Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 2 árum.

Nýr heilbrigðisráðherra ítrekað reynt að heimila rekstur spilavíta

Will­um Þór Þórs­son sem tek­inn er við sem heil­brigð­is­ráð­herra hef­ur í þrígang lagt fram frum­varp sem myndi heim­ila rekst­ur spila­víta. Rann­sókn­ir benda til að spila­víti hafi veru­leg­an hluta tekna sinna frá fólki með spilafíkn. Lit­ið er á spilafíkn sem lýð­heilsu­vanda.

Nýr heilbrigðisráðherra ítrekað reynt að heimila rekstur spilavíta
Taldi spilavíti jákvæð fyrir ferðaþjónustuna Willum lagði fram frumvarp sitt byggt á skýrslum áhugamanna um rekstur spilavíta. Í umsögnum var á það bent að flest benti til að enginn sérfróður aðili um spilafíkn hefði komið að samningu frumvarpsins. Mynd: Heiða Helgadóttir

Willum Þór Þórsson, nýr heilbrigðisráðherra, hefur í þrígang lagt fram frumvarp í því skyni að heimila rekstur spilavíta hér á landi. Frumvarpið lagði hann fram í tvígang árið 2014 og í þriðja skiptið árið 2015. Það náði ekki fram að ganga.

Rannsóknir benda til að verulegur hluti tekna spilavíta komi frá þeim sem eiga við spilafíkn að stríða. Litið er á spilafíkn sem lýðheilsuvanda og hefur Lýðheilsusjóður, sem heilbrigðisráðherra skipar stjórn yfir, á síðustu þremur árum veitt tæpum 3,5 milljónum til forvarnarstarfs, meðferðar og rannsókna á spilafíkn.

Rannsóknir á spilavanda 16 til 18 ára ungmenna hér á landi sýnir að spilavandi er á bilinu 2-3 prósent. Árið 2012 sýndi rannsókn fram á að 2,5 prósent þjóðarinnar glímdi við spilavanda. Í mars á þessu ári lagði Inga Sæland, formaður Flokks fólksins, fram frumvarp á Alþingi sem gerði ráð fyrir að bann yrði sett við rekstri spilakassa. Í umsögn við frumvarpið frá embætti Landlæknis kom fram að landlæknir styddi bann við spilakössum. Í umsögninni sagði meðal annars að erlendar rannsóknir á spilafíkn sýndu „að þátttaka í spilakössum sé sú tegund fjárhættuspila sem tengist helst spilafikn“. Enn fremur var vísað til sænskrar rannsóknar sem sýndi að um 70 prósent af veltu frá spilakönnum kæmi frá fólki með spilavanda. Í spilavítum eru spilakassar alla jafna stór hluti þeirra fjárhættuspila sem boðið er upp á.

Á síðustu þremur árum hefur Lýðheilsusjóður, sem lögum samkvæmt er ætlað að styrkja lýðheilsustarf, úthlutað tæpum 3,5 milljónum króna til samtaka sem vinna gegn spilafíkn og til rannsókna á spilafíkn. Heilbrigðisráðherra skipar stjórn sjóðsins og fjármunir hans koma frá hlutfalli af áfengisgjaldi, af tóbakssölu og með framlagi úr ríkissjóði af fjárlögum.

„Þetta smellpassar fyrir Reykjavík“
Willum Þór Þórsson
í viðtali um framvarpið árið 2014

Í frétt Vísis frá árinu 2014, um frumvarp sem heimila myndi rekstur spilavíta, lýsti Willum því að spilavíti myndi styrkja íslenska ferðaþjónustu. „Þetta smellpassar fyrir Reykjavík,“ sagði Willum. Þar kom einnig fram að frumvarpið byggði á tveimur skýrslum sem einkaaðilar og áhugamenn um rekstur spilavíta. Önnur þeirra var unnin fyrir tvíburabræðurna Arnar og Bjarka Gunnlaugssyni, fyrrverandi knattspyrnumenn, en þeir höfðu þegar árið 2010 sýnt því áhuga að opna hér á landi spilavíti. Þeim bræðrum hafði Willum kynnst sem knattspyrnuþjálfari. „Þeir mösuðu mikið um þetta þegar ég var að þjálfa.“

Frumvarpinu slátrað í umsögnum

Frumvarp Willums fékk ekki umfjöllun á Alþingi fyrr en í þriðja skiptið sem það var lagt fram en þá má með allri sanngirni segja að því hafi verið slátrað í umsögnum. Málið var svæft í allsherjar- og menntamálanefnd árið 2016.

Átján umsagnir bárust um frumvarpið. Flestar voru þær frá aðilum sem segja má að hefðu orðið samkeppnisaðilar spilavíta, það er aðilum sem reka happdrætti og spilakassa hér á landi nú þegar. Þá bárust athugasemdir frá eigendum slíkra happdrætta einnig. Í flestum tilvikum lýstu umsagnirnar andstöðu við frumvarpið á forsendum þess að með því yrði vegið að „samfélagssáttmála“ um rekstur peningaspila á Íslandi, sem gengi út á að um áratugaskeið hefði ríkt sátt um það að hagnaði af peningaspilum væri varið til góðgerðarmála hér á landi.

„Í greinargerð með frumvarpinu er ekki gerð grein fyrir afleiðingum spilahalla á spilafíkn“
úr umsögn Happdrættis SÍBS

Í umsögnum þeirra aðila sem sáu fram á að lenda í samkeppni við spilavíti, yrði frumvarpið að lögum, var þó í sumum tilfellum vísað til hættunnar af því að heimila slíka starfsemi þegar kemur að spilafíkn. Þannig sagði í umsögn Happdrættis SÍBS: „Í greinargerð með frumvarpinu er ekki gerð grein fyrir afleiðingum spilahalla á spilafíkn; hvorki er vísað í innlendar rannsóknir né fylgir frumvarpinu greining á núverandi stöðu svo mæla megi áhrifin verði frumvarpið að veruleika.“ Í umsögn Íslandsspila var einnig vakin athygli á sömu áhættuþáttum og Íslensk getspá og Íslenskar getraunir voru á sömu nótum í umsögn sinni.

Sagt að frumvarpið bæri engin merki þess að sérfræðingar hefðu komið að því

Fastanefnd á sviði happdrættismála skilaði einnig inn umsögn um frumvarpið. Í nefndinni sitja fulltrúar þeirra félaga sem þegar halda úti peningaspilum hér á landi, auk þess sem í henni situr fulltrúi dómsmálaráðuneytisins. Í umsögn nefndarinnar var fjallað um þá hættu að ef frumvarpið yrði samþykkt setti það rekstur þeirra fyrirtækja sem um ræðir í uppnám en einnig var vísað til mögulegrar skaðsemi spilavíta þegar kæmi að peningaþvætti og spilafíkn. „Alvarlegustu annmarkarnir þó fólgnir í þeirri léttúð sem umfjöllun um mögulega skaðsemi af starfsemi spilahallar fær í frumvarpinu. Frumvarpið ber þess engin merki að sérfræðingar með þekkingu á peningaþvætti eða spilafíkn hafi komið að vinnu þess. Má sjá þess glögg merki að svo gott sem engrar þekkingar hafi verið aflað á þessum alvarlegu áhættuþáttum við mögulega starfsemi spilahalla hér á landi.“

Eini aðilinn sem skilaði inn umsögn sem segja má að hafi ekki átt viðskiptalegra hagsmuna að gæta var Sálfræðideild Heilbrigðisvísindasviðs Háskóla Íslands en umsögnina ritaði Dr. Daníel Þór Ólason. Umsögn Daníels er ítarleg en hann hefur um langt árabil rannsakað spilahegðun og algengi spilavanda, eins og það er nefnt.

„Spilahallir munu því líklega auka á vanda þessa hóps“
Dr. Daníel Þór Ólason
um vanda þeirra sem glíma við spilafíkn

Í stuttu máli var það niðurstaða Daníels að með opnun spilavíta myndi framboð af peningaspilum aukast og nýjar gerðir peningaspila verði aðgengilegar, spil á borð við póker og rúllettu til að mynda. „Það sem einkennir þessar tegundir peningaspila er samfelld spilamennska með tiltölulega miklum spilahraða og tíðri endurgjöf vinninga en niðurstöður erlendra rannsókna benda til að slík peningaspil hafi að öllu jöfnu sterkari tengsl við spilavanda en aðrar tegundir.“

Þá segir einnig í umsögn Daníels að erlendar rannsóknir bendi til þess að 30 til 60 prósent tekna spilakassa og borðspila á borð við rúllettu, 21 og póker komi „úr vasa þess fámenna hóps sem á við spilavanda að stríða. Engin ástæða er til að halda að það verði öðruvísi hér á landi og ekki ólíklegt að tilvist spilahalla muni leiða til þess að þeir sem eiga við vanda að stríða muni leita í meira mæli eftir þeirri þjónustu sem þar er í boði. Spilahallir munu því líklega auka á vanda þessa hóps.“

Spilavíti myndu auka á vanda spilafíklaDr. Daníel Þór Ólason hefur um áraraðir rannsakað spilahegðun og spilavanda. Í umsögn um frumvarp Willums mælti hann eindregið gegn því að það yrði að lögum.

Aðeins ferðaþjónustan var jákvæð

Í umsögn Háskóla Íslands var vísað til umsagnar Dr. Daníels og eindregið varað við að það yrði að lögum. „Verði frum varpið að lögum eru líkur á að spilavandi aukist m eð tilheyrandi kostnaði fyrir sam félagið.“

Aðeins ein umsögn um frumvarpið var á jákvæðum nótum. Var það umsögn Samtök ferðaþjónustunnar en í henni sagði að það að heimila starfsemi spilavíta væri að mati samtakanna  „jákvætt skref í þróun afþreyingar hér á landi.“

Ekki náðist í Willum við vinnslu fréttarinnar.

 

 

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • Jón Ragnarsson skrifaði
    Það verður fróðlegt að fylgjast með Wilhelm með spilavítin og Áslaugu Örnu með vínið í búðir ?
    0
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Sökktu kurli og seldu syndaaflausn
2
RannsóknRunning Tide

Sökktu kurli og seldu synda­af­lausn

„Ýttu á takk­ann og bjarg­aðu heim­in­um,“ skrif­ar vís­inda­mað­ur af kald­hæðni er hann bend­ir um­hverf­is­ráðu­neyt­inu á var­úð­ar­orð ut­an úr heimi um að­ferð­ir sem fyr­ir­tæk­ið Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til að prófa í þágu lofts­lags í Ís­lands­höf­um. Að­gerð­irn­ar umbreytt­ust í allt ann­að en lagt var upp með. Þær voru án alls eft­ir­lits og gerðu svo þeg­ar upp var stað­ið lít­ið ef nokk­urt gagn. „Ís­land er fyrsta land­ið í heim­in­um til að búa til kol­efnisein­ing­ar með kol­efn­is­bind­ingu í hafi,“ sagði fram­kvæmda­stjór­inn.
Illugi Jökulsson
5
Pistill

Illugi Jökulsson

Sagði Kissin­ger að ban­vænt væri að vera vin­ur Banda­ríkj­anna?

Gam­all prest­ur (sem kall­ar sig reynd­ar „pastor emer­it­us“) skrif­ar grein í Morg­un­blað­ið til stuðn­ings stríði Pút­ins Rúss­lands­for­seta í Úkraínu. Hann kenn­ir Banda­ríkja­mönnum­um um það stríð eins og fleira í heimi hér; þeir hafi att Úkraínu­mönn­um út í stríð­ið og vitn­ar í því sam­bandi við orða Henry Kissin­gers:„Það má vera hættu­legt að eiga Banda­rík­in að óvini en að eiga þau að...
„Auðvitað fullkomlega galið“
6
FréttirBrostnar vonir á Betra lífi

„Auð­vit­að full­kom­lega gal­ið“

Þing­mað­ur Vinstri grænna gagn­rýn­ir að hægt sé að reka áfanga­heim­ili án þess að þurfa til þess leyfi og að ekk­ert eft­ir­lit sé með rekstr­in­um. Hún hef­ur tví­veg­is lagt fram þings­álykt­un­ar­til­lögu sem mið­ar að því að lög um slíkt séu sett. „Það verð­ur auð­vit­að að vera ljóst að all­ir spili eft­ir sömu reglu og það sé hvergi rek­ið nokk­urt úr­ræði þar sem að lífi og heilsu fólks er ógn­að af bara van­rækslu og eft­ir­lits­leysi,“ seg­ir Jó­dís Skúla­dótt­ir.
„Áhyggjuefni hvað langtímaveikindi innan blaðamannastéttarinnar hafa aukist mikið“
8
Fréttir

„Áhyggju­efni hvað lang­tíma­veik­indi inn­an blaða­manna­stétt­ar­inn­ar hafa auk­ist mik­ið“

Til þess að rétta af bága fjár­hags­stöðu Styrkt­ar­sjóðs blaða­manna hef­ur Blaða­manna­fé­lag­ið ákveð­ið að breyta út­hlut­un­ar­regl­um sjóðs­ins. Halla­rekst­ur­inn er rak­inn til fjölg­un­ar um­sókna um sjúkra­daga­pen­inga. Í til­kynn­ingu seg­ir að fé­lag­ið hafi mikl­ar áhyggj­ur af aukn­um lang­tíma­veik­ind­um með­al blaða­manna sem rekja megi til óvið­un­andi starfs­að­stæðna.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Jesús Kristur breytti lífinu
2
Fólkið í borginni

Jesús Krist­ur breytti líf­inu

Kurt­eis og mjúk­máll ung­ur mað­ur sit­ur á brún­um bekk á Hlemmi. Hann bend­ir sessu­nauti sín­um á að strætó­inn hans sé kom­inn. Sá tek­ur úr sér heyrn­ar­tól­in og þakk­ar fyr­ir. Ungi mað­ur­inn sem sit­ur eft­ir bros­andi tal­ar ís­lensku með ör­litl­um hreim, en orða­forð­inn er áber­andi góð­ur. Hann er með barm­merki sem á stend­ur: Öld­ung­ur Matt­son. Hann seg­ir blaða­manni frá því hvað varð til þess að hann komst á þenn­an stað.
Bankarnir búnir með alla sénsa - peningaþvættisvarnir í ólestri
6
FréttirPeningaþvætti

Bank­arn­ir bún­ir með alla sénsa - pen­inga­þvættis­varn­ir í ólestri

Tæp­lega 600 millj­ón króna sátt Ís­lands­banka við yf­ir­völd vegna ónógra pen­inga­þvættis­varna er til marks um að bæði séu séns­ar eft­ir­lits­að­ila á þrot­um og að mun hærri sekt­ir verði lagð­ar á fyr­ir­tæki en áð­ur. Ari­on banki er næst­ur, en óljóst er hversu há sú sekt verð­ur. Fyr­ir tveim­ur ár­um greiddi Salt­Pay rúm­lega tíu sinn­um lægri sekt fyr­ir mun al­var­legri brot.
Sökktu kurli og seldu syndaaflausn
8
RannsóknRunning Tide

Sökktu kurli og seldu synda­af­lausn

„Ýttu á takk­ann og bjarg­aðu heim­in­um,“ skrif­ar vís­inda­mað­ur af kald­hæðni er hann bend­ir um­hverf­is­ráðu­neyt­inu á var­úð­ar­orð ut­an úr heimi um að­ferð­ir sem fyr­ir­tæk­ið Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til að prófa í þágu lofts­lags í Ís­lands­höf­um. Að­gerð­irn­ar umbreytt­ust í allt ann­að en lagt var upp með. Þær voru án alls eft­ir­lits og gerðu svo þeg­ar upp var stað­ið lít­ið ef nokk­urt gagn. „Ís­land er fyrsta land­ið í heim­in­um til að búa til kol­efnisein­ing­ar með kol­efn­is­bind­ingu í hafi,“ sagði fram­kvæmda­stjór­inn.

Mest lesið í mánuðinum

Auður Jónsdóttir
1
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Saga af áralangri vanrækslu og vonleysi: „Þetta heitir Betra líf sko“
7
RannsóknBrostnar vonir á Betra lífi

Saga af ára­langri van­rækslu og von­leysi: „Þetta heit­ir Betra líf sko“

Slökkvi­lið­ið hef­ur sent kæru til lög­reglu á hend­ur Arn­ari Gunn­ari Hjálm­týs­syni fyr­ir að hafa stefnt lífi og heilsu íbúa áfanga­heim­il­is­ins Betra líf í Vatna­görð­um í hættu eft­ir að eld­ur kvikn­aði þar í fe­brú­ar í fyrra. Áfanga­heim­il­ið flutti þá upp í Kópa­vog. Í styrk­umsókn til Reykja­vík­ur fór Arn­ar með rang­færsl­ur en fékk engu að síð­ur rúm­ar 24 millj­ón­ir fyr­ir rekst­ur­inn. Full­trúi fé­lags- og vinnu­mark­aðs­ráðu­neyt­is­ins lýsti áhyggj­um af eit­ur­lyfja­sölu og vændi á einu áfanga­heim­il­inu.
„Hann sagði við mig að ef mér mislíkaði þetta gæti ég bara flutt út“
8
FréttirBrostnar vonir á Betra lífi

„Hann sagði við mig að ef mér mis­lík­aði þetta gæti ég bara flutt út“

Sylwia Burzy­kowska leigði 12 fer­metra her­bergi á áfanga­heim­ili Betra lífs á Kópa­vogs­braut á 140 þús­und krón­ur á mán­uði sem hún þurfti að greiða í reiðu­fé. Hún skrif­aði und­ir ótíma­bund­inn leigu­samn­ing en hafði að­eins bú­ið þar í þrjá mán­uði þeg­ar hús­ið var rif­ið í byrj­un mán­að­ar­ins. Sylwia býr nú í tjaldi.
Tugir fyrirtækja töldu rangt fram til að fá hærri styrki í „draumalandi nýsköpunarmanna“
10
Greining

Tug­ir fyr­ir­tækja töldu rangt fram til að fá hærri styrki í „draumalandi ný­sköp­un­ar­manna“

Efna­hags- og fram­fara­stofn­un­in, Al­þjóða­gjald­eyr­is­sjóð­ur­inn og Skatt­ur­inn hafa öll bent á að eft­ir­liti með út­greiðslu ný­sköp­un­ar­styrkja úr rík­is­sjóði, sem voru 1,3 millj­arð­ar króna fyr­ir nokkr­um ár­um en verða 24 millj­arð­ar króna ár­ið 2029, væri veru­lega ábóta­vant. Skatt­ur­inn hef­ur þeg­ar spar­að rík­is­sjóði 210 millj­ón­ir króna með því að gera gjalda­breyt­ing­ar hjá 27 að­il­um sem töldu fram ann­an kostn­að en ný­sköp­un til að fá styrki úr rík­is­sjóði. Einn starfs­mað­ur sinn­ir eft­ir­liti með mála­flokkn­um.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár

Loka auglýsingu