Menning

Hundrað ár frá fyrstu íslensku kvikmyndinni

Á þjóð­há­tíð­ar­dag­inn var öld lið­in frá því að gam­an­mynd Lofts Guð­munds­son­ar, Æv­in­týri Jóns og Gvend­ar, var frum­sýnd. Að­eins tvær mín­út­ur hafa varð­veist af mynd­inni, sem Heim­ild­in birt­ir með leyfi Kvik­mynda­safns­ins. Mik­ið af ís­lenskri kvik­mynda­sögu á í hættu að glat­ast og hef­ur safn­ið þurft að baka gaml­ar spól­ur í ofni svo hægt sé að horfa á þær.

Hundrað ár frá fyrstu íslensku kvikmyndinni
Kvikmyndasafn Íslands Gunnar og Þóra og samstarfsmenn þeirra bera ábyrgð á varðveislu kvikmyndasögu Íslands sem varðveitt er stafræn, á filmu og alls konar spólum, sem sumar eru úreldar og liggja undir skemmdum. Mynd: Heiða Helgadóttir
Birtist fyrir tæpum 3 árum.

Það eina sem varðveist hefur af fyrstu íslensku kvikmyndinni er tveggja mínútna atriði þar sem tveir klaufskir borgardrengir reyna að sýna fúlskeggjuðum bónda að þeir kunni til verka í sveitinni. Myndin heitir Ævintýri Jóns og Gvendar og var frumraun leikstjórans Lofts Guðmundssonar í gerð leikinna mynda árið 1923. Er því öld síðan þessi svart-hvíta, þögla stuttmynd kom út, en hún var frumsýnd 17. júní í Nýja bíói í Reykjavík.

Heil 26 ár liðu þar til önnur íslensk mynd leit dagsins ljós og var Loftur þar aftur að verki. Hafði tækninni þá fleygt fram. „Við biðum til 1949 þar til næsta íslenska leikna mynd var gerð, sem er bara ótrúlegt,“ segir Gunnar Tómas Kristófersson, sérfræðingur hjá Kvikmyndasafni Íslands, um aðra mynd Lofts, Milli fjalls og fjöru. „Við erum með þessa, Ævintýri Jóns og Gvendar, sem var mjög gamaldags mynd jafnvel fyrir sinn samtíma og svo liðu 26 ár þar til næsta …

Kjósa
8
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • MSB
    Margrét S. Björnsdóttir skrifaði
    28. júní 2023 21:14
    Skemmtilegt, meira svona- Og btw Þóra er frábær forstöðumaður og hefur gert mikið til að kynna efni safnsins.
    0
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Sáu sárin sem hún faldi
1
Viðtal

Sáu sár­in sem hún faldi

Þann 7. júní verða fimm ár lið­in frá frá­falli Emblu Arn­ars Katrín­ar­dótt­ur. And­lát henn­ar var harma­fregn fyr­ir sam­fé­lag­ið, en fjöl­skyld­an sat eft­ir með sorg­ina. Löngu áð­ur en Embla fékk grein­ingu var fjöl­skyld­unni orð­ið ljóst að hún væri orð­in al­var­lega veik, en vegna þess hve þög­ul veik­ind­in voru tók tíma að fá áheyrn. Jafn­vel þá skorti skiln­ing á stöðu barns­ins, sem svipti sig lífi og var jörð­uð á fimmtán ára af­mæl­is­dag­inn sinn.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Sáu sárin sem hún faldi
2
Viðtal

Sáu sár­in sem hún faldi

Þann 7. júní verða fimm ár lið­in frá frá­falli Emblu Arn­ars Katrín­ar­dótt­ur. And­lát henn­ar var harma­fregn fyr­ir sam­fé­lag­ið, en fjöl­skyld­an sat eft­ir með sorg­ina. Löngu áð­ur en Embla fékk grein­ingu var fjöl­skyld­unni orð­ið ljóst að hún væri orð­in al­var­lega veik, en vegna þess hve þög­ul veik­ind­in voru tók tíma að fá áheyrn. Jafn­vel þá skorti skiln­ing á stöðu barns­ins, sem svipti sig lífi og var jörð­uð á fimmtán ára af­mæl­is­dag­inn sinn.
Fleiri tilvik og háar upphæðir í fjárdráttarmáli lögmannsins
5
Innlent

Fleiri til­vik og há­ar upp­hæð­ir í fjár­drátt­ar­máli lög­manns­ins

Lög­mað­ur­inn Guð­rún Björg Birg­is­dótt­ir starf­aði sem ráðs­mað­ur fólks sem svipt hafði ver­ið fjár­ræði og er sök­uð um að hafa nýtt sér stöðu sína til að fremja auðg­un­ar­brot. Ólaf­ur Hauks­son hér­aðssak­sókn­ari seg­ir meint­an fjár­drátt henn­ar vera til með­ferð­ar hjá embætt­inu og vel­ferð­ar­sviði Reykja­vík­ur­borg­ar var gert við­vart þar sem hún sá um fjár­mál minnst tveggja ein­stak­linga.
Samþjöppun auðs veldur pólitískum óstöðugleika
6
Innlent

Sam­þjöpp­un auðs veld­ur póli­tísk­um óstöð­ug­leika

Gylfi Magnús­son, pró­fess­or í hag­fræði við Há­skóla Ís­lands, seg­ir að ekki séu mjög sterk­ar vís­bend­ing­ar um mis­skipt­ingu auðs á Ís­landi, hér sé eigna­hlut­fall með jafn­asta móti. Hins veg­ar séu töl­ur um slíkt frá öðr­um lönd­um, lít­ill hóp­ur eigi hluta­bréf í Banda­ríkj­un­um sem hafi áhrif á fjár­mála­mark­aði. Sam­þjöpp­un auðs og mis­skipt­ing hans geti vald­ið póli­tísku ójafn­vægi í sam­fé­lög­um.

Mest lesið í mánuðinum

Sáu sárin sem hún faldi
4
Viðtal

Sáu sár­in sem hún faldi

Þann 7. júní verða fimm ár lið­in frá frá­falli Emblu Arn­ars Katrín­ar­dótt­ur. And­lát henn­ar var harma­fregn fyr­ir sam­fé­lag­ið, en fjöl­skyld­an sat eft­ir með sorg­ina. Löngu áð­ur en Embla fékk grein­ingu var fjöl­skyld­unni orð­ið ljóst að hún væri orð­in al­var­lega veik, en vegna þess hve þög­ul veik­ind­in voru tók tíma að fá áheyrn. Jafn­vel þá skorti skiln­ing á stöðu barns­ins, sem svipti sig lífi og var jörð­uð á fimmtán ára af­mæl­is­dag­inn sinn.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Lýstu áhyggjum af herskyldu, forræði og auðlindum Íslendinga
Greining

Lýstu áhyggj­um af her­skyldu, for­ræði og auð­lind­um Ís­lend­inga

Á Al­þingi var hart tek­ist á um þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um að­ild­ar­við­ræð­ur að Evr­ópu­sam­band­inu. Þing­menn stjórn­ar­and­stöð­unn­ar lýstu ótta við að missa for­ræði yf­ir Ís­landi, teikn­uðu upp mynd af ytri ógn og ásælni annarra þjóða í auð­lind­irn­ar. Spurt var hvort Ís­lend­ing­ar myndu beygja sig und­ir her­skyldu, jafn­vel þótt evr­ópsk­ur her sé ekki til og Evr­ópu­sam­band­ið sé ekki hern­að­ar­banda­lag.
Fjölskylda Bjarna enn tengd Hval þegar hann gaf veiðileyfi
Innlent

Fjöl­skylda Bjarna enn tengd Hval þeg­ar hann gaf veiði­leyfi

Föð­ur­syst­ir Bjarna Bene­dikts­son­ar var ein af tíu stærstu hlut­höf­um Hvals hf. þeg­ar hann gaf fé­lag­inu um­deilt leyfi til hval­veiða. Hval­ur keypti eig­in bréf fyr­ir hálf­an millj­arð á með­an hlut­ur dán­ar­bús föð­ur Bjarna dróst sam­an. „Það eru eng­ir ná­komn­ir ætt­ingj­ar mín­ir sem hafa hags­muni hér,“ sagði Bjarni, sem áð­ur taldi sig van­hæf­an í mál­um fé­lags­ins vegna vensla.
Sáu sárin sem hún faldi
Viðtal

Sáu sár­in sem hún faldi

Þann 7. júní verða fimm ár lið­in frá frá­falli Emblu Arn­ars Katrín­ar­dótt­ur. And­lát henn­ar var harma­fregn fyr­ir sam­fé­lag­ið, en fjöl­skyld­an sat eft­ir með sorg­ina. Löngu áð­ur en Embla fékk grein­ingu var fjöl­skyld­unni orð­ið ljóst að hún væri orð­in al­var­lega veik, en vegna þess hve þög­ul veik­ind­in voru tók tíma að fá áheyrn. Jafn­vel þá skorti skiln­ing á stöðu barns­ins, sem svipti sig lífi og var jörð­uð á fimmtán ára af­mæl­is­dag­inn sinn.
Í miðju stríði hrósar Trump verkefnum sínum: „Tjörnin okkar er stærri en skýjakljúfar“
InnlentBandaríki Trumps

Í miðju stríði hrós­ar Trump verk­efn­um sín­um: „Tjörn­in okk­ar er stærri en skýja­kljúf­ar“

Á sama tíma og vopna­hlé við Ír­an hékk á blá­þræði og Re­públi­kana­flokk­ur­inn stóð frammi fyr­ir póli­tískri áhættu vegna kostn­að­ar stríðs­ins, sá Don­ald Trump Banda­ríkja­for­seti til þess að blaða­menn sem voru sam­an komn­ir á for­seta­skrif­stof­unni vissu hvað hon­um lá helst á hjarta: end­ur­bæt­ur á hinni sögu­frægu spe­g­iltjörn við Lincoln-minn­is­varð­ann.

Mest lesið undanfarið ár