Norður-Kórea hefur tekið „mjög alvarleg“ skref til að auka getu sína til framleiðslu kjarnorkuvopna, að sögn yfirmanns kjarnorkueftirlits Sameinuðu þjóðanna sem var í heimsókn í Seúl á miðvikudag.

Talið er að einræðisríkið starfræki margar aðstöður til auðgunar úrans, sem er lykilþáttur í framleiðslu kjarnorkusprengja, að sögn leyniþjónustu Suður-Kóreu.

Þar á meðal er aðstaða á Yongbyon-kjarnorkusvæðinu, helstu kjarnorku- og rannsóknarstöð Norður-Kóreu. Þar fer fram starfsemi sem tengist bæði auðgun úrans og framleiðslu plútóníums, efna sem hægt er að nota í kjarnorkuvopn.

Hraður vöxtur 

Á meðan viðræðum Norður-Kóreu við önnur ríki stóð lýsti stjórnin því yfir að hún hefði lokað starfseminni í Yongbyon til að draga úr spennu og fá refsiaðgerðum aflétt. Það fékkst hins vegar aldrei staðfest og árið 2021 bentu gervihnattamyndir til þess að starfsemi þar væri hafin á ný, meðal annars í kjarnakljúfum og við endurvinnslu.

„Með reglubundnu mati höfum við staðfest að hraður vöxtur er í starfseminni,“ sagði Rafael Grossi, framkvæmdastjóri Alþjóðakjarnorkumálastofnunarinnar (IAEA), þegar hann ræddi við fjölmiðla í Seúl, höfuðborg Suður-Kóreu. 

Stofnunin hefur einnig orðið vör við aukna starfsemi í endurvinnslueiningu Yongbyon og í léttvatnsofni þar, auk þess sem önnur mannvirki hafa verið tekin í notkun, að sögn Grossi.

„Allt bendir þetta til mjög alvarlegrar aukningar á getu Norður-Kóreu til framleiðslu kjarnorkuvopna, sem talin er nema nokkrum tugum sprengja,“ sagði hann.

Sæta refsiaðgerðum

Norður-Kórea framkvæmdi fyrstu kjarnorkutilraun sína árið 2006 og sætir víðtækum refsiaðgerðum Sameinuðu þjóðanna fyrir að framfylgja bönnuðum vopnaáætlunum.

Kim Jong-un hefur verið leiðtogi Norður-Kóreu frá því að faðir hans lést árið 2011.  Hann og aðrir háttsettir embættismenn hafa lýst því yfir að landið muni aldrei afsala sér kjarnorkuvopnum. Lokað var fyrir aðgang eftirlitsmanna IAEA árið 2009.

Grossi sagði að stofnunin hefði einnig orðið vör við byggingu „nýrrar aðstöðu svipaðrar auðgunarstöðinni í Yongbyon“. Erfitt væri að meta aukningu í framleiðslu án þess að heimsækja svæðið. „Við teljum hins vegar að um verulega aukningu á auðgunargetu Norður-Kóreu sé að ræða,“ sagði hann.

Bandamenn Rússa

Spurður hvort Rússland aðstoði Norður-Kóreu við þróun kjarnorkuvopna sagði Grossi að IAEA hefði ekki séð „neitt sérstakt sem bendir til þess“.

Norður-Kórea hefur sent hermenn og stórskotaliðsskot til að styðja innrás Rússa í Úkraínu. Sérfræðingar telja að Pyongyang fái á móti tæknilega hernaðaraðstoð frá Moskvu.