„Ef ég verð sendur til baka verð ég í mik­illi hættu,“ segir Mohamed Sabir, kúrdískur hæl­is­leit­andi á Íslandi sem nýlega kærði ákvörðun Útlend­inga­stofn­unar um að synja honum alþjóð­lega vernd til kæru­nefndar útlend­inga­mála. Hópur fólks kom saman fyrir utan dóms­mála­ráðu­neytið í dag og mót­mælti synjun á umsókn hans og sex ann­arra Kúrda. 

Mohamed Sabir

Mynd: Diljá Sig­urð­ar­dóttir

„Útlend­inga­stofnun hefur þegar hafnað okkur og við bíðum nið­ur­stöðu áfrýj­unar,“ segir Mohamed. „Ef okkur verður hafnað aftur þá verðum við sendir beint til Íraks. Írak er ekki öruggt land. Við flúðum þaðan hver og einn úr mis­mun­andi aðstæðum. Við þekkj­umst ekki en erum allir frá Kúr­distan.“

„Írak er ekki öruggt land.“

Kúr­distan nær yfir svæði innan Írak, Sýrlands, Íran og Tyrk­lands þar sem Kúrdar eru í meiri­hluta. Svæðið hefur ekki farið var­hluta af Sýr­lensku borg­ara­styrj­öld­inni og skæru­hern­aði ISIS á und­an­förnum árum. Nú síð­ast í jan­úar réð­ist tyrk­neski her­inn inn í Afrin hérað í norð­ur­hluta Sýrlands. Eins og fram hefur komið er talið að Íslend­ing­ur­inn Haukur Hilm­ars­son hafi fallið í árásum Tyrkja á svæð­inu í lok febr­úar, en þar tók Haukur meðal ann­ars þátt í bar­áttu Kúrda gegn hryðju­verka­sam­tök­unum ISIS.

Mohamed vann í olíu­iðn­að­inum í Kúr­distan en segir ástand­inu hafa hrakað með upp­gangi ISIS árið 2014. „Ég vann þar í næstum níu ár en eftir þetta vildu við­skipta­vinir og fyr­ir­tæki fara af svæð­inu af ótta um öryggi sitt,“ segir Mohamed. „Ég á fjöl­skyldu, tvö börn sem eru enn í Norður-Írak.“

Hver umsókn skoðuð sérstaklega óháð upprunalandi

Menn­irnir sjö afhentu í dag starfs­fólki dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins und­ir­skrift­ar­lista og kröfðu mót­mæl­endur stjórn­völd um að stöðva fyr­ir­hug­aðar brott­vís­anir. Með und­ir­skrift­unum er farið fram á að Ísland brott­vísi ekki flótta­fólki til Írak og Kúr­distan, sem eru stríðs­hrjáð svæði.

Að sögn Þór­hildar Óskar Hagalín, upp­lýs­inga­full­trúa Útlend­inga­stofn­unar, er hver umsókn um alþjóð­lega vernd skoðuð sér­stak­lega sama frá hvaða ríki ein­stak­lingur kemur. „Það gildir um þessi lönd eins og önnur að þegar umsókn um hæli er lögð inn er lagt mat á það hvort ástæður og skil­yrði alþjóð­legrar verndar séu upp­fyllt, sem eru ofsóknir,“ segir Þór­hildur. „Það er litið til þess frá hvaða svæðum ein­stak­lingar koma og hver þeirra saga er. Það að koma frá einu ríki leiðir aldrei til einnar ákveð­innar nið­ur­stöðu.“

Textinn sem fylgdi undirskriftalista mótmælenda

„Fyrr í þessum mán­uði synj­uðu íslensk stjórn­völd sjö flótta­mönnum frá svæðum sem kall­ast bæði Írak og Kúr­distan um alþjóð­lega vernd. Flestir þeirra eiga að baki hættu­lega ferð yfir ótal landa­mæri þar sem treysta þarf á smygl­ara. Margir neydd­ust til þess að skilja fjöl­skyldur sínar eftir í mjög erf­iðum og lífs­hættu­legum aðstæðum í von um að fá hjálp við fjöl­skyldu­sam­ein­ingu eftir að fá vernd. Með því að neita mönn­unum um vernd er börnum þeirra líka neitað um mögu­leika á lífi án stríðs­á­taka.

Þessar synj­anir þýða að íslensk stjórn­völd senda menn­ina alla leið til Írak um leið og þau full­yrða að þeir séu ekki flótta­menn, jafn­vel þó að írakska Kúr­distan sé ekki á lista yfir örugg ríki. Þessar synj­anir marka því nýja stefnu­mótun er varðar mál frá Írak og Kúr­distan af hálfu Útlend­inga­stofn­unar og íslenska rík­is­ins, þar sem virð­ist hafa verið ákveðið að Írak sé öruggt land án frek­ari vís­bend­inga eða útskýr­inga. Ástæð­urnar sem flótta­mönn­unum hafa verið gefnar eru að þeir geti leitað sér skjóls í öðrum borgum innan Írak, jafn­vel þó að það sé ekki mögu­leiki í þeirra til­viki. Írak er langt frá því að vera öruggt ríki fyrir þá að snúa aftur til. Þvert á móti stunda þeir tveir flokkar sem fara með völd í írakska Kúr­distan, KDP og PUK, mann­rán og morð á almennum borg­urum. Hver sá sem starfar fyrir stjórn­völd þar í landi þarf að fá með­mæli frá öðrum hvorum flokknum og er bæði lög­reglu­yf­ir­völdum og fjár­mála­mark­að­inum stýrt af öflum flokk­ana tveggja.

Við krefj­umst þess að ÚTL og íslensk stjórn­völd stöðvi fyr­ir­hug­aðar aðgerðir um að brott­vísa flótta­mönnum til Írak og Kúr­distan!

Við krefj­umst þess að helstu áhrifa­valdar að baki þessum málum hætti að fela sig á bak­við stofn­anir og taki ábyrgð: Sigríður Á. Andersen, dóms­mála­ráð­herra, Kristín Völ­und­ar­dóttir, for­stjóri Útlend­inga­stofn­unar, Hjörtur Bragi Sverr­is­son, for­maður Kæru­nefndar og Katrín Jak­obs­dóttir, for­sæt­is­ráð­herra, hættið við brott­vís­anir flótta­fólks til Írak og Kúr­distan!“