Efna­hags­þving­anir Banda­ríkj­anna gegn Venes­ú­ela hafa kostað tug­þús­undir manns lífið. Aðgerð­irnar juku mjög á efna­hags­vanda lands­ins og gerðu að verkum að ómögu­legt hefur reynst að koma böndum á óða­verð­bólg­una og reisa hag­kerfið við. Þannig hefur lífs­kjörum og lýð­heilsu hrakað, skortur á nauð­synja­vörum orðið meiri og sár­ari og dán­ar­tíðni rokið upp úr öllu valdi.

Jeffrey D. Sachser á meðal þekkt­ustu hag­fræð­inga heims og höf­undur met­sölu­bóka um þró­un­ar­mál.

Mynd: Wikimedia

Þetta er á meðal þess sem fram kemur í nýút­kominni skýrslu hag­fræð­ing­anna Jeffrey D. Sachs og Mark Weisbrot um við­skipta­þving­anir Banda­ríkja­stjórnar og afleið­ingar þeirra, Economic Sanctions as Collective Pun­is­h­ment: The Case of Venezuela.

Sachs og Weisbrot áætla að við­skipta­þving­an­irnar hafi kostað að minnsta kosti 40 þús­und manns lífið á tíma­bil­inu 2017 og 2018. Þær hafi gert hið skelfi­lega efna­hags­á­stand í Venes­ú­ela verra en það ellegar væri og lagst þyngst á fátæk­ustu og við­kvæm­ustu hópa lands­ins.

Grafið undan olíuverslun og öflun gjaldeyris

Höfundar benda á að sam­hliða stuðn­ings­yf­ir­lýs­ingu Banda­ríkj­anna við Juan Guaidó og hans menn hafi verið settar af stað víð­tækar fjár­mála- og við­skipta­þving­anir gegn stjórn­völdum lands­ins og grafið sér­stak­lega undan olíu­út­flutn­ingi og aðgangi lands­ins að gjald­eyri.

„Hagkerfi Venes­ú­ela er svipt aðgangi að millj­örðum dala af gjald­eyr­is­tekjum sem þarf til að greiða fyrir lífs­nauð­syn­legar inn­flutn­ings­vörur. Refsi­að­gerð­irnar sem ráð­ist var í árið 2019 með við­ur­kenn­ingu á hlið­ar­rík­is­stjórn í land­inu hafa aukið á skort og jafn­framt klippt á aðgang Venes­ú­ela að flestum alþjóð­legum greiðslu­kerfum. Fyrir vikið hafa lands­menn verið sviptir aðgangi að nauð­syn­legum inn­flutn­ings­vörum, svo sem lyfjum og mat,“ segja skýrslu­höf­undar. „Það er hafið yfir allan vafa að þessar þving­un­ar­að­gerðir frá ágúst 2017 hafa haft veru­leg áhrif á líf og heilsu íbúa Venes­ú­ela.“ 

Sachs og Weisbrot telja aðgerð­irnar fela í sér hóprefs­ingu gegn óbreyttum borg­urum og þannig stang­ast á við alþjóð­leg mann­úð­ar­lög, meðal ann­ars sátt­mála sem Banda­ríkin eiga aðild að.

Mynd: MBL / Eggert Jóhann­es­son

Ísland lagðist gegn fordæmingu á þvingunaraðgerðunum

Hér má sjá hvernig atkvæði féllu í Mann­réttinda­ráði Sam­ein­uðu þjóð­anna.

Mynd: Skjáskot af vef UNHRC

Íslensk stjórn­völd lýstu yfir stuðn­ingi við Juan Guaidó sem bráða­birgða­for­seta Venes­ú­ela þann 4. febr­úar síð­ast­lið­inn.

Skömmu síðar greiddi Ísland atkvæði gegn til­lögu Venes­ú­ela í Mann­réttinda­ráði Sam­ein­uðu þjóð­anna um að ein­hliða þving­un­ar­að­gerðir yrðu for­dæmdar og skað­leg áhrif þeirra á lífs­kjör almenn­ings og vernd mann­rétt­inda við­ur­kennd.

Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra hefur engu að síður lýst áhyggjum af skorti á nauð­synja­vörum í Venes­ú­ela. „Ástandið í Venes­ú­ela er hreint út sagt skelfi­legt. Í fyrra fór verð­bólgan yfir milljón pró­sent. Fólk sveltur, raf­magns­skortur er við­var­andi, jafn­vel á sjúkra­húsum, vatn er að verða mun­að­ar­vara, alger skortur er á öllum helstu nauð­synja­vörum. Vonandi fer þetta ástand að breyt­ast til hins betra sem allra, allra fyrst,“ skrif­aði Bjarni nýlega á Facebook.

„Fólk sveltur, raf­magns­skortur er við­var­andi, jafn­vel á sjúkra­húsum, vatn er að verða mun­að­ar­vara, alger skortur er á öllum helstu nauð­synja­vörum“

Eins og Jeffrey Sachs og Mark Weisbrot greina í skýrslu sinni hafa þving­un­ar­að­gerðir Banda­ríkj­anna gegn Venes­ú­ela aukið veru­lega á þennan skort og gert rík­is­stjórn lands­ins erf­ið­ara að vinna gegn honum.

„Þving­un­ar­að­gerðir Banda­ríkj­anna miða að því að rústa hag­kerfi Venes­ú­ela enn frekar og ýta þannig undir stjórn­ar­skipti. Þetta er árang­urs­laust, kald­rifjað, ólög­legt og klúð­urs­legt og hefur skelfi­legar afleið­ingar fyrir íbúa Venes­ú­ela,“ segir Jeffrey Sachs í við­tali við Democracy Now. Hér má lesa skýrslu þeirra Mark Weisbrot í heild sem unnin var fyrir hug­veit­una Center for Economic and Policy Research.