Ásmundur Einar Daðason, félags- og barna­mála­ráð­herra, hefur ekki svarað beiðni kvenna sem vistaðar voru á með­ferð­ar­heim­il­inu Lauga­landi um fund vegna áhyggna þeirra af aðgerða­leysi við rann­sókn á rekstri heim­il­is­ins. Beiðnina sendu kon­urnar Ásmundi og aðstoð­ar­konu hans 25. mars síð­ast­lið­inn. Síðan eru liðnir átján dagar og þar af átta virkir dagar. Konurnar segj­ast upp­lifa að verið sé að þagga málið niður.

Níu konur hafa nú stigið fram í Stund­inni og lýst því að þær hafi verið beittar and­legu og lík­am­legu ofbeldi meðan þær voru vistaðar á með­ferð­ar­heiml­inu Lauga­landi, áður Varp­holti, á árunum 1997 til 2007. Stundin hefur jafn­framt sýnt fram á með gögnum að barna­vernd­ar­yf­ir­völdum var ítrekað gert við­vart um að eitt­hvað væri ekki í lagi í starf­sem­inni undir stjórn Ingjalds Arn­þórs­sonar, sem kon­urnar bera að hafi verið sá sem helst beitti ofbeld­inu.

Telja meðferð málsins í engu samræmi við loforð ráðherra

25. mars síð­ast­lið­inn sendi Gígja Skúla­dóttir fyrir hönd kvenn­anna tölvu­póst á Ásmund þar sem óskað var eftir fundi með ráð­herra. „Tilefnið er seina­gangur og aðgerð­ar­leysi (hugs­an­lega áhuga­leysi) Gæða- og eft­ir­lits­stofn­un­ar félags­þjón­ustu og barna­vernd­ar,“ segir í póst­inum.

Tölvu­póst­ur­inn var sendur ráð­herra í kjöl­farið á frétt Stund­ar­innar 25. mars, þar sem fram kom að rann­sókn á því hvort stúlkur hefði hefðu ver­ið beitt­ar illri með­ferð og of­beldi á með­ferð­ar­heim­il­inu væri enn á und­ir­bún­ings­stigi hjá Gæða- og eft­ir­lits­stofn­un fé­lags­þjón­ustu og barna­vernd­ar, sem var falið að fram­kvæma rann­sókn­ina. Í sömu frétt kom fram að rann­sókn á mál­inu væri ekki í for­gangi hjá stofn­un­inni, vinna ætti hana með­fram dag­legum verk­efnum og langt væri í nið­ur­stöður hennar.

„Við kon­urnar sem vorum beittar ofbeldi á með­ferð­ar­heim­il­inu sjáum ekki betur en að með­ferð máls­ins sé ekki í neinu sam­ræmi við þau lof­orð sem að þú gafst okkur og gerum kröfum um að betur verði gert. Við teljum að hið opin­bera skuldi okkur svo mikið,“ segir í tölvu­póst­inum sem kon­urnar hafa enn ekki fengið svar við.  

 „Við fáum þá óþægi­legu til­finn­ingu að það að málið hafi verið sent til þess­arar nefndar hafi verið leið til að þagga það niður, að sussa okkur niður,“ segir Gígja í sam­tali við Stundina. „Það er ljóst af svörum sem komið hafa frá nefnd­inni að rann­sóknin er ekki í neinum for­gangi innan hennar. Það var ekki ráð­inn inn auka mann­skapur og það var ekki sett á fót sér­stakt teymi innan nefnd­ar­innar til að sinna rann­sókn­inni. Við vitum, af reynslu af sam­bæri­legum málum af rann­sóknum á ung­linga­heim­ilum, að slíkar rann­sóknir eru mjög umfangs­miklar. Það segir sig því svo­lítið sjálft að það átti aldrei að fara af stað með neina alvöru rann­sókn. Mér líður þannig núna, sér­stak­lega eftir að við fengum ekk­ert svar frá Ásmundi. Það hefði verið í það minnsta hægt að svara okkur með því að tölvu­póst­ur­inn væri mót­tek­inn.“

Vonbrigðin mikil

Gígja lýsir því að kon­urnar hafi upp­lifað allt annað við­mót í fyrir þá tvo fundi sem þær áttu með Ásmundi Einari um miðjan febr­úar, í aðdrag­anda þess að rík­is­stjórnin sam­þykkti að rann­saka skyldi hvort kon­urnar sem vistaðar voru á með­ferð­ar­heim­il­inu hefðu sætt þar illri með­ferð, and­legu eða lík­am­legu ofbeldi. „Þá var okkar erindum svarað á innan við klukku­tíma eða um það bil. Ásmundur lof­aði okkur því líka á fund­unum, að fyrra bragði, að við mættum alltaf hafa sam­band við hann og óska eftir fundi með honum. Miðað við það lof­orð hefði maður að lág­marki búist við því að tölvu­póstum yrði svarað.“

Samkvæmt Gígju hefur ekki verið haft sam­band við neina kvenn­anna af hálfu Gæða- og eft­ir­lits­stofn­unar síðan. „Það er algjör þögn. Við vitum ekki hverjir koma að rann­sókn­inni, við vitum ekki tímara­mmann og við vitum ekki hvað verður gert við upp­lýs­ing­arnar eða nið­ur­stöð­urnar. Við vitum í raun ekki neitt nema nafnið á nefnd­inni.

Þetta er langt frá því sem við von­uð­umst til og áttum von á eftir fund okkar með ráð­herra. Við vorum í skýj­unum eftir þessa fundi með honum, okkur leið eins og loks­ins væri ein­hver að hlusta á okkur og taka mark á okkur, eftir ára­langa þögn. Eftir að til­kynn­ingum og gögnum hafði verið sópað undir teppið og vitn­is­burður um ofbeldið á með­ferð­ar­heiml­inu hafði alltaf verið þagg­aður niður, þá var þetta okkar upp­reisn æra. Það er því ótrú­legt bakslag fyrir okkur að fá ekki einu sinni svör við tölvu­póstum. Okkur finnst eðli­legt að það sé brugð­ist mjög hart við og þess vegna eru von­brigðin svona mikil.“