Siða­nefnd Alþingis telur ekki að ummæli Önnu Kol­brúnar Árna­dóttur, þing­manns Mið­flokks­ins, um Freyju Har­alds­dóttur hafi brotið gegn siða­reglum Alþingis.

Á upp­tökum af sam­tali þing­manna Mið­flokks­ins á Klaustri bar má heyra Önnu Kolbrúnu kalla hana „Freyju eyju“. Freyja, sem áður var vara­þing­maður Bjartrar fram­tíðar, fædd­ist með sjald­gæfan beina­sjúk­dóm sem veldur því að bein hennar eru stökk og brotna auð­veld­lega og þarf hún af þeim sökum að nota hjóla­stól. 

Í áliti siða­nefndar, sem Morg­un­blaðið birti í heild sinni í dag, kemur fram að Anna Kolbrún hafi að mestu staðið fyrir utan umræð­urnar á Klaustri bar. „Ummæli hennar, eins og þau eru afmörkuð af hálfu for­sætis­nefndar, gefa ekki til kynna að hún hafi ætlað sér að tala niður til fatl­aðs fólks almennt. Hún grípur hins vegar inn í umræð­urnar með upp­nefni á til­teknum stjórn­mála­manni,“ segir í álit­inu.

Siða­nefnd telur ekki aug­ljóst að upp­nefnið hafi verið góð­lát­legt, heldur vísi til lík­am­legs ástands Freyju Har­alds­dóttur vegna sjúk­dóms hennar. „Siða­nefnd telur að ummæli Önnu Kol­brúnar Árna­dóttur kunni að þessu leyti að falla undir þær skorður sem for­sætis­nefnd nefnir í afmörkun sinni, að siða­reglur setji alþing­is­mönnum í umfjöllun þeirra um póli­tíska sam­herja og and­stæð­inga,“ segir í álit­inu.

„Ummæli af þessum toga geta þannig skaðað ímynd Alþingis. Það verður þó ekki fram hjá því litið að erfitt er að slá þessu föstu. Í ljósi afmörk­unar for­sætis­nefndar og hversu tak­mark­aðar upp­lýs­ingar liggja til grund­vallar þessum ummælum telur siða­nefnd rétt að Anna Kolbrún Árna­dóttir njóti vafans að þessu leyti.“

Orðalagið tengdist veggstubbi

„Allur mála­til­bún­aður þessa máls hefur verið mjög sér­stakur og virð­ist rek­inn af sér­stak­lega miklum þrótti af for­seta Alþingis svo ekki er annað hægt að álykta sem svo en að for­seti Alþingis sé á per­sónu­legri póli­tískri veg­ferð,“ skrifar Anna Kolbrún í svari sínu til nefnd­ar­innar og vísar þar til Stein­gríms J. Sig­fús­sonar, for­seta Alþingis.

Stein­grímur J. Sig­fús­son

Anna Kolbrún seg­ist hafa hringt í Freyju í kjöl­far birt­ingar frétta um sam­ræð­urnar til þess að biðja hana afsök­unar. Freyja hafi valið að svara henni ekki. Bendir hún á að ummælin eigi sér aðrar rætur en hvað varðar sjúk­dóm Freyju og snúi að starfs­að­stöðu Mið­flokks­ins í húsa­kynnum Alþingis.

„Ég óskaði eftir því við létum fjar­lægja vegg­stubba eða „eyju“ við inn­gang­inn sem hindrar mjög aðgengi fatl­aðs fólks,“ skrifar Anna Kolbrún. „Bent var á að það væri ill­mögu­legt fyrir okkur að fá heim­sókn fólks sem not­ast þyrfti við hjóla­stól. Þegar Freyja Har­alds­dóttir tók sæti á Alþingi voru gerðar breyt­ingar á ræðu­stól Alþingis. Ég taldi af sömu ástæðum eðli­legt að gerðar yrðu breyt­ingar á skrif­stofu­að­stöð­unni svo hún yrði öllum aðgengi­leg. Nefnt var að það væri t.a.m. með öllu ómögu­legt fyrir Freyju að koma í heim­sókn á skrif­stof­una en á þeim tíma hafði hún verið gestur vel­ferð­ar­nefndar, þar sem ég á sæti. Eftir þessa umræðu kall­aði ein­hver hindr­un­ina Freyju eyju.“

„Eftir þessa umræðu kall­aði
ein­hver hindr­un­ina Freyju eyju“

Segir hún aðgeng­is­hindr­un­ina stundum hafa verið kall­aða þetta í fram­hald­inu. „Þannig er til­vís­unin til komin en alls ekki í háð­ung­ar­skyni. Orða­lagið varð fyrst til vegna krafna minna um að aðgengi að skrif­stofu­hús­næði þings­ins yrði bætt,“ skrifar Anna Kolbrún. „Tilurð ummæla minna um Freyju Har­alds­dóttur áttu því ekki við hana sjálfa heldur urðu þau til í Alþingi í kjöl­far þess að breyt­ingar þurfti að gera á hús­næði Alþingis til þess að fatl­aðir sem not­ast við hjóla­stól gætu haft þar aðgengi.“

Þegar fréttir birt­ust fyrst af sam­ræð­unum á Klaustri íhug­aði Anna Kolbrún hins vegar að segja af sér þing­mennsku. „Ég á mér engar máls­bætur. Ég tek fulla ábyrgð á mínum orðum í þessu. Ég hef eytt tölu­verðum hluta dags­ins í að biðja fólk afsök­unar og ég geri það að heilum hug,“ sagði hún við RÚV áður en hún tók ákvörðun.