„Umræðuhöfn á Íslandi hefur í gegnum áratugina verið að mínu mati frekar á dýptina og Íslendingar hafa mjög mikinn áhuga á málefnum til dæmis þjóðmálum,“ segir Lilja Alfreðsdóttir, menningar- og viðskiptaráðherra. Í gær lagði hún fram nýja þingsályktunartillögu um fjölmiðlastefnu og aðgerðaráætlun í málefnum fjölmiðla til ársins 2030.

Áhrifin sem þessi tillaga mun hafa fyrir almenning segir Lilja að verði sterkara fjölmiðlaumhverfi á Íslandi „Ábatinn af því fyrir almenning er vandaðri fjölmiðlaumfjöllun um helstu dægur mál samtímans.“

„Þær framfarir sem hafa átt sér stað í samfélaginu á síðustu áratugum og síðustu öld vil ég meina að komi vegna þess að við erum gagnrýnið samfélag. Ég vil halda í þessa gagnrýni af því hún býr til framfarir og aðhald. Við megum ekki tapa þessu aðhaldi sem að fjölmiðlar veita.“

Einkareknir fjölmiðlar

„Það skiptir ofboðslega miklu máli að við séum með ritstýrða fjölmiðla,“ segir Lilja. Samkvæmt tillögunni verður áhersla lögð á „að efla menntun blaðamanna, tryggja aðgang að vandaðri fjölmiðlun í almannaþjónustu, styðja við nýsköpun og þróun á fjölmiðlum.“

Í tillögunni koma fram ýmsar aðgerðir eins og að minka umsvif RÚV á auglýsingamarkaði, að einkareknir fjölmiðlar fái tímabundna undanþágu frá greiðslu 70% tryggingargjalds af launum fjölmiðlafólks og fleiri aðgerðir. 

„Við eigum eftir að sjá hvað það þýðir. Við erum að taka á nokkrum þáttum, án þess þó að einhvern veginn umbylta algjörlega auglýsingaumhverfinu. Ég hef sjálf efasemdir um að það muni skila sér aftur til einkarekinna íslenskra fjölmiðla. Ef ég væri sannfærð um að það væri lausnin þá hefði ég tekið það skref fyrir löngu.“

Sjóður fyrir blaðamenn

Í tillögunni var kynntur nýr rannsóknar- og þróunarsjóður fyrir fjölmiðla. Á hann að styðja við rannsóknarvinnu og þróunarstarf á fjölmiðlum.

Sér Lilja hann fyrir sér líkt og listamenn geta sótt um að komast á listamannalaun. „Þetta er fyrsta skref í því að þú getir verið sjálfstætt starfandi blaðamaður, seljir það sem þú ert að gera og hafir rými til þess að vinna við þetta.“ Sjóðurinn er enn í mótun segir Lilja.

Viðbótarstyrkur til fjölmiðla utan höfuðborgarsvæðisins

Fjölmiðlar utan höfuðborgarsvæðisins munu geta sótt sér viðbótarstyrk. Verður sá kostnaður í heildina 10 milljónir króna sem mun dreifast til þeirra fjölmiðla sem starfa utan höfuðborgarsvæðisins. Segir Lilja að það verði fjármunir sem munu koma út úr byggðaáætlun til að styðja við fjölmiðla á landsbyggðinni.