Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son for­sæt­is­ráð­herra getur ákveðið ein­hliða að breyta byggðum svæðum á Íslandi í sér­stök vernd­ar­svæði, sam­kvæmt frum­varpi sem hann fékk sam­þykkt á Alþingi í sumar. Varað var við sam­þjöppun valds vegna frum­varps­ins og Skipu­lags­stofnun taldi lögin óþörf, en frum­varpið var engu að síður sam­þykkt.

Samkvæmt grein Sig­mundar á blogg­síðu hans í dag hefur byggðin í mið­borg Reykja­víkur aldrei staðið frammi fyrir við­líka ógn. Í grein sinni rök­studdi Sig­mundur að borg­ar­yf­ir­völd hefðu ekki sinnt nægi­lega vel því hlut­verki að vernda byggð­ina og birti fjöl­margar myndir af húsum því til útskýr­ingar.  Sig­mundur færði rök fyrir því í grein­inni að „þar til gerð stjórn­völd“ þyrftu að grípa  inn í skipu­lag í mið­borg Reykja­víkur af þeirri ástæðu að „gamla byggðin í Reykja­vík hefði aldrei staðið frammi fyrir jafn­mik­illi ógn og nú er“, vegna skeyt­ing­ar­leysis og stundum andúðar gagn­vart „því litla og gamla“.

„Ef borg­ar­yf­ir­völd van­rækja það hlut­verk þarf þar til gerð stofnun að grípa inn í á sama hátt og fjár­mála­eft­ir­litið á að passa upp á að menn fari ekki út af spor­inu á fjár­mála­mark­aði og heil­brigð­is­eft­ir­lit fylgist með því að matur og umhverfi séu ekki hættu­leg.“

Eftir að laga­frum­varp hans um valda­til­færslu á verndun svæða frá sveit­ar­fé­lögum til ráð­herra var sam­þykkt er það á færi hans sjálfs að fram­kvæma inn­grip.

Minja­stofnun Íslands, sem gripið getur inn í skipu­lag byggða á grund­velli vernd­ar­sjón­ar­miða, var undir for­ræði mennta­mála­ráðu­neyt­is­ins áður en Sig­mundur Davíð fékk for­ræði stofn­un­ar­innar fært undir for­sæt­is­ráðu­neytið þegar hann tók við ráðu­neyt­inu 2013. En nýsam­þykkt lög um vernd­ar­svæði í byggð ganga lengra.