Þegar inn­rauði stjörnu­sjón­auk­inn James Webb hóf að senda nýjar myndir til Jarðar um mitt síð­asta ár bjugg­ust vís­inda­menn við miklu. Og þeir áttu alveg von á að ýmis­legt af því sem James ræki augun í kæmi þeim á óvart.

En þó þeir hefðu sest niður fyr­ir­fram og skrifað upp langan lista af alls­konar furðum sem sjón­auk­inn myndi gera þeim kleift að sjá, þá má þó full­yrða að þeim hefði aldrei getað dottið í það sem sést á myndum sem James Webb tók nýverið af Óríon-stjörnu­þokunni, sem svo er kölluð.

Óríón er mikið geim­ský af gas og alls­konar efnum sem er í 1.344 ljósára fjar­lægð — það má sjá hana á næt­ur­himn­inum undir Fjósa­kon­unum svoköll­uðu sem við nefnum svo.

Þar hefur lengi verið vitað að nýjar sól­stjörnur væru að mynast í gríð og erg og lík­lega heil­mikið fjör í þeim sól­kerfum sem þegar eru orðin til.

Enda fund­ust ýmis merki um það. Lítið á mynd­ina hér neðst.

En hið óvænta, já, hið alveg ótrú­lega er að fund­ist hafa um það bil 80 plánetur á stærð við gas­ris­ann okkar Júpíter, plánetur sem ekki eiga sér neina sól, heldur spana um myrkan geim­inn án nokk­urrar sól­ar­birtu.

Í sjálfu sér er það ekki stór­merki­legt. Vís­inda­menn hefur lengi grunað til séu plánetur sem eigra svona einar um. Sól­ar­lausar. Og þeir höfðu fundið merki um nokkrar. Kenn­ingin er sú að ein­hverjar ham­farir í nýju sól­kerfi hafi verið svo ofboðs­legar að sumar plánetur hafi kast­ast út úr því og séu upp frá því dæmdar til ein­mana­legrar til­veru án þess sól rísi þar nokkurn tíma.

En svo ég komi mér nú loks að efn­inu:

Það sem reynd­ist merki­legt við sól­ar­lausu Júpít­er­ana í gasþoku Óríons er að þeir eru tveir og tveir saman.

Þessir átta­tíu Júpít­erar sveima ljós­lausir um geim­inn í 40 tvíeykjum og jafn­vel hinir fær­ustu vís­inda­menn geta ekki látið sér detta í hug neina skýr­ingu á svo „snyrti­legri“ upp­röðun.

Jú — þeir gætu hafa kast­ast út úr sól­kerfi fyrir löngu, eins og ég sagði.

Jafnvel tveir í stöku til­fellum.

Júpíter og Satúrnus í okkar sól­kerfi. Það er vit­an­lega ekki svo stutt á milli þeirra í raun og veru og heldur ekki svo stutt á Júm­bó­anna.

En ekki 40 pör svo snyrti­lega upp­röðuð!

Engin lög­mál sem vís­inda­menn þekkja nú gætu búið til svo mörg og „snyrti­leg“ pör.

Sumir sitja nú við og reikna hvort vera kunni að þessir Júpít­erar hafi orðið til í efn­is­þoku sem varð aldrei nógu þung til að mynda sól.

En við því má færa sömu mót­bár­urnar.

Jújú, hugs­an­lega gæti það gerst (reyndar skilja menn bara alls ekki hvernig það gæti gerst en látum svo vera).

En varla tveir úr sömu efn­is­þokunni.

Nei, það gengur ekki.

Og ekki 40 saman í næsta nágrenni!

Þarna er eitt­hvað á seyði sem við skiljum alls ekki. En James Webb mun fylgj­ast grannt með Júpít­er­a­pör­unum á næst­unni.

Eða öllu heldur Jumbós.

 Jupiter Mass Binary Objects eins og umsjón­ar­menn James Webb eru farnir að kalla þessi plánetupör.

Og athugið eitt.

Það er mjög ólík­legt að líf þrí­fist á plánetu sem á sér öngva sól. En það er samt ekki úti­lokað. Hiti í iðrum gas­risa gæti mögu­lega kveikt ein­hvers konar líf, þótt vart yrði það svipað því sem við þekkjum.

Nýjar stjörnur sem eru að verða til í Óríon-þokunni.Myndin er frá NASA.