Rúmum sjö árum eftir banaslys við Reykjanesvirkjun hefur Embætti ríkissaksóknara ákveðið að rannsaka hvort rannsókn lögreglu á slysinu hafi verið ófullnægjandi. Heimildin greindi nýlega frá áður óbirtum niðurstöðum í rannsókn Vinnueftirlitsins sem vörpuðu ljósi á alvarlegt gáleysi í verklagi. 

RÚV greinir frá því að ríkissaksóknari hafi tekið rannsókn lögreglu til skoðunar. Nefnd um eftirlit með lögreglu hefur sömuleiðis kallað eftir skýrslu Vinnueftirlitsins í þeim tilgangi að meta hvort þörf sé á að skoða rannsókn lögreglu á slysinu. 

Slysið átti sér stað í svefnskála á virkjunarsvæði Reykjanesvirkjunar í byrjun febrúar 2017. Adam Osowski, lést af völdum gaseitrunar vegna brennisteinsvetnis frá borholu Reykjanesvirkjunar. Herbergisfélagi hans var einnig hætt kominn. Gasið hafði komist upp í gegnum neysluvatnslagnir svæðisins vegna yfirþrýstings, inn í svefnskálann og eitrað fyrir mönnunum. HS Orka hafði nýtt neysluvatnið til kælingar borholunnar. 

Svipað atvik við sömu borholu árið 2013

Í áður óbirtum niðurstöðum rannsóknar Vinnueftirlitsins á slysinu, sem Heimildin greindi frá í byrjun júní, kemur fram að svipað atvik hafði átt sér stað með sömu borholu árið 2013 og var það formlega skráð niður í dagbók fyrirtækisins og kallað eftir betri umgengni um borholuna. HS Orka vissi því um vandamálið, gerði ekki nauðsynlegar varúðar- og öryggisráðstafanir og Adam lét lífið fjórum árum síðar. 

Lögreglan á Suðurnesjum sá ekki ástæðu til að rannsaka mögulega ábyrgð HS Orku á vanrækslu vegna þessa, heldur var málið látið niður falla. Fulltrúar HS Orku segja tryggingafélag sitt hafa gert samkomulag um bætur við aðstandendur Adams, en HS Orka sætti annars engri formlegri ábyrgð. Umsögn Vinnueftirlitsins lýsir svarleysi frá lögreglu þegar beðið var um skýrslutökur af málsaðilum og svör við spurningum. Þá er umsögnin afgerandi í niðurstöðum sínum um ófullnægjandi verklag HS Orku. „Ég var mjög hissa á sínum tíma að það skyldi ekki einhver verða ákærður fyrir þetta,“ segir Jóhannes Helgason, einn rannsakenda Vinnueftirlitsins við Heimildina.

Af lýsingum rannsakenda Vinnueftirlitsins voru vistarverur svefnskálans, sem Adam bjó í áralangt, ekki viðunandi sem heimili til langs tíma. Jóhannes segir það hafa verið sitt og þeirra mat á sínum tíma að „þetta væri alveg á mörkunum að vera gáleysisdráp“, rannsakendur hafi búist við því að „einhver fengi gáleysisdóm á sig eða yrði látinn sæta einhverri ábyrgð“. Það hafi undrað hann mjög að málið skyldi ekki hafa verið rannsakað í raun sem slíkt, „okkur fannst það skrítið, einhver ætti að fá allavega eitthvert prik þarna“. Jóhannes segir jafnframt að úrbætur HS Orku sem hafi fylgt í kjölfar slyssins hafi verið tiltölulega einfaldar og hefði mátt gera strax árið 2013. „Það er tiltölulega auðvelt að setja vatnslás þarna inn á milli.“

Í svari HS Orku við spurningum Heimildarinnar kemur fram að fyrirtækið hafi komið fyrir kerum á milli vatnsleiðslna og röra sem leiða úr borholum sínum í dag. Kerið sé áþekkt vatnslás á þann hátt að það stöðvar bakflæði, en sé ólíkt hvað það varðar að hefðbundinn vatnslás myndi ekki stöðva gas. Kerið er þannig gert að í því er kalt vatn sem opið er fyrir andrúmsloftinu þannig að gas gufar upp úr því fyrst áður en það kemst í neysluvatnslagnirnar. Það sé metnaður HS Orku að „vinna ávallt eftir bestu mögulegu öryggisviðmiðum sem þekkjast“.

Engin svör frá lögreglunni á Suðurnesjum

Ekki liggur fyri hvers vegna rannsókn lögreglu var hætt og engin ákæra gefin út. Heimildin sendi ítarlegar fyrirspurnir á lögregluna á Suðurnesjum um málið og rannsókn þess. Nú, tæpum tveimur mánuðum síðar og ítrekaðar ítrekanir hafa engin svör borist enn frá embættinu.

Engin tímamörk eru í lögum á eftirliti ríkissaksóknara með rannsókn sakamála og því er ekkert sem aftrar embættinu að hefja rannsókn á málinu nú.