Í til­kynn­ingu sem Lands­virkjun sendi frá sér í gær kom fram að kolefn­is­spor fyr­ir­tæk­is­ins, þ.e. kolefn­islosun að frá­dreg­inni bind­ingu, hafi dreg­ist saman um helm­ing á fyrri hluta árs­ins sam­an­borið við síð­asta ár. Fram kom að losun á orku­ein­ingu hefði aldrei verið minni síðan byrjað var að færa lofts­lags­bók­hald. Dróst hún saman um 15 pró­sent á milli ára. „Þessi árangur er í sam­ræmi við lofts­lags­á­ætlun okkar og mark­mið um að starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins verði kolefn­is­hlut­laus árið 2025.“

Skýr­ing­una á þessum tíð­indum má þó að miklu leyti rekja til þess að orku­vinnsla í Kröflu­virkjun, einni af jarð­varma­virkj­unum Lands­virkj­unar, dróst mikið saman sem aftur skýrist af því að hún var keyrð á auknum afköstum í fyrra vegna slæmrar vatns­stöðu í lónum vatns­afls­virkj­ana. Þá var, að því er segir í svörum Ívars Páls Jóns­sonar, sér­fræð­ings á sam­skipta- og upp­lýs­inga­sviði Lands­virkj­unar, við­halds­stopp í Kröflu­virkjun í sex vikur í maí og júní síð­ast­liðnum.

Orku­vinnsla í Kröflu var 200 GWst fyrstu sex mán­uði 2023, sam­an­borið við 241 GWst á sama tíma­bili í fyrra og minnk­aði því um 17%. Orku­vinnsla í öðrum jarð­varma­virkj­unum, á Þeista­reykjum og í Bjarn­arflagi, stóð nán­ast í stað á milli ára, sam­kvæmt upp­lýs­ingum frá Ívari.

Krafla keyrð á miklu stími

Í fyrra var ástand í vatns­bú­skapnum slæmt sem hafði þær afleið­ingar að uppi­stöðu­lón fyllt­ust ekki. Það leiddi til þess að Lands­virkjun skerti afhend­ingu á raf­orku til kaup­enda sem gert höfðu skerð­an­lega orku­samn­inga. Það varð m.a. til þess að loðnu­bræðslur þurftu að brenna olíu til að knýja verk­smiðjur sínar og Orkubú Vest­fjarða að nota slíkt elds­neyti á fjar­varma­veitur til hús­hit­unar. Flestir stórnot­endur, s.s. álver, semja bæði um for­gangs- og skerð­an­lega orku og tryggja sér þannig að ákveðin orka sé alltaf fyrir hendi.

En vegna þessa ástands á fyrstu vikum síð­asta árs var Kröflu­virkjun tíma­bundið keyrð á auknum afköstum. „Jú, mikið rétt,“ svarar Ívar Páll spurður hvort þessi aukna fram­leiðsla virkj­un­ar­innar í fyrra hafi þá ekki aukið losun á því tíma­bili. Losun frá Kröflu – og allri jarð­varma­vinnslu – hafi minnkað um 23% á milli ára. „Á móti kemur að losun frá lónum jókst um 25% á milli ára, en sú losun er háð veðri og ræðst af fjölda þeirra daga sem lónin eru ísi­lögð.“

Losun vegna bruna jarð­efna­elds­neytis hjá Lands­virkjun minnk­aði um 18% á milli ára. Lands­virkjun vinnur að því að skipta út jarð­efna­elds­neyti fyrir hrein­orku á bif­reiðum og tækjum í eigu fyr­ir­tæk­is­ins og stefnir á að hætta að kaupa jarð­efna­elds­neyti árið 2030.