Menning

Hundrað ár frá fyrstu íslensku kvikmyndinni

Á þjóð­há­tíð­ar­dag­inn var öld lið­in frá því að gam­an­mynd Lofts Guð­munds­son­ar, Æv­in­týri Jóns og Gvend­ar, var frum­sýnd. Að­eins tvær mín­út­ur hafa varð­veist af mynd­inni, sem Heim­ild­in birt­ir með leyfi Kvik­mynda­safns­ins. Mik­ið af ís­lenskri kvik­mynda­sögu á í hættu að glat­ast og hef­ur safn­ið þurft að baka gaml­ar spól­ur í ofni svo hægt sé að horfa á þær.

Hundrað ár frá fyrstu íslensku kvikmyndinni
Kvikmyndasafn Íslands Gunnar og Þóra og samstarfsmenn þeirra bera ábyrgð á varðveislu kvikmyndasögu Íslands sem varðveitt er stafræn, á filmu og alls konar spólum, sem sumar eru úreldar og liggja undir skemmdum. Mynd: Heiða Helgadóttir
Birtist fyrir 3 árum.

Það eina sem varðveist hefur af fyrstu íslensku kvikmyndinni er tveggja mínútna atriði þar sem tveir klaufskir borgardrengir reyna að sýna fúlskeggjuðum bónda að þeir kunni til verka í sveitinni. Myndin heitir Ævintýri Jóns og Gvendar og var frumraun leikstjórans Lofts Guðmundssonar í gerð leikinna mynda árið 1923. Er því öld síðan þessi svart-hvíta, þögla stuttmynd kom út, en hún var frumsýnd 17. júní í Nýja bíói í Reykjavík.

Heil 26 ár liðu þar til önnur íslensk mynd leit dagsins ljós og var Loftur þar aftur að verki. Hafði tækninni þá fleygt fram. „Við biðum til 1949 þar til næsta íslenska leikna mynd var gerð, sem er bara ótrúlegt,“ segir Gunnar Tómas Kristófersson, sérfræðingur hjá Kvikmyndasafni Íslands, um aðra mynd Lofts, Milli fjalls og fjöru. „Við erum með þessa, Ævintýri Jóns og Gvendar, sem var mjög gamaldags mynd jafnvel fyrir sinn samtíma og svo liðu 26 ár þar til næsta …

Kjósa
8
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • MSB
    Margrét S. Björnsdóttir skrifaði
    28. júní 2023 21:14
    Skemmtilegt, meira svona- Og btw Þóra er frábær forstöðumaður og hefur gert mikið til að kynna efni safnsins.
    0
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

„Já“ þarf mörgum sinnum en „nei“ bara einu sinni
5
GreiningHorft til Evrópu

„Já“ þarf mörg­um sinn­um en „nei“ bara einu sinni

Ef „nei“ verð­ur nið­ur­stað­an á morg­un leggst Evr­ópu­um­ræð­an í dvala en skýt­ur upp koll­in­um síð­ar að mati Ól­afs Þ. Harð­ar­son­ar, pró­fess­ors emer­it­us. Verði „já“ nið­ur­stað­an þyrfti að kom­ast yf­ir marga þrösk­ulda áð­ur en Ís­land gengi í ESB, hvað þá tæki upp evru. Mörg rök „nei“-hreyf­ing­ar­inn­ar séu einnig rök gegn áfram­hald­andi veru í EES.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Hvar eru skattgreiðslur þeirra auðugustu?
2
Hátekjulistinn

Hvar eru skatt­greiðsl­ur þeirra auð­ug­ustu?

Marg­ir þeirra efstu á Há­tekju­lista Heim­ild­ar­inn­ar í ár seldu fyr­ir­tæki sem þeir höfðu byggt upp í ára­tugi og fengu ein­skipt­is hagn­að. Kerf­ið ger­ir hins veg­ar auð­ug­ustu Ís­lend­ing­um auð­velt að halda arði og hagn­aði af eigna­sölu inni í fé­lög­um sín­um án þess að greiða af þeim skatt. Rík­ið borg­aði út­svar þeirra á list­an­um sem ein­göngu voru með fjár­magn­s­tekj­ur.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

„Eins spennandi og það gæti orðið“
InnlentHorft til Evrópu

„Eins spenn­andi og það gæti orð­ið“

Mjótt er á mun­um í þjóð­ar­tkvæða­greiðslu um hvort Ís­land eigi að fara í að­ild­ar­við­ræð­ur við Evr­ópu­sam­band­ið. Hall­dór Benja­mín Þor­bergs­son fagn­aði á með­an nei var yf­ir og sagði að í dag hafi tæp­lega 300 mætt til þess að hringja út, 19 hafi hringt yf­ir 400 sím­töl hver og einn yf­ir 700 sím­töl. Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son seg­ir að bú­ið sé að kljúfa þjóð­ina og Reykja­vík frá lands­byggð­inni. Þor­gerð­ur Katrín Gunn­ars­dótt­ir seg­ir að sama hvernig fer þá sé­um „við öll í sama liði“.

Mest lesið undanfarið ár