Mak­ríl­kvóti útgerð­anna sjö sem stefnt hafa íslenska rík­inu fyrir að hafa ekki fengið úthlutað nægi­lega miklum mak­ríl­kvóta á árunum 2011 til 2018 er rúm­lega 50 millj­arða króna virði. Þetta er mat byggir á áætl­uðu sölu­verð­mæti mak­ríl­kvóta þeirra á mark­aði þar sem kíló­verðið á slíkum kvóta er 700 krónur.

Þessum rúm­lega 50 millj­arða króna kvóta fengu útgerð­irnar úthlutað á grund­velli veiði­reynslu, og án end­ur­gjalds, þegar þessi fisk­teg­und var kvóta­sett í fyrra. Kvóta­setn­ingin byggði á veiði­reynslu síð­ustu 10 ára.

Stundin fjall­aði um kvóta­út­hlutun og verð­mæti afla­heim­ilda á mak­ríl í febr­úar síð­ast­liðnum. Samkvæmt mati blaðs­ins er veð­mæti mak­ríl­kvóta fjórtán stærstu útgerð­anna sem veiða þessa fisk­teg­und um 90 millj­arðar króna.

Umræddar sjö útgerðir vilja hins vegar fá skaða­bætur upp á 10,2 millj­arða króna vegna þess að þær telja sig hafa borið skarðan hlut frá borði í kvóta­út­hlut­un­unum á mak­ríl á árunum 2011 til 2018, áður en mak­ríll­inn var kvóta­settur end­an­lega. Hæsta skaða­bótakrafan er frá Ísfélagi Vest­manna­eyja, útgerð­ar­fé­lagi Guð­bjargar Matth­í­as­dóttur, upp á tæp­lega 3,9 millj­arða króna. 

Svar Krist­jáns Þórs Júl­í­us­sonar sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra um upp­hæðir kröfu­gerða útgerð­anna var birt á vef Alþingis nú um pásk­ana. Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dóttir, for­maður Við­reisnar, beindi fyr­ir­isp­urn til hans um skaða­bóta­kröf­urnar í jan­úar. Kjarninn greindi fyrst frá svari Krist­jáns Þórs eftir að það var birt en vef­mið­ill­inn hefur án árang­urs reynt að fá stefnur útgerð­anna gegn rík­inu afhentar. 

Rúmlega 60 milljarða gæði frá ríkinu

Á þessum árum, 2011 til 2018, var mak­ríl úthlutað á grund­velli reglu­gerðar frá sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra. Skaða­bóta­kröfur útgerð­anna byggja á hæsta­rétt­ar­dómum sem féllu í árs­lok 2018 þar sem fall­ist var á mála­til­búnað tveggja af útgerð­unum sjö, Ísfélags Vest­manna­eyja og Hugins sem einnig er stað­sett í Eyjum.  

Hæsti­réttur snéri þar með við dómum Hér­aðs­dóms Reykja­víkur í mál­unum en hann hafði dæmt íslenska rík­inu í hag í maí 2017. 

„Þetta er gjör­sam­lega sið­laust.“

Samtals nemur virði mak­ríl­kvót­ans sem umræddar sjö útgerðir ráða yfir, og umræddar skaða­bóta­kröfur, rúm­lega 60 millj­örðum króna. Útgerð­irnar hafa svo auð­vitað hagn­ast vel á mak­ríl­veiðum síð­ast­liðin 10 ár. Enda hafa veiðar á þessarri fisk­teg­und verið ein af ástæð­unum fyrir ótrú­legum hagn­aði margra íslenskra útgerða síð­astlliðin ára­tug.