Boðar byltingar gegn „risaeðlunni“

„Verka­lýðs­hreyf­ingin er rúin trausti,“ segir Ragnar Þór Ing­ólfs­son, nýkjör­inn for­maður VR, sem vann yfir­burð­ar­sigur í kosn­ingu gegn frá­far­andi for­manni, Ólafíu Björk Rafns­dóttir.

Ragnar boðar til frek­ari bylt­inga innan verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar og vill að Gylfi Arn­björns­son, for­seti Alþýðu­sam­bands Íslands, segi af sér.

Ragnar komst fyrst í stjórn VR í hall­ar­bylt­ingu 2009, en fram­boð hans til for­manns hefur verið álíka bylt­ing­ar­kennt og sagt vera van­traust á Gylfa Arn­björns­son, stjórn ASÍ og hinna gömlu afla sem Ragnar segir að hafi ráðið yfir verka­lýðs­hreyf­ing­unni allt of lengi. Ragnar segir að það sé komin krafa á nýtt blóð og nýjar humyndir frá félags­mönnum.

Prinsippmál að taka sér ekki of há laun

„Ef þú ert verka­lýðs­leið­togi, þá áttu ekki skera þér stærri sneið en þú ert til­búin til að skera fyrir aðra,“ segir Ragnar ákveðið. „Ekki taka þér hærri hækk­anir en þú ert til­búin til að semja fyrir félags­menn þína. Það er algjört prinsipp­mál. Ef þú getur ekki haldið því prinsippi, þá áttu að finna þér eitt­hvað annað að gera.“

Ragnar segir að þegar hann hafi fyrst verið kos­inn inn stjórn VR hafi laun for­manns verið alltof há, um tvær millj­ónir, og því verið skapað launa fyr­ir­komu­lag sem fylgdi launa­þróun VR félaga. „Það sem ger­ist síðan 2015, er að frá­far­andi for­maður Ólafía fer út fyrir þessa línu. Ég er búinn að fara á fund launa­nefndar og skrifa undir samn­ing til að lækka laun mín um það sem nemur hækkun fyrr­ver­andi for­manns umfram það sem aðrir félags­menn fengu, þannig að lækk­unin er um 300.000 krónur.“

Eftir lækk­un­ina verða laun for­manns VR um 1,1 milljón króna á mán­uði. Það þýðir að með­al­laun félags­manna VR, sem eru 635 þús­und krónur á mán­uði, fara úr því að vera 46 pró­sent af launum for­manns í 57 pró­sent. 

Laun for­seta Alþýðu­sam­bands Íslands eru hins vegar 1.526.730 krónur.

Hreyfingin rúin trausti

Ragnar segir að verka­lýðs­hreyf­ingin hafi legið of lengi í dvala og brugð­ist skjól­stæð­ingum sínum á marg­vís­legan hátt. „Við þurfum að hafa metnað í að auka lífs­gæði okkar í dag þannig að við höfum það gott þegar á reynir. Þetta er vandi verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar: Hún er of þrjósk, og orðin að ein­hverri risa­eðlu. Það eru allir að reyna að taka og benda hver á annan, í stað­inn fyrir að koma saman.“

Þegar að Ragnar var kos­inn inn segir hann að VR hafi verið stjórnað af fólki sem hafði verið þar í marga ára­tugi. „Maður var stimpl­aður sem þjófur um miðja nótt að stela félag­inu, að skipta sér að ein­hverju sem ætti ekki að koma manni við. Leið­tog­arnir eru margir bara af gam­alli kyn­slóð og eru að berj­ast í ein­hverri hug­mynda­fræði sem er í ósátt við félags­menn, eins og ber­lega hefur komið í ljós. Það þarf nýtt blóð; það þarf ein­hvern fersk­leika. Við þurfum að víkka út þessa bar­áttu, og láta hana berj­ast fyrir lífs­kjörum fólks­ins. Ef kerfin eru ekki að virka fyrir okkur, þá verðum við að breyta þeim.“

Nefnir Ragnar hvernig iðgjöld hafi hækkað síð­ustu tíu ár um 55% á meðan að rétt­indi hafa verið skorin niður. „Þau eru komin úr 10% árið 2006 í 15,5% í dag. Það er búið að skerða rétt­indin að með­al­tali um 20%. Það er búið að hækka líf­eyr­is­ald­ur­inn upp í 70 ár. Það er búið að skerða rétt­inda­töfl­urnar hjá sumum líf­eyr­is­sjóðum. Það er uppi mantra innan hreyf­ing­ar­innar um að kerfið sé það besta í heimi, en ef að kerfið væri svona gott af hverju er þetta þá tíu ára sagan? Hún sýnir að kerfið sé engan veg­inn að standa undir því sem því var ætlað í upp­hafi.“

Mynd: Pressphotos

Boðar til byltinga

Framboð Ragnars hefur verið kallað van­traust á Gylfa Arn­björns­son og stjórn ASÍ, en Ragnar segir að Gylfi hafi sjálfur ítrekað sýnt fram á van­hæfi sitt, til dæmis þegar hann mætti í Kastljós til að tala um launa­bar­áttu kenn­ara. „Hann kemur í þennan þátt til að velta yfir sjálf­sagðar kjara­bar­áttu kenn­ara. Grunn­skóla­stéttin er háskóla­menntuð stétt sem er í raun­inni orðin lág­launa­stétt. Þetta er algjör­lega fárán­leg nálgun—við eigum miklu frekar að vinna saman. Ég er ekk­ert endi­lega á móti ASÍ, en vanda­málið er að við erum með höf­uð­lausan her innan verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar. Það er van­traust í gangi, og við lögum það ekki nema Gylfi segi af sér.“

„Berðu bara saman VR og Verka­lýðs­fé­lag Akraness. Það er 3.000 manna félag, og það er fullt út af dyrum á hverjum ein­asta fundi. Þar er Vil­hjálmur Birg­is­son að tala við fólkið sitt. Ég er ekki alltaf sam­mála Villa, en hann er að tala og hlusta. VR er 34.000 manna félag; en þar eru bara 30-40 manns sem mæta á félags­fundi. Hvað segir þetta? Jú, eftir höfð­inu dansa lim­irnir. Fólkið finnur engan hljóm­grunn með félag­inu. Félags­menn okkar eru að biðja okkur um að við hlustum, sem við höfum ekki gert í mörg, mörg ár.“

„þá boða ég bara til frek­ari bylt­inga innan verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar.

Ragnar segir að fyrstu skref sín verða að setj­ast niður með stjórn sinni. „Þar eru margir fyrrum stuðn­ings­menn frá­far­andi for­manns og fylgj­endur núver­andi stefnu ASÍ. Það er fólk sem þarf að fara í nafla­skoðun, því við þurfum að finna leið til að vinna út úr þess­ari stöðu. Ég ætla að vinna í mínu félagi og hitta mína félags­menn. Ég er með fólkið á bak við mig, og sæki umboð mitt til þess, ekki til Gylfa Arn­björns­sonar for­seta ASÍ. Ég held að ef að fólk er ekki til­búið til að taka þessum skila­boðum almenni­lega og ætlar að vinna gegn henni, þá boða ég bara til frek­ari bylt­inga innan verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar.“ 

Ítarlega er fjallað um launa­kjör for­manna innan verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar í 44. tölu­blaði Stund­ar­innar.