„Ég hefði aldrei trúað því að status­inn sem ég skrif­aði á Facebook í júlí síð­ast­liðnum hefði getað hrint af stað annarri eins atburða­rás. Litla snjó­kornið varð að snjó­flóði,“ segir Nína Rún Bergs­dóttir, einn af brota­þolum Roberts Downey, áður Róberts Árna Hreið­ars­sonar, í sam­tali við Stundina. Hún segir að þó svo að mik­ill sigur hafi unn­ist við að fá gögn í mál­inu fram í dags­ljósið þá sé bar­áttan ekki unnin. „Við höfum enn ekki fengið að vita hvers vegna Robert fékk þessa sér­með­ferð í umsókn sinni um upp­reist æru. Vonandi verður fall rík­is­stjórn­ar­innar ekki til þess að fólk gleymi. Við megum ekki gleyma hvers vegna rík­is­stjórnin féll. Við þurfum að breyta lögum um upp­reist æru og við þurfum að fá nýja stjórn­ar­skrá.“

Skilur núna leyndina

Nína segir fréttir gær­dags­ins, um að faðir for­sæt­is­ráð­herra hafi verið á meðal með­mæl­enda í máli ann­ars barn­a­níð­ings, hafi verið mjög afhjúp­andi. 

„Þetta er mik­ill sigur fyrir okkur fjöl­skyld­una, sem og aðra brota­þola kyn­ferð­is­of­beldis. Við fjöl­skyldan erum búin að vera stans­laust að í þrjá mán­uði, pabbi minn þar fremstur í flokki, að reyna að fá ein­hver svör. Við höfum sent skila­boð hingað og þangað og reynt að skilja hvers vegna það þurfti að vera svona mikil leynd yfir mál­inu. Nú vitum við hvers vegna,“ segir hún. 

Góð ákvörðun að stíga fram

Nína segir það hafa verið bestu ákvörðun lífs síns að stíga fram og segja sína sögu eftir að í ljós kom að Robert hefði fengið upp­reist æru, og lög­manns­rétt­indi sín á ný, í júní síð­ast­liðnum. Hún var aðeins fjórtán ára gömul þegar Robert braut gegn henni með gróf­legum hætti. Ofbeldið hafi gríð­ar­legar afleið­ingar í för með sér fyrir Nínu, og alla fjöl­skyldu hennar, en hún reyndi meðal ann­ars að kveikja í sér inni á sal­erni á barna- og ung­linga­geð­deild Land­spít­al­ans. 

Í sept­em­ber 2007 var Robert dæmdur í þriggja ára fang­elsi fyrir brot gegn fjórum ung­lings­stúlkum, þar á meðal Nínu, og stað­festi Hæsti­réttur dóm­inn átta mán­uðum síðar. Árið 2010 var hann síðan dæmdur fyrir brot gegn fimmtu stúlkunni, Höllu Ólöfu Jóns­dóttur, en var ekki gerð refs­ing í því máli því fyrri dóm­ur­inn þótti svo þungur. Í kjöl­far umræð­unnar í sumar lagði sjötta konan, Anna Katrín Snorra­dóttir, einnig fram kæru á hendur Roberti.

„Eftir að ég skrif­aði Facebook færsl­una mína í júlí, og við byrjuð með #höf­um­hátt átakið, var eins og ein­hver bylgja af vakn­ingu hafi farið af stað,“ segir Nína. „Fólk var að hafa hátt með okkur og skil­aði skömminni þangað sem hún á heima. Fólk var komið með nóg. Við erum óend­an­lega þakk­lát fyrir allan stuðn­ing og fyrir alla sem höfðu hátt með okkur. Það er því að þakka að sann­leik­ur­inn kom í ljós,“ segir hún.

„Fólk var komið með nóg.“

Nína við­ur­kennir hins vegar að sum­arið hafi verið mjög erfitt, fyrir sig, fjöl­skyld­una sína og aðra brota­þola Róberts. „Mín áfallastreituröskun bloss­aði aftur upp við þetta allt saman og ég hef þurft að taka frí úr vinnu. Ég veit að hinar stelp­urnar hafa svip­aða sögu að segja. Við erum öll hrein­lega upp­gefin eftir þriggja mán­aða bar­áttu, en höfum trú á því að rétta fólkið sé með þetta í sínum höndum núna.“

Hún segir bar­átt­unni hins vegar hvergi nærri lokið. „Við munum halda áfram að hafa hátt. Við munum ekki hætta fyrr en rétt­lætið vinnur.“

#Höfumhátt felldi ríkisstjórnina

Kven­rétt­inda­fé­lag Íslands sendi frá sér til­kynn­ingu í dag þar sem vakin var athygli á því að þau tíma­mót áttu sér stað í íslensku sam­fé­lagi í gær­kvöldi að rík­is­stjórn lands­ins féll, ekki vegna pen­inga, ekki vegna póli­tísks ágrein­ings atvinnu­stjórn­mála­manna, heldur vegna þess að konur höfðu hátt. „Fólk hafði hátt. Fólk hafði hátt um ofbeldi sem konur og börn voru beitt. Fólk hafði hátt þegar dæmdir ofbeld­is­menn bönk­uðu á dyr hjá vinum sínum til að biðja um greiða, til að leita sam­trygg­ing­ar­innar. Fólk hafði hátt þegar skrifræðið stimpl­aði hugs­un­ar­laust á papp­íra sem veittu ofbeld­is­mönnum upp­reist æru, án umræðu, án gagn­sæis.“

Sam­fé­lagið hafi ekki lengur umburð­ar­lyndi fyrir kyn­bundnu ofbeldi, fyrir ofbeldi gegn konum og börnum. „Allt of lengi hefur ríkt þöggun í land­inu okkar um þá stað­reynd að stór hluti kvenna og barna verður fyrir ofbeldi af hálfu þeirra sem næst þeim standa, eru ekki örugg á þeim stað sem þau ættu að vera örugg­ust á, á heim­ilum sínum.

Við erum full­södd á kerfi sem verndar ofbeld­is­menn og er sama um þolendur. Ofbeldi gegn konum er bein ógn við lýð­ræð­is­lega þátt­töku kvenna og þar með við lýð­ræði lands­ins. Hvernig getum við byggt jafn­rétt og fram­sýnt sam­fé­lag, þegar við getum ekki enn tryggt öryggi allra borg­ara?

Tökum nú saman höndum, hægri og vinstri, konur og karlar og við öll þar á milli, og sköpum saman sam­fé­lag sem við erum stolt af, sam­fé­lag sem sam­tryggir okkur öll, ekki bara suma,“ segir í ályktun Kven­rétt­inda­fé­lags­ins.