Mark Carney, forsætisráðherra Kanada, sagði í dag að hann ætlaðist til þess að Bandaríkin „virði fullveldi Kanada“, í kjölfar frétta um að embættismenn bandaríska utanríkisráðuneytisins hafi fundað með aðskilnaðarsinnum frá olíuríka fylkinu Alberta.

Hópur sem kallast Alberta Prosperity Project (APP) hefur fengið leyfi til að safna undirskriftum til stuðnings þjóðaratkvæðagreiðslu um að gera vesturfylkið að sjálfstæðu ríki.

Sjálfstæðiskosning gæti farið fram strax í haust, þótt núverandi kannanir bendi til þess að aðskilnaðarsinnar myndu tapa.

Financial Times greindi frá því að leiðtogar APP hafi fundað með embættismönnum utanríkisráðuneytisins í Washington þrisvar sinnum síðan í apríl.

Fréttin kom í kjölfar ummæla Scott Bessent, fjármálaráðherra Bandaríkjanna, í síðustu viku, en hann virtist styðja sjálfstæðisbaráttu Alberta.

„Alberta er náttúrulegur samstarfsaðili Bandaríkjanna. Þau eiga miklar auðlindir. Íbúar Alberta eru mjög sjálfstætt fólk,“ sagði Bessent við hægrisinnaða fjölmiðilinn Real America's Voice.

Carney ræddi við fréttamenn í dag ásamt fylkisleiðtogum Kanada, þar á meðal Danielle Smith, forsætisráðherra Alberta, sem er hægrisinnaður talsmaður olíuiðnaðarins og hefur heimsótt Donald Trump forseta á Mar-a-Lago-setri hans í Flórída.

Aðspurður um frétt Financial Times og ummæli Bessent sagði Carney: „Ég ætlast til þess að bandarísk stjórnvöld virði fullveldi Kanada.“

Í svari við spurningu um fundina í Alberta sagði háttsettur embættismaður utanríkisráðuneytisins við AFP: „Ráðuneytið fundar reglulega með aðilum úr borgaralegu samfélagi. Eins og venja er á slíkum venjubundnum fundum voru engar skuldbindingar gerðar.“

Carney sagði að Trump hefði ekki rætt sjálfstæði Alberta, eða aðskilnaðarhreyfinguna í frönskumælandi fylkinu Quebec, í neinum af beinum samtölum þeirra.

Ólíkt áratugagömlum og vel skipulögðum aðskilnaðarsinnum í Quebec hefur sjálfstæðisbarátta Alberta ekki áður talist neins konar ógn við einingu Kanada.

Óánægja með stjórnvöld í Ottawa jókst í fylkinu á áratugalangri valdatíð Justin Trudeau, fyrrverandi forsætisráðherra, sem kom úr sama flokki og Carney. Ástæðan var að margir íbúar Alberta litu svo á að loftslagsstefna ríkisstjórnar Trudeaus væri fjandsamleg olíugeiranum sem knýr efnahag Alberta og sökuðu hann um að hindra innviðaverkefni sem olíu- og gasfyrirtæki sóttust eftir.

Danielle Smith, forsætisráðherra Alberta, staðfesti í dag að hún „myndi ætlast til þess að bandarísk stjórnvöld virði fullveldi Kanada“ og sagðist myndu taka öll mál sem tengjast afskiptum af þjóðaratkvæðagreiðslunni upp við Bandaríkjastjórn.

Hún ítrekaði stuðning sinn við „fullvalda Alberta, innan sameinaðs Kanada“ en sakaði Trudeau um að ýta undir aðskilnað í fylki sínu.

„Í 10 ár undir stjórn Justin Trudeau var fylkið okkar stöðugt fyrir árásum, efnahagur okkar var stöðugt fyrir árásum,“ sagði hún við fréttamenn.

Smith hefur gefið í skyn að samvinna Carney við að koma á nýrri olíuleiðslu til Kyrrahafsstrandarinnar gæti hjálpað til við að draga úr stuðningi við sjálfstæði.

Fyrirhuguð olíuleiðsla er umdeilt verkefni sem þyrfti að liggja í gegnum Bresku Kólumbíu, þar sem frumbyggjaþjóðir við Kyrrahafsströndina hafa heitið því að stöðva hana.

David Eby, forsætisráðherra Bresku Kólumbíu, sakaði á þriðjudag aðskilnaðarsinnana, sem sögð eru hafa haldið fundi í Washington, um „landráð“.

Í skoðanakönnun frá Ipsos þann 23. janúar kom fram að 28 prósent íbúa Alberta myndu kjósa já við sjálfstæði.