Sum­ar­lok­anir munu hafa meiri áhrif á starf­semi Land­spít­al­ans í ár en áður og lík­legt er að sú þróun haldi áfram næstu ár, að sögn aðstoð­ar­konu for­stjóra Land­spít­al­ans. Ástæðan er skortur á hjúkr­un­ar­fræð­ingum, en um 500 hjúkr­un­ar­fræð­inga vantar til starfa í heild­ina. Til við­bótar segja á annan tug ljós­mæðra upp störfum 1. júlí í kjöl­far kjara­deilu, sem getur haft veru­leg áhrif á þjón­ustu við konur sem hana þurfa.

„Við vorum búin að loka tals­vert af rúmum áður en til sum­ar­lok­ana kom, og þá af sömu ástæðu,“ segir Anna Sigrún Bald­urs­dóttir, aðstoð­ar­kona for­stjóra Land­spít­al­ans. „Heild­ar­á­hrifin verða meiri út af því og sömu­leiðis verður lok­unin lengri en áður.“

Um 1000 hjúkr­un­ar­fræð­ingar á Íslandi starfa við annað en hjúkrun, að sögn Önnu. Að hennar mati eru laun, aðbún­aður og vinnu­á­lag helsta ástæðan fyrir því að hjúkr­un­ar­fræð­ingar hverfa úr stétt­inni. „Þetta snýr fyrst og síð­ast að hjúkr­un­ar­fræð­ingum í vakta­vinnu, á bráða­legu­deildum og gjör­gæslu, þar er erf­ið­asta starf­semin,“ segir Anna. „Til sam­an­burðar vantar um hund­rað þús­und hjúkr­un­ar­fræð­inga í Bret­landi og milljón í Banda­ríkj­unum. Þetta er gríð­ar­lega umfangs­mikið alþjóð­legt vanda­mál.“

Aðrar kvennastéttir gætu þróast eins

Kjara­samn­ingar hjúkr­un­ar­fræð­inga eru bundnir gerð­ar­dómi til 2019, en Alþingi setti lög á verk­fall þeirra 2015. „Við semjum ekki við starfs­menn okkar um laun, það gerir ríkið, og við höfum mjög tak­mark­aða getu til að hreyfa okkur innan gerð­ar­dóms­ins,“ segir Anna. „Heil­brigð­is­ráð­herra getur að sjálf­sögðu verið hluti af lausn­inni, en hún getur ekki gert neitt á morgun. Það þarf meiri­háttar sam­starf mennta- og heil­brigð­is­yf­ir­valda í því sem snýr að fram­tíð­inni og svo er það á hendi stjórn­valda að semja við þessar stóru kvenna­stéttir. Við höfum rætt þessi mál við ráð­herr­ann og hún skynjar mjög vel vand­ann.“

Anna segir að um 1000 hjúkr­un­ar­fræð­ingar búsettir á Íslandi starfi nú við annað en hjúkrun, en alls vinna um 1500 hjúkr­un­ar­fræð­ingar á Land­spít­al­anum. „Það þarf að huga að því að hjúkr­un­ar­fræð­ingar fari ekki úr stétt­inni,“ segir hún. „Skort­ur­inn á þeim er með þeim hætti að við þurfum að loka deildum, en hins vegar eru aðrar stéttir sem er þegar skortur á eða yfir­vof­andi skortur. Það eru aðrar kvenna­stéttir eins og sjúkra­liðar, geisla­fræð­ingar og líf­einda­fræð­ingar, en við erum ekki enn að loka út af þeim. Í þeim stéttum er mögu­leiki að koma í veg fyrir þessa afleitu þróun.“

Þjónustuskerðingin „ófremdarástand“

Við þessar aðstæður bæt­ist að á annan tug ljós­mæðra munu segja upp störfum 1. júlí næst­kom­andi. Flestar eru ljós­mæður á með­göngu- og sæng­ur­legu­deild, þar sem konur í áhættu­með­göngu dvelja ásamt konum sem ekki geta útskrif­ast heim strax að