Ánægjan er mikilvægari en stanslaus yfirþyrmandi sæla

Atli Sig­þórs­son er betur þekktur sem skáldið og rapp­ar­inn Köt Grá Pje, en í því gervi skrifar hann texta sem bera vott um bull­andi tóm­hyggju, böl­sýni og kald­hæðni, og það er aldrei langt í exístens­íal­íska krísu. Atli hefur glímt við þung­lyndi frá ung­lings­árum og segir að það hafi sett strik í ham­ingju­reikn­ing­inn, en hann hafi gjarnan litið til kenn­inga forn­gríska heim­spek­ings­ins Epík­úrusar til að öðl­ast jafn­vægi og á seinni árum hafi hann lært að hætta að byrgja til­finn­ing­arnar inni.

Miklar breytingar á stuttum tíma

„Það er rúm­lega ár frá því að ég var upp á mitt óham­ingju­samasta, sem ger­ist í kjöl­far sam­bands­slita á mjög löngu sam­bandi, 13 ára sam­bandi, sem ég hafði verið í síðan ég var í mennta­skóla. Það er eins og er alltaf með svona stóra, erf­iða við­burði, það er hálf­gerður heimsendir. Því fylgir ofsa­fengin óham­ingja, algjör van­sæld, og kannski ekki eitt­hvað sem ég hef þurft að eiga við nema á til­teknum tíma­bilum.

Ég hef strítt við þung­lyndi síðan ég var ung­lingur, og þá er maður ekki ham­ingju­samur, eðli máls­ins sam­kvæmt. Ég hef ekki alltaf verið lengst niðri, þótt ég sé þung­lyndur þá hef ég oft haft það fínt, en ég var líka að gera ýmis­legt upp í fyrra. Það urðu tals­vert miklar breyt­ingar á lífi mínu á skömmum tíma.

„Ég hef ekki alltaf verið lengst niðri, þótt ég sé þung­lyndur þá hef ég oft haft það fínt“

Ekkert fyrir löngu ákvað ég að ger­ast starf­andi lista­maður og hætta að vera að böggl­ast í ein­hverjum skrif­stofu­vinnum og það fylgir því bara ýmis­legt upp­brot og álag og skringi­leg­heit að gera svona skurk í líf­inu. En það var greini­lega til­raun af minni hálfu til að nálg­ast ham­ingj­una, því þetta er eitt­hvað sem hefur alltaf blundað í mér, að fást við list og skrifa og flytja tón­list og þvíum­líkt. Ég hafði alltaf gert það með hálfum hug í besta falli, eða hálfu hjarta og með­fram ein­hverju, en þegar að ég ákvað að ég yrði að láta á það reyna, þá var það í raun til­raun til þess að nálg­ast ham­ingj­una, að verða ham­ingju­samur, að gera það sem mig langar að fást við.“

Allt er gott í hófi

„Ég spek­úlera í ham­ingj­unni, og hef heldur jarð­bundna sýn á hana, sem er það að lifa í sátt við sínar aðstæður frekar en stans­laus yfir­þyrm­andi sæla. Sælan er hluti af ham­ingj­unni, og maður vill finna fyrir sterkri sælu af og til, en ég held að hún sé ekki allt. Það skipt­ast á skin og skúrir þrátt fyrir að maður sé á góðum stað í líf­inu, og það er hluti af prógramm­inu að vera ekki alltaf dans­andi ofan á blómum.

Allt frá mennta­skóla­árum hef ég verið hrif­inn af Epík­úrusi og hans hug­myndum um ánægju útreikn­inga, en mér finnst það jarð­bundin og skemmti­leg nálgun. Epík­úristar eru ekki full­komnir hedónistar, og gáfu það ekki upp á bát­inn að reyna að áorka ein­hverju eins og hund­in­gj­arnir. Epíkúrus sagði að það væri gott að drekka vín með vinum, hafa gaman og eiga góðar sam­ræður, en ef þú drekkur of mikið þá kemur það í koll­inn á þér dag­inn eftir, og þér líður illa í lík­ama og sál, þannig að þú þarft að vega og meta hversu margar karöflur þú getur notið án þess að þér hefn­ist fyrir það. Allt er gott í hófi.

„Ég reyndi að fela þetta, en ég var oft heima hjá mér grenj­andi“

Ég er samt hrif­inn af smá öfgum, af og til, finnst gaman að fá mér í glas og ég vil finna fyrir ofboðs­legum sæt­indum. Ég er í dag upp­tek­inn af því að vera ást­fang­inn, en því fylgja alls konar erf­ið­leikar líka og það er bara partur af því. Ég held að það að vera ham­ingju­samur sé bara að finna leið til að finna jafn­vægi, og þar komum við aftur að sátt­inni; ef eitt­hvað bjátar á þá ertu meira til­bú­inn til að takast á við það ef þú ert sáttur. Ég er alveg búinn undir það að þetta nýja og sterka sam­band verður ekki alltaf bara ein­tóm sæla, en það er hluti af því að elska. Því fylgja þær kvaðir að þú tekur þátt í erf­ið­leikum elsk­hug­ans og deilir þínum erf­ið­leikum með honum.“

Eitruð karlmennska er samfélagsmein

„Ég var voða­lega lengi að böggl­ast með þung­lyndið einn, eins og það væri manns­morð. Það var eitt­hvað sem mér fannst að ég, karl­maður, ætti bara að díla við í hljóði, bæla þetta og byrgja inni og trukka í gegnum, en það var algjört nið­ur­brot. Ég reyndi að fela þetta, en ég var oft heima hjá mér grenj­andi. Þessi hegðun er bara vond og eyði­leggur fyrir manni og minnkar lík­urnar á því að maður geti orðið ham­ingju­samur ein­stak­lingur.

„Þessi eitr­aða karl­mennska er sam­fé­lags­mein. Hún eyði­leggur, og ég sóaði mörgum árum í því að standa í þessu. Ég var fyrst og fremst sá sem þurfti að gjalda fyrir það.“