Áslaug Frið­riks­dóttir, borg­ar­full­trúi Sjálf­stæð­is­flokks­ins, lýsir yfir vilja til að auka einka­væð­ingu í vel­ferð­ar­þjón­ustu í Reykja­vík í föstu­dags­við­tali Frétta­blaðs­ins. Áslaug seg­ist vilja bjóða út verk­efni og auka val sjúk­linga.

Dagur B. Egg­erts­son borg­ar­stjóri tekur ekki vel í þessar hug­myndir Áslaugar og líkir Áslaugu við Ásdísi Höllu Braga­dóttur, eig­anda einka­rekna heima­hjúkr­un­ar­fyr­ir­tæk­is­ins Sinnum ehf. og lækn­inga­fyr­ir­tæk­is­ins Klíník­ur­innar, í stöðu­færslu á Facebook. Stundin hefur und­an­farið fjallað um við­skipti Ásdísar Höllu og félags hennar Sinnum.

„Áslaug Frið­riks­dóttir, borg­ar­full­trúi Sjálf­stæð­is­flokks­ins, boðar einka­væð­ingu vel­ferð­ar­þjón­ustu borg­ar­innar á for­síðu Frétta­blaðs­ins. Hún vill bjóða hana út og veita fyr­ir­tækjum í vel­ferð­ar­þjón­ustu frelsi til að „búa til auka­þjón­ustu“ sem ein­stak­lingar greiða þá beint fyrir. Ásdís Halla Braga­dóttir, for­stjóri Sinnum hf, boð­aði svip­aða sýn á árfundi Samtaka atvinnu­lífs­ins fyrir um tveimur árum og horfði til Albaníu þar sem hægt væri að kaupa brons, silfur eða gull­pakka þegar kona kæmi inn á spít­ala til fæð­ingar (ég er ekki að skálda þetta - hennar dæmi).

Albanía er eitt versta heil­brigð­is­kerfi Evrópu þar sem ein­ungis rík­asta brot sam­fé­lags­ins hefur ráð á því sem við teljum eðli­lega (fyrsta flokks) þjón­ustu,“ skrifar Dagur. Hér má sjá erindi Ásdísar Höllu þegar hún lýsti heil­brigð­is­rekstri í Albaníu.

Vill auka val

Í við­tali við Frétta­blaðið er Áslaug spurð hvort hún vilji sjá einka­væð­ingu í vel­ferð­ar­þjón­ustu. Svar hennar er já. „Já. Bjóða út verk­efnið. Þannig munum við fá fjöl­breytni og þau fyr­ir­tæki sem þá myndu líta dags­ins ljós eru betur til þess fallin að fara í þá nýsköpun sem við þurfum í þessum geira. Við þurfum breytta nálgun. Nú er mikil óánægja með þjón­ust­una og hefur verið lengi,“ segir Áslaug.

„Ofan á það geta þessi fyr­ir­tæki búið til auka­þjón­ustu og náð inn tekjum.“

Borg­ar­full­trú­inn lýsir yfir vilja til að búa til þrep­skipt vel­ferð­ar­kerfi þar sem grunn­þjón­usta sé veit af Reykja­vík­ur­borg en einka­að­ilar sjái um „auka­þjón­ustu“. „Ofan á það geta þessi fyr­ir­tæki búið til auka­þjón­ustu og náð inn tekjum. Geta farið að bjóða fjöl­skyldum alls konar þjón­ustu sem þörf er á. Við eigum að búa til kerfi þar sem um almenn­ara vel­ferð­ar­kerfi er að ræða. Fólk þarf ekki að bíða þar til það kemst í mikil vand­ræði heldur bara veit að það er alls konar fólk með fag­þekk­ingu sem veit hvernig það á að mæta alls konar vanda­málum, hjá börnum og fjöl­skyldum,“ segir Áslaug.

Áslaug segir þó að einka­að­il­arnir ættu ekki að fá að velja sér sjúk­linga. „Nei, við þurfum að gera það á þann hátt að það verði ekki. Eins og er verið að gera núna í heil­brigð­is­þjón­ust­unni. Það eru heilsu­gæslu­stöðvar sem hafa tekið að sér rekst­ur­inn, fá til þess greitt úr rík­is­sjóði. Þar má fólk ekk­ert velja sér kúnna. Kúnn­arnir hafa rétt á að sækja sér þjón­ust­una þangað vilji þeir það. Þannig er vel hægt að vinna í vel­ferð­ar­kerf­inu. Um þetta held ég að geti náðst breið sam­staða. Sam­fylk­ingin var á sínum tíma með þetta á stefnu­skrá,“ segir Áslaug.

Vill tryggja jöfn tækifæri

Dagur sparar ekki stóru orðin á Facebook og segir ástæð­una sem hann sé í stjórn­málum að koma í veg fyrir álíka hug­myndir og Áslaug talar fyrir. „Vel­ferð­ar­sam­fé­lög Norð­ur­landa byggja á sterkri sam­hjálp þar sem veitt er þjón­usta eftir þörf, en greitt er eftir getu. Þetta á að tryggja jöfn tæki­færi og jafn­ræði þar sem efni ráði ekki örlögum fólks ef það veik­ist eða þarf auk­inn stuðn­ing tíma­bundið eða til lengdar. Innan þess­ara ramma hefur stundum verið beitt útboðum og einka­rekstri, en ábyrgðin er hins opin­bera og umtals­verður rekstur á hendi ríkis og sveit­ar­fé­laga enda hafa margir bent á að fyr­ir­tæki með hagn­að­ar­sjón­ar­mið að leið­ar­ljósi sogi tak­mark­aða fjár­muni út úr vel­ferðar- og heil­brigð­is­kerf­inu án þess að auka þar hag­kvæmni þegar til lengri tíma er litið.

„Viljum við nor­rænt vel­ferð­ar­sam­fé­lag eða viljum við það ekki?“

Útboð og einka­rekstur í völdum til­vikum er eitt og sér heil­mikil umræða. Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn í borg­inni er hins vegar ekki bara að velta fyrir sér hag­kvæmni útboða í völdum til­vikum, eins og margir gætu haldið, heldur grund­vall­ar­breyt­ingu á sam­fé­lags­gerð­inni þar sem efni ráði því hverjir fái fyrsta flokks heil­brigðis- og vel­ferð­ar­þjón­ustu en hinir fái ein­hvern nýjan grunn, sem á að spara miklar fjár­hæðir og okkur hefur ekki verið kynntur. Það verður að gera þá kröfu til flokks­ins að hann kynni þessar hug­myndir sínar marg­falt marg­falt betur og gefi heið­ar­lega lýs­ingu á því hverjar verði afleið­ing­arnar fyrir ein­stak­linga og sam­fé­lag. Kannski botnar þetta í spurn­ing­unni: viljum við nor­rænt vel­ferð­ar­sam­fé­lag eða viljum við það ekki? Það er raunar ekki spurn­ing í mínum huga, heldur ein ástæðan fyrir því að ég er að í stjórn­málum,“ skrifar Dagur.