 

„Þetta er eins og martröð sem tekur engan enda,“ segir Isaac. „Lög­reglu­menn­irnir eru illir, það er eina lýs­ingin sem ég hef um þá. Ég væri skelf­ingu lost­inn ef ég væri þarna yfir því sem þeir geta gert þér, sér­stak­lega ef þú ert hluti af við­kvæmum hópi og ert til dæmis sam­kyn­hneigður.“

Isaac er sjálfur sam­kyn­hneigður og vinur hans sem fór með vél­inni í gær er einnig hluti af hinsegin sam­fé­lag­inu. 

Í nýlegum úrskurði kæru­nefndar útlend­inga­mála segir að þrátt fyrir að stjórn­ar­skrá Venes­ú­ela leggi bann við mis­munun á grund­velli kyn­hneigðar og kyn­vit­undar verði hinsegin fólk fyrir mis­munun á atvinnu- og leigu­mark­aði og í mennta- og heil­brigð­is­kerf­inu. Jafn­framt veigri fólk sem verður fyrir ofbeldi vegna kyn­hneigðar sinnar sér við því að leita sér aðstoðar vegna van­trausts í garð lög­reglu­yf­ir­valda.

Hefur engu að tapa

Í nokkur ár veittu íslensk stjórn­völd nán­ast öllum þeim Venes­ú­ela­búum sem sóttu hér um hæli við­bót­ar­vernd vegna slæmra aðstæðna í Venes­ú­ela. Fyrr á þessu ári stað­festi kæru­nefnd útlend­inga­mála nokkra nei­kvæða úrskurði Útlend­inga­stofn­unar í málum Venes­ú­ela­búa.

Þessu hafa Venes­ú­ela­búar mót­mælt harð­lega enda eru aðstæð­urnar í Venes­ú­ela enn mjög slæmar, glæpa­tíðnin þar er ein sú hæsta í heimi, fáir hafa aðgengi að heil­brigð­is­þjón­ustu og flestir almennir borg­arar eiga erfitt með að mæta grunn­þörfum sínum.

Fjöldi hæl­is­um­sókna venes­ú­el­skra rík­is­borg­ara hér á landi hefur vaxið gríð­ar­lega á síð­ustu árum – þær fóru úr 14 árið 2018 í 1.209 í fyrra en frá jan­úar til sept­em­ber á þessu ári voru þær enn fleiri: 1.318. Eftir að kæru­nefnd útlend­inga­mála stað­festi nei­kvæða úrskurði Útlend­inga­stofn­unar fór umsókn­unum að fækka.

Venes­ú­elsk stjórn­völd hafa á síð­ustu árum ofsótt póli­tíska and­stæð­inga sína og fólk sem talað hefur gegn þeim. 

Hvers vegna talar þú opin­ber­lega um þetta? 

„Það er góð spurn­ing,“ segir Isaac. „Ég held að ég hafi engu að tapa. Ég er búinn að ganga í gegnum svo margt um ævina. Ef allt fer á versta veg finnst mér ég alla vega hafa reynt að segja mína sögu. Ég reyndi í það minnsta.“