Þor­steinn Víglunds­son, þing­maður Við­reisnar, segir stefna í að verka­lýðs­fé­lögin muni brjóta for­sendur Lífs­kjara­samn­ings­ins sem sam­þykktur var í fyrra og veltir því upp hvort rík­is­stjórnin hygg­ist hætta að við þær aðgerðir sem boð­aðar voru sam­hliða honum.

Spurn­ing­unni velti Þor­steinn upp við Katrínu Jak­obs­dóttur for­sæt­is­ráð­herra í óund­ir­búnum fyr­ir­spurn­ar­tíma á Alþingi í dag. Vísaði hann til kjara­deilu Eflingar við Reykja­vík­ur­borg og þeirra krafna sem eru uppi um hækkun launa leik­skóla­kenn­ara og ann­arra starfs­manna borg­ar­innar.

Þor­steinn sagði óveð­urs­ský yfir efna­hags­líf­inu, 6 til 8 þús­und störf hafi tap­ast und­an­farið ár og fyr­ir­tæki standi frammi fyrir því að þurfa að segja upp fólki vegna launa­hækk­ana sem sam­þykktar voru í Lífs­kjara­samn­ingnum í fyrra.

„Sérkennilegt“ að sjá verkfallið

„Það er þess vegna athygl­is­vert að fylgj­ast með þeirri kjara­deilu sem er á opin­bera vinnu­mark­aðnum núna þar sem þeirri launa­stefnu sem mörkuð var í Lífs­kjara­samn­ingnum virð­ist kerf­is­bundið hafa verið hafnað,“ sagði Þor­steinn. „Og kannski enn athygl­is­verð­ara að henni er hafnað af verka­lýðs­fé­lögum sem stóðu að Lífs­kjara­samn­ingnum á sínum tíma.“

Þá undr­ast Þor­steinn aðgerðir Eflingar.  „Það er auð­vitað mjög sér­kenni­legt að horfa upp á þá stöðu skap­ast hér enn eina ferð­ina, að hér var gengið til kjara­samn­inga fyrir ári síðan, með skýrum for­sendum, þar sem stefnt skyldi að auknum efna­hags­legum stöð­ug­leika, og það liggur alveg ljóst fyrir í þeirri stöðu sem efna­hags­lífið er í dag, að launa­hækk­anir umfram þá kjara­samn­inga sem þegar hafa verið gerðir, myndu leiða til meira atvinnu­leysis en ella. Þeim við­kvæma stöð­ug­leika sem þó er erfitt að færa rök fyrir að ríki lengur, en það er alla­vega alveg ljóst að við myndum detta í hefð­bundið höfr­unga­hlaup ef for­sendur lífs­kjara­samn­ings­ins verða brotnar í kjara­við­ræðum hins opin­bera. Þess vegna skýtur mjög skökku við, hvernig getur það stað­ist að stétt­ar­fé­lög sem lögðu hér upp með kjara­samn­ing fyrir ári síðan, með stöð­ug­leik­ann að grund­velli, með skýra kröfu til stjórn­valda um umfangs­mikla aðkomu, að þeim kjara­samn­ingum, geti svo með verk­falls­að­gerðum reynt að brjóta mark­mið samn­ings­ins á bak aftur án þess að það hafi áhrif á aðkomu stjórn­valda að þeim sama kjara­samn­ingi? Og þess vegna spyr ég enn og aftur, er sú staða uppi að for­sendur fyrir aðkomu stjórn­valda að lífs­kjara­samn­ingnum gætu brostið, með þeirri kjara­deilu sem nú er uppi á opin­bera vinnu­mark­aðnum?“

80 milljarða aðgerðir

Við sam­þykkt Lífs­kjara­samn­ing­ins í fyrra til­kynnti rík­is­stjórnin um 45 aðgerðir til stuðn­ings samn­ingnum. Á meðal þeirra var leng­ing fæð­ing­ar­or­lofs, breyt­ingar á tekju­skatti, aðgerðir í hús­næð­is­málum, hækkun barna­bóta og hæg­ari hækkun gjald­skráa ríkis og sveit­ar­fé­laga. Var áætlað að kostn­aður við aðgerð­irnar næmi 80 millj­örðum króna.

Þor­steinn sagði að kjara­deil­urnar minntu á gömul vinnu­brögð og að launa­hækk­anir umfram Lífs­kjara­samn­ing­inn myndu leiða til hærra atvinnu­leysis en ella. Hann spurði hvort verka­lýðs­fé­lögin gætu brotið mark­mið samn­ings­ins á bak aftur með verk­falls­að­gerðum, án þess að það hefði áhrif á þá aðkomu stjórn­valda. „Nei, stjórn­völd munu standa við þær aðgerðir sem við boð­uðum,“ svar­aði Katrín.