Svandís Svavarsdóttir, þingmaður Vinstri grænna, segir frumvarp menntamálaráðherra um Lánasjóð íslenskra námsmanna ekki í hópi samstöðumála sem hægt sé að ljúka á Alþingi fyrir kosningar. Hún segir frumvarpið aðför að jafnrétti til náms. Tekjulágt fólk muni lenda í vandræðum þegar afborganir eru ekki lengur tekjutengdar og að sú breyting að aðeins verði lánað til sjö ára muni fyrst og fremst hafa áhrif á stöðu barnafólks, tekjulágra og þeirra sem hyggja á langt háskólanáms. „Ríkisstjórnin er rúin trausti, kosningar á næsta leiti, menntamálaráðherrann á leið út úr stjórnmálum og ljóst að umboðið til þess að takast á hendur svo stórtækar breytingar er ekki fyrir hendi. Það er raunar umhugsunarefni að í slíku grundvallarmáli skuli ráðherrann ekki byggja á breiðu samráði,“ segir Svandís í aðsendri grein í Fréttablaðinu í dag.

Fjölmargir hafa lýst yfir áhyggjum

Svandís er ekki sú fyrsta sem gerir alvarlegar athygasemdir við námslánafrumvarp Illuga Gunnarssonar. Bandalag háskólamanna sendi menntamálaráðuneytinu athugasemdir við frumvarpið og lýsti þungum áhyggjum af greiðslubyrði lántakenda sem tilheyra láglaunastéttum háskólamenntaðra og hópum sem standa félagslega veikt að vígi. Fyrirkomulagið geri það einnig að verkum að fjölskyldufólk og einstæðir foreldrar muni skulda almennt meiri námslán að loknu námi en þeir sem einstæðir eru. 

Jón Atli Benediktsson, rektor Háskóla Íslands, og Drífa Snædal, framkvæmdastjóri Starfsgreinasambands Íslands, hafa sömuleiðis sagt frumvarpið skerða jafnrétti til náms. Jóhann Gunnar Þórarinsson, formaður Samtaka íslenskra námsmanna erlendis, SÍNE, hefur einnig sagt að ekkert samráð hafi verið við samtökin við gerð frumvarpsins. 

Samkvæmt frumvarpinu verður stjórn Lánasjóðs íslenskra námsmanna heimilað að útvista daglegum rekstri sjóðsins til einkafyrirtækis. Ásta Guðrún Helgadóttir, þingkona Pírata, spurði meðal annars hvort breytingarnar væru liður í einkavæðingarstefnu ríkisstjórnarinnar. 

„Búið er að flýta kosningum og samstarfi ríkisstjórnarflokkanna er að mestu lokið.“

„Allt frá afhjúpun Panama-skjalanna og þeim degi þegar forsætisráðherrann sagði af sér hefur öll vinna Alþingis miðað að samstöðu um flókin mál og þar hafa margir lagt mikla vinnu af mörkum,“ skrifar Svandís. „Ný útlendingalög, breytingar á húsnæðiskerfinu, breyting á greiðsluþátttöku sjúklinga, nýtt millidómsstig og mál um losun hafta hafa öll verið unnin og leyst með þeim hætti. Búið er að flýta kosningum og samstarfi ríkisstjórnarflokkanna er að mestu lokið. Samstöðumál eru einu málin sem eiga að geta gengið fram undir slíkum kringumstæðum. Allir sjá að nýtt mál menntamálaráðherra um námslán og námsstyrki fellur ekki í þann hóp.“