Lands­bank­inn, sem er í eigu rík­is­sjóðs, hagn­að­ist um 17 millj­arða króna á árinu 2022. Það er tólf millj­örðum króna minna en bank­inn hagn­að­ist um árið áður. Arðsemi eigin fjár bank­ans var 6,3 pró­sent í fyrra, sem er langt undir því tíu pró­sent mark­miði sem Lands­bank­inn hefur sett sér. Það er mik­ill við­snún­ingur á arð­semi milli ára, en bank­inn náði að vera með 10,8 pró­sent arð­semi árið 2021. 

Mikill sam­dráttur verður í arð­greiðslum til rík­is­sjóðs. Bankinn greiddi 20,5 millj­arða króna í arð vegna rekstr­ar­árs­ins 2021 en nú er lagt til að aðal­fundur sam­þykkti að greiða út 8,5 millj­arða króna vegna síð­asta rekstr­ar­árs. Verði til­lagan sam­þykkt munu arð­greiðslur Lands­bank­ans á árunum 2013-2023 sam­tals nema 175,2 millj­örðum króna.

Þetta kemur fram í árs­reikn­ingi Lands­bank­ans sem var birtur í dag. 

Stærsta ástæðan fyrir sam­drætti í hagn­aði er ein­föld: gang­virði hluta­bréfa­eignar hans dróst veru­lega saman. 

Lands­bank­inn á miklu meira af hluta­bréfum en hinir tveir stóru bank­arnir. Þau hluta­bréf hækk­uðu mikið í verði á árinu 2021, sem hafði jákvæð áhrif á upp­gjör bank­ans. Í fyrra lækk­uðu þau hins vegar  umtals­vert, og það hafði veru­lega nei­kvæð áhrif. Nánar til­tekið nam tapið vegna þeirra um átta millj­örðum króna á árinu 2022, en hagn­að­ur­inn á árinum 2021 var um sex millj­arðar króna.

Þar vegur þyngst lækkun á gang­virði óskráðra eign­ar­hluta bank­ans í Eyri Invest hf. sem nemur 10,5 millj­örðum króna í fyrra. Lands­bank­inn á 14,1 pró­sent í Eyri Invest, sem er langstærsti eig­andi Marel. 

Mark­aðsvirði Marel lækk­aði um 43,9 pró­sent á síð­asta ári, úr 663,5 millj­örðum króna í tæp­lega 367 millj­arða króna.

Vaxtamunur 2,7 prósent

Grunn­rekstur Lands­bank­ans var hins vegar í miklum vexti á síð­asta ári. Tekju­módel íslenskra banka byggir helst á tvenns konar tekj­um: vaxta­tekjum sem byggja á mun­inum á þeim vöxtum sem bank­arnir borga fyrir að fá pen­inga að láni og þeim vöxtum sem þeir rukka fyrir að lána ein­stak­lingum og fyr­ir­tækjum fjár­muni, og þókn­ana­tekjum fyrir t.d. eigna­stýr­ingu og fyr­ir­tækja­ráð­gjöf.

Vaxta­munur var 2,7 pró­sent hjá Lands­bank­anum sem skil­aði honum 46,5 millj­örðum króna í hreinar vaxta­tekj­ur. Það er 87 pró­sent af öllum rekstr­ar­tekjum hans. Um er að ræða mun hærri upp­hæð og bank­inn hafði í vaxta­tekjur á árunum 2020 og 2021, þegar þær voru 38 til 39 millj­arðar króna. Mark­aðs­hlut­deild á ein­stak­lings­mark­aði, sem er að uppi­stöðu til­komin vegna íbúða­lána, var 40,1 pró­sent í lok síð­asta árs. Hún jókst milli ára og hefur aldrei verið hærri. Alls juk­ust íbúða­lán bank­ans um 59 millj­arða króna á síð­asta ári.

Töluverð aukn­ing var líka í útlánum til fyr­ir­tækja en juk­ust þau um 92,0 millj­arða króna sem jafn­gildir um 10 pró­sent  vexti þegar tekið hefur verið til­lit til geng­is­á­hrifa. Lands­bank­inn er umsvifa­mesti bank­inn í útlánum til fyr­ir­tækja með um 40 pró­sent hlut­deild í fyr­ir­tækja­lánum.

Í til­kynn­ingu vegna upp­gjörs­ins er sér­stak­lega til­tekið að bank­inn hafi lánað mikið til bygg­ing­ar­verk­efna á árinu þótt heild­ar­út­lán til grein­ar­innar hafi ekki hækkað að sama skapi þar sem sala eigna hefði gengið vel og upp­greiðslur því hraðar. „Okkur telst til að á síð­asta ári höfum við fjár­magnað um 4.300 íbúðir í 142 bygg­ing­ar­verk­efnum. Við höfum stutt vel við íbúða­upp­bygg­ingu en und­an­farið höfum við að jafn­aði lánað um 36 millj­arða króna til bygg­ing­ar­verk­efna á hverju ári.“

Kostnaðarhlutfallið jókst

Lands­bank­inn bætti líka við sig í þjón­ustu­tekjum, en þær voru sam­tals 10,6 millj­arðar króna í fyrra, rúm­lega 1,1 millj­arði króna meira en ári áður. 

Kostn­að­ar­hlut­fall Lands­bank­ans, sem mælir hvað kostn­aður er stór hluti af tekj­u­m, var 46,8 pró­sent í fyrra en hafði verið 43,2 pró­sent árið áður. Það hækk­aði því umtals­vert. Ein­faldasta leiðin til að ná kostn­að­ar­hlut­falli niður er að fækka starfs­fólki. 

Eignir Lands­bank­ans voru 1.787 millj­arðar króna um síð­ustu ára­mót og efna­hags­reikn­ing­ur­inn stækk­aði um 3,3 pró­sent á árinu 2022. Eigið fé bank­ans var 279,1 millj­arðar króna í lok síð­asta árs og lækk­aði um 3,5 millj­arða króna milli ára. og eig­in­fjár­hlut­fallið 24,7 pró­sent.