Vaxtaálag á Íslandi er ekki hærra en í Þýskalandi eða Sviss á meðan vextir á fasteignalánum með fimm ára bundnum vöxtum eru í kringum 8,15 prósent, samkvæmt útreikningum Ólafs Margeirssonar hagfræðings. Ástæða hás vaxtastigs á Íslandi sé því ekki hátt vaxtaálag heldur það að vaxtastefna Seðlabanka Íslands hafi ekki næg áhrif.
Peningastefnunefnd Seðlabankans mun á morgun tilkynna um vaxtaákvörðun sína en mikil umræða hefur skapast um vaxtastig á Íslandi undanfarið í ljósi þróunar verðbólgu og dóms Hæstaréttar í vaxtamálinu svokallaða.
Ólafur skrifaði færslu á Facebook í gær með mynd sem sýndi hversu mikið hærri vextir á íslenskum húsnæðislánum eru en í samanburðarlöndum í Evrópu þrátt fyrir svipað vaxtaálag á ríkisskuldabréf.
„Álagið er í kringum 1,3% - 1,4% á reiknaða ríkisskuldabréfavexti,“ skrifaði hann. „Það er svipað og í Þýskalandi og hér í Sviss en hærra en víða annars staðar innan Evrusvæðisins, í Svíþjóð …
Auk þess er eitt stórt vandamál sem enginn meðmælenda upptöku erlends gjaldmiðils hefur lagt fram lausn á. Peningamagn í umferð á Íslandi er um 3.000 milljarðar króna, jafngildi 20,3 milljarða evra eða 18,74 milljarða svissneskra franka eða 23,54 milljarða Bandaríkjadala svo dæmi séu tekin. Þetta er það magn af erlendum gjaldeyri sem við þyrftum að afla til að geta skipt öllum krónum í umferð yfir í þann gjaldeyri. Enginn á Íslandi hefur vald til að prenta erlenda gjaldmiðla þar sem það væri brot á fullveldisrétti útgáfuríkja þeirra. Þess vegna vaknar óhjákvæmilega sú spurning: Hvar ættum við að fá allan þennan erlenda gjaldeyri og það sem mestu máli skiptir: með hverju gætum við mögulega þurft að borga fyrir hann? Norðurljósunum? Sandi úr Reynisfjöru? Eða myndu seljendur gera kröfu um raunveruleg verðmæti sem greiðslu eins og flugvelli, hafnir, ríkisfyrirtæki (Landsvirkjun?, Landsbankann?), landareignir, vatnsréttindi, yfirráðarétt yfir fiskimiðunum? Hvar endar reikningurinn???