Viðtal Horft til Evrópu

„Smáríki þurfa skjól“

Gunnhildur Lilý Magnúsdóttir, dósent við Háskólann í Malmö og sérfræðingur í alþjóðlegri stöðu ríkja á Norðurlöndum, segir mikilvægt að rýna í hlutskipti smáríkja í Evrópusambandinu til að átta sig á stöðu Íslands þegar kemur að mögulegum aðildarviðræðum.

Hrafnhildur Eiríksdóttir

11. ágúst 2026 · 07:30

Birtist fyrir rúmum 2 mánuðum.

Sem sérfræðingur í evrópskum stjórnmálum og dósent í stjórnmálafræði er Gunnhildur Lilý Magnúsdóttir jafnframt sérfræðingur í evrópskum stjórnmálum, þar með talið stjórnmálum Norðurlandanna. Auk þess að leggja áherslu á mikilvægi þess að rýna í hlutskipti smáríkja í Evrópusambandinu bendir hún á að eins sé mikilvægt að skilja hvernig ákvarðanataka innan sambandsins fer fram.

Heimildin leitaði álits hennar um þessi brýnu álitamál í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar. Þótt hennar sérsvið sé einkum á sviði loftslagsstjórnmála og jafnréttis, hefur Gunnhildur æði sérstæða innsýn í innri virkni Evrópusambandsins frá sjónarhóli Norðurlandaríkis þar sem hún hefur lengi starfað. En aðspurð um þau viðmið sem við hér á landi ættum að leita eftir varðandi þessa margumræddu, hugsanlegu aðildarviðræður að ESB, þá bendir sérfræðingurinn raunar út fyrir Norðurlöndin í leit að samanburði fyrir Ísland; til ríkja í Miðjarðarhafi og úti í Eystrasalti, en það er vitaskuld allrar athygli vert fyrir okkur eyjabúa í Norður-Atlantshafi.

Út fyrir Norðurlönd

Gunnhildur …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir (3)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

GÁ

Guðmundur Ásgeirsson skrifaði
11. ágúst 2026 09:26

Ísland þurfti skjól fyrir ESB í Icesave málinu og það fannst að lokum hjá EFTA dómstólnum.

Ísland þarf ennþá skjól fyrir því sama því ESB krefst enn ríkisábyrgðar á innstæðutryggingar.

Ísland hefði líka þurft skjól fyrir verndatollum ESB á kísilmálm, en þess var ekki leitað af festu.

Ísland hefði líka þurft skjól fyrir viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir, en fékk bara plástur.

Á óskiljanlegan hátt er samt til fólk sem heldur að eitthvað "skjól" sé að finna innan ESB.

-9
- E
  
  Egill skrifaði
  13. ágúst 2026 09:04
  
  Mögulega fæst skjól í ESB fyrir innlendum einstaklingum, hagsmunahópum og stjórnmálamönnum sem hafa ráðskast með landið og landsmenn eins og þeim hefur þóknast.
  
  1
- GÁ
  
  Guðmundur Ásgeirsson skrifaði
  14. ágúst 2026 10:24
  
  Egill. Fæst eitthvað skjól með því að fela erlendum einstaklingum, hagsmunahópum og stjórnmálamönnum að ráðskast með landið og landsmenn eins og þeim þóknast? Evrópusambandið er hagsmunahópur sem er stýrt af einstaklingum og stjórnmálamönnum. Telur þú að þeir séu einhverskonar frelsunarenglar?
  
  0

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

Horft til Evrópu

ErlentHorft til Evrópu

Burnham segir ljóst að Rússar hafi skipt sér af Brexit-atkvæðagreiðslunni

Forsætisráðherra Bretlands segist hafa fengið skýra staðfestingu á afskiptum Rússa þegar hann tók við embætti. Hann hyggst í dag hvetja þingmenn til að leita eftir nýju samkomulagi við Evrópusambandið og nánari tengslum við það.

StjórnmálHorft til Evrópu

Þrátt fyrir nei „lokum við að sjálfsögðu ekki á Evrópu“

Forsætisráðherra segir að niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar verði virt en ekki komi til greina að loka á Evrópu eða grafa undan EES-samningnum. Orð hennar falla á sama tíma og stjórnarandstaðan vill staðfestingu á stöðu aðildarumsóknarinnar og frumvarp um bókun 35 liggur aftur fyrir Alþingi.

InnlentHorft til Evrópu

Vilja skriflega staðfestingu á að Ísland sé ekki umsóknarríki að ESB

Guðrún Hafsteinsdóttir, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Stefán Vagn Stefánsson leggja til að ríkisstjórnin tilkynni Evrópusambandinu að engin aðildarumsókn frá Íslandi liggi fyrir. Sambærileg tillaga var áður flutt af Ingu Sæland á sex löggjafarþingum án þess að hljóta afgreiðslu.

ErlentHorft til Evrópu

Burnham opnar á að Bretland gangi aftur í ESB

Andy Burnham segir að breska ríkisstjórnin eigi að meta ólíkar leiðir til framtíðarsamskipta við ESB, þar á meðal fulla aðild. Ummælin hafa endurvakið deilur um Brexit. „Komið aftur,“ segir franski forsetinn Emmanuel Macron.

InnlentHorft til Evrópu

Marta Kos: Evrópa hefur „aldrei verið jafn eftirsóknarverð“

Stækkunarstjóri Evrópusambandsins, Marta Kos, segir hugmyndir um aukaaðild Kanada sýna hversu eftirsóknarverður samstarfsaðili Evrópa sé orðin. Hún segist harma niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar á Íslandi en virða ákvörðun íslenskra kjósenda.

ÚttektHorft til Evrópu

Hvað gerðist í kosningabaráttunni?

Villandi málflutningur, óvægin umræða og lélegir fjölmiðlar eru á meðal þess sem situr í talsfólki og kosningastjórum eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna um ESB.

Mest lesið

Erlent

Trump rýfur einangrun Rússlands

Bandaríkjaforseti afnemur viðskiptabann Vesturlanda á olíu frá Rússlandi, sem átti að þvinga Vladimír Pútín til að láta af innrásarstríði sínu í Úkraínu.

Pistill

Sif Sigmarsdóttir

Líkindareikningur lausgyrtra dómsdagsspámanna

Roman Yampolskiy metur líkurnar á að gervigreind útrými mannkyninu 99,999999 prósent. Sif Sigmarsdóttir spyr hvort tölur af þessu tagi séu annað en ágiskanir og hvaða áhrif þær hafi.

ErlentBandaríki Trumps

Aflífun í beinni útsendingu fordæmd en Trump er sama

Stríðsmálaráðherra Bandaríkjanna er fordæmdur fyrir að boða beina útsendingu af aflífun hryðjuverkamanns með aftökusveit. Bandaríkjaforseti styður aftökuna en segir að sér sé sama hvort henni verði streymt, svo lengi sem maðurinn verði drepinn.

Pistill

Steindór Grétar Jónsson

Digger grefur gröf Warner-bræðra

Enginn sem hefur áhuga á kvikmyndum ætti að láta Digger fram hjá sér fara, þó að gagnrýnendur lýsi henni sem „kvalafullri“. Þessi lokamynd Warner Bros. spyr hvers virði list sé í baráttunni gegn peningaöflunum á sama tíma og milljarðamæringur úr hring Donalds Trump kaupir kvikmyndaverið.

StjórnmálHorft til Evrópu

Þrátt fyrir nei „lokum við að sjálfsögðu ekki á Evrópu“

Pistill

Ásgeir Brynjar Torfason

K-kúrfu hagkerfið

Verðbólga var ekki tilkomin vegna launa og eyðslu neðri hluta K-leggsins í hagkerfinu, heldur vegna aðgerða atvinnulífsins og hins opinbera.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.

Stjórnmál

DV fjarlægir nafnlausan skoðanapistil um fréttakonu

Nafnlaus pistill um Elísabetu Ingu Sigurðardóttur fréttakonu Sýnar hefur verið fjarlægður af vef DV. Eigandinn er sagður nýta sér nafnlausa pistla í áróðursskyni til stuðnings ríkisstjórnarinnar. Frosti Logason og Bogi Ágústsson voru meðal þeirra sem tóku undir gagnrýnina á skrifin.

Stjórnmál

Greiddu 2,2 milljónir vegna heimsóknar Sjálfstæðisflokksins

Framkvæmdastjóri bandarísks fjárfestingarfyrirtækis segir það hafa greitt fyrir skipulagningu funda Sjálfstæðisflokksins í Washington. Ráðgjafi flokksins skráði greiðsluna sem kostun kvöldverðar. Fyrrverandi framkvæmdastjóri flokksins telur hins vegar að flokkurinn hafi greitt allan kostnað sjálfur.

Efnahagsmál

Þessu lofaði ríkisstjórnin til að tryggja að kjarasamningar héldu

Skuldsett heimili gætu fengið samtals þrjá milljarða króna í vaxtabætur ef ársverðbólga fer yfir fimm prósent í lok október 2027.

NærmyndRússland Pútíns

Spáði fyrir um framtíð Rússlands

Fólk trúði ekki Önnu Politkovskaju, þegar hún sagði að farið yrði fram á „algjöra undirgefni við Pútín“.

Stjórnmál

Þrettán aðgerðir ríkisstjórnarinnar til að bjarga kjarasamningum

Skuldsett heimili fá samtals 1,3 milljarða króna í einskiptisvaxtabætur verði ársverðbólga yfir 3,8 prósent í lok október 2027. Gjaldskrárhækkanir verða takmarkaðar við 2,5 prósent.

Mest lesið í mánuðinum

ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu

Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af.

Innlent

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

ViðtalLífið á Grensás

„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“

Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

Innlent

Ofrukkaði sveitarfélög fyrir sorphirðu yfir 100 milljónir króna

Íslenska gámafélagið ofrukkaði Garðabæ og Mosfellsbæ yfir 100 milljónir króna vegna sorphirðu. „Þá eruð þið ekki alveg saklaus í þessu máli,“ sagði starfsmaður fyrirtækisins.