Þessi grein birtist fyrir meira en mánuði.

Vaðið yfir Drínu

Hvers vegna vildi Gavri­lo Princip myrða Franz Fer­d­inand erki­her­toga? — en það morð hleypti af stað hild­ar­leik fyrri heims­styrj­ald­ar fyr­ir 110 ár­um.

Vaðið yfir Drínu

Mánudagurinn 1. júní 1914 virtist á flestan hátt venjulegur á Isaković-hólma í ánni Drínu sem markaði landamæri konungsríkisins Serbíu í austri en héraðsins Bosníu og Hersegóvínu í vestri. Bosnía var þá hluti af keisaradæmi Habsborgara sem nefndist formlega Austurríki-Ungverjaland og eins og ég skýrði frá fyrir viku var þá mjög grunnt á því góða milli þess og nágrannaríkisins Serbíu. En þess sáust ekki merki í hólmanum fram eftir mánudeginum.

Áin er grunn á þessum slóðum og við hólmann er greiðfært vað svo þar var algengt að fólk færi yfir sem vildi komast leiðar sinnar milli ríkjanna án þess að þurfa að fara um hin opinberu landamæri. Það hafði meira að segja verið reist knæpa í hólmanum þangað sem bosnískir bændur komu gjarnan og drukku ódýrt brennivín.

Skotæfingar út um kráarglugga

Daginn áður hafði mjósleginn og dökkleitur ungur maður birst í hólmanum og gist á kránni. Hann lét lítið fyrir sér fara þangað til allt í einu síðdegis þennan mánudag að hann hóf skotæfingar út um gluggann á kránni. Hann virtist ekki vanur skammbyssunni sem hann skaut af en hitti þó mark sitt oftar en ekki.

Undir kvöld kom svo bóndi vestan frá Bosníu, alvanur leiðsögumaður við landamærin, til að fylgja honum yfir ána og áleiðis til Sarajevo, höfuðborgar héraðsins. Þegar þeir voru að leggja upp var farið að hvessa og alls konar blikur á lofti. Liðþjálfi í Serbíu sem stýrði málum á austurbakkanum, risavaxinn maður með brennivínsnef, vék sér að bóndanum áður en þeir ungi maðurinn lögðu upp og varaði hann við svo lítið bar á.

„Hann er með eitthvað meiri háttar á prjónunum þessi. Svo segðu engum af ferðum ykkar.“

Frá sveitaþorpi í Bosníu og Hersegóvínu

En ef liðþjálfinn Grbić hefði verið nógu tortrygginn til að stöðva unga manninn í stað þess að horfa á eftir honum inn í storminn og skógana í Bosníu að kvöldi 1. júní, þá hefði hann – í bili að minnsta kosti – komið í veg fyrir heila heimsstyrjöld.

Því ungi maðurinn var Gavrilo Princip og hann var á leiðinni að drepa Franz Ferdinand, erkihertoga og ríkisarfa Austurríkis-Ungverjalands.

Og með því morði hófst fyrri heimsstyrjöldin fyrir réttum 110 árum.

Princip var fæddur í sveitaþorpi í Bosníu þótt hann hafi svo flust til Serbíu og það var Serbía sem var honum efst í huga þegar hann afréð að drepa mann. Hans draumur og markmið var að heimahérað hans Bosnía og Hersegóvína yrði partur af Serbíu, enda var hann Serbi að þjóðerni.

Ekki allt sem sýndist í Serbíu

Stjórnarfar í Serbíu hafði færst mjög í frjálslyndisátt þegar Alexander konungi var steypt af stóli og hann myrtur ásamt konu sinni með grimmilegum hætti 1903. Pétur kóngur sem þá tók við skipti sér lítið af stjórnmálum og hið þingbundna lýðræði í landinu virtist orðið nokkuð þroskað þegar komið var fram á árið 1914. 

En þótt lýðræðið virtist með hýrri há var ekki allt sem sýndist í Serbíu. Bak við tjöldin hafði leynifélag háttsettra herforingja og þjóðernissinna mikil áhrif. Það hét Sameining eða dauði en var ævinlega kallað Svarta höndin eftir svo nefndu glæpafélagi á Ítalíu og hafði að markmiði að vinna að sameiningu allra Suður-Slava í eitt ríki – og lá milli línanna að þar myndu Serbar helst ráða ríki. Önnur mjög áhrifamikil samtök börðust og fyrir því sama og fyrir opnum tjöldum, Narodna Odbrana (Þjóðarvörnin).

Pyntaðir til að „verða“ Serbar

Serbar voru ekki ævinlega vandir að meðulum. Árið 1912 hafði héraðið Makedónía verið sameinað Serbíu eftir eitt af Balkanstríðunum og þótt heimamenn þar vildu telja sig sérstaka þjóð og njóta sinnar sérstöðu, þá tóku hinir nýju serbnesku herrar það ekki í mál. Undir harðneskjulegu valdi Narodna Odbrana voru Makedónar neyddir til að skrá sig Serba og þeir barðir og pyntaðir sem mölduðu í móinn.

Þrátt fyrir að vinnubrögð af því tagi spyrðust út dugði það ekki til að draga eldmóðinn úr Princip. Í félagi við nokkra kornunga skoðanabræður sína hélt hann áfram að skipuleggja tilræði við Franz Ferdinand sem átti að færa Bosníumenn líkt og aðra Slava saman í eitt ríki.

„Liðþjálfi í Serbíu, risavaxinn maður með brennivínsnef, vék sér að bóndanum áður en þeir ungi maðurinn lögðu upp og varaði hann við. „Hann er með eitthvað meiri háttar á prjónunum þessi. Svo segðu engum af ferðum ykkar.““

Hví var Franz Ferdinand dauðadæmdur?

En hvers vegna vildu samsærismenn drepa Franz Ferdinand? Í fyrsta lagi einfaldlega vegna þess að sem ríkisarfi var hann í augum þeirra tákn um kúgun hins framandi valds á frelsisunnandi Serbum. Banatilræðum við háttsetta embættismenn Habsborgararíkisins hafði farið mjög fjölgandi síðan ríkið innlimaði Bosníu og Hersegóvínu formlega árið 1908 en jafnvel fyrir þá tíð voru slík tilræði við valdhafa komin „í tísku“ víða um Evrópu. Litlir hópar byltingarmanna og/eða „einmana úlfar“ unnu sér til frægðar að bana mektarmönnum allt frá Rússakeisara 1881 til Ítalíukonungs 1900 og Bandaríkjaforseta 1901.

Í hugarheimi Serba voru slík tilræði einstaklinga við kúgara þjóðarinnar raunar í sérstökum hávegum höfð meðal ungra karlmanna. Þeim var frá bernsku kennt að virða og dá Miloš Obilić en hann var aðalsmaður á 14. öld sem sagður var hafa ráðist að og myrt Múrad Tyrkjasoldán rétt í þann mund að Tyrkir voru að ljúka við að murka lífið úr serbneskum hersveitum á blóðvellinum Kosovo 1389. Þetta gerði Obilić án þess að hirða neitt um sitt eigið öryggi enda var hann samstundis höggvinn í spað af lífvörðum soldáns.

Sú sæla að fórna lífi sínu í þágu málstaðar

Árið 1910 hafði ungur serbneskur stúdent frá Hersegóvínu, Bogdan Žerajić, gert tilraun til að myrða Marijan Varešanin, sem var að vísu Króati en bæði hershöfðingi í her Habsborgara og landstjóri þeirra í Bosníu og Hersegóvínu. Žerajić skaut fimm byssuskotum að Varešanin, hitti hann að vísu ekki en svipti sig þá lífi með sjötta skotinu. Þetta uppátæki Žerajić þótti mörgum Bosníu-Serbum fagurt, ekki síst Princip og félögum hans.

Sigfús Daðason talaði í ljóði um „sjálfsmorðssælu unglingsins“ og ekki er ólíklegt að slík hvöt hafi átt þátt í verknaði Princips og félaga hans. Þeir vildu fórna lífi sínu í þágu göfugs málstaðar, brenna upp í fögrum loga á himnum og hljóta fyrir eilífa ást og aðdáun þjóðar sinnar.

En fleira kom til þegar þeir félagar afréðu að freista þess að drepa Franz Ferdinand. Það skipti líka máli hvaða skoðanir og fyrirætlanir erkihertoginn hafði.

Afdrifaríkt sjálfsmorð

Franz Josef, keisari Austurríkis-Ungverjalands, var orðinn gamall maður. 1914 var hann 84 ára og hafði setið á keisarastóli í 66 ár. Einkasonur hans, krónprins og ríkisarfi, Rúdolf að nafni, hafði svipt sig lífi 31 árs að aldri 1889 og hafði ástkona hans fylgt honum í dauðann að því er virðist. Rúdolf var þá illa haldinn af sýfilis og fleiri sjúkdómum.

Í stað Rúdolfs var Franz Ferdinand útnefndur ríkisarfi en hann var sonur yngri bróður Franz Josefs. Árið 1914 var hann fimmtugur og ljóst að hann yrði fyrr en síðar keisari. Flestum ber saman um að ríkisarfinn hafi verið óttalegur tréhestur, að ég segi ekki stífur og leiðinlegur. Hann var hins vegar óvitlaus og áttaði sig á því betur en flestir aðrir í æðstu stigum samfélagsins í Vínarborg að eina leiðin til að feyskið ríki Habsborgara fengi lifað eitthvað að ráði fram á 20. öldina væri að auka þar stórlega lýðræði og valddreifingu.

Ríkisarfinn vildi bæta hlut Slava

Einkum taldi Franz Ferdinand brýnt að bæta og auka hlut hinna slavnesku þjóða að stjórn og kjötkötlum ríkisins en fram að því höfðu Austurríkismenn og Ungverjar setið þar svotil einir. Hann hugðist strax og hann tæki við sem keisari gera slavnesku þjóðirnar að hinni þriðju stoð ríkisins í von um að þær létu sér það duga og hættu að krefjast sjálfstæðis eins og þær voru farnar að gera í vaxandi mæli.

Ríkisarfinn fór ekkert í felur með þessar fyrirætlanir sínar og eftir að hann var myrtur sagði morðinginn Princip að þetta hefði verið ein af ástæðunum fyrir því að hann og félagar hans einsettu sér að myrða Franz Ferdinand – þeir óttuðust sem sé að ef Franz Ferdinand ynnist tími til að koma þessum áætlunum sínum í framkvæmd og Slóvenar, Króatar og Bosníumenn fengju aukin réttindi og völd í endurskipulögðu stórveldi Habsborgara, þá myndi draga úr áhuga þeirra á að sameinast Serbum í Suðurslavíu eða Júgóslavíu.

Rússakeisari myrtur til að koma í veg fyrir umbætur

Sjónarmið á borð við þetta er hreint ekki óalgengt meðal hryðjuverkamanna af öllu tagi – að æskilegt sé að ryðja úr vegi einstaklingum sem þó virðast stefna í „rétta átt“ því ef þeir fái tækifæri til að lina óánægju fólks, þá dragi úr þrá almennings eftir allsherjar byltingu og umróti.

Alexander 2. Rússakeisari var til dæmis myrtur beinlínis af því hann hafði í undirbúningi umtalsverðar breytingar í frjálsræðisátt í Rússlandi sem hryðjuverkasamtökin Narodnaja Volja (Þjóðarviljinn) óttuðust að myndu sætta of marga Rússa við áframhaldandi keisarastjórn. Fyrirsjáanlegar afleiðingar morðsins voru enn harðari kúgun og ósveigjanlegra stjórnarfar.

Eitthvað þvíumlíkt sá Princip eflaust fyrir ef honum tækist að komast heilu og höldnu frá Isaković-hólma og til Sarajevo að myrða Franz Ferdinand. En hugsaði hann til þess að hann myndi hleypa af stað heimsstyrjöld?

Kjósa
26
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (3)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Flækjusagan

Tvíkynja hérar tákn páska — og Maríu guðsmóður líka?
Flækjusagan

Tví­kynja hér­ar tákn páska — og Maríu guðs­móð­ur líka?

„Af hverju er kan­ín­ur, nú eða frænd­ur þeirra hér­ar, tákn pásk­anna?“ Svar­ið við þeirri spurn­ingu er í aðra rönd­ina mjög ein­falt. Pásk­arn­ir eru í grunn­inn vor­há­tíð sem hald­in er til að fagna því að líf er að kvikna í jörð­inni eft­ir (mis)lang­an vet­ur. Í krist­inni trú er það túlk­að með dauða en síð­an upprisu guðs­son­ar­ins. En líf kvikn­ar ekki að­eins...

Mest lesið

Sigríður Hrund greiddi fyrir viðtal á NBC – Verðið trúnaðarmál
1
FréttirForsetakosningar 2024

Sig­ríð­ur Hrund greiddi fyr­ir við­tal á NBC – Verð­ið trún­að­ar­mál

Sig­ríð­ur Hrund Pét­urs­dótt­ur for­setafram­bjóð­andi greiddi ásamt nokkr­um öðr­um kon­um fyr­ir birt­ingu við­tals við hana hjá banda­ríska fjöl­miðl­in­um NBC en verð­ið er trún­að­ar­mál. Hún seg­ist hafa vilj­að grípa tæki­fær­ið til þess að benda á það hve op­ið fram­boðs­ferl­ið er á Ís­landi og til þess að sýna að venju­leg kona gæti boð­ið sig fram til for­seta.
RÚV frestaði sýningu dagskrárliða til að forðast tap á síðasta ári
2
Greining

RÚV frest­aði sýn­ingu dag­skrárliða til að forð­ast tap á síð­asta ári

RÚV fékk 5,7 millj­arða króna úr rík­is­sjóði í fyrra og afl­aði 2,9 millj­arða króna tekna af sam­keppn­is­rekstri, sem er að­al­lega sala á aug­lýs­ing­um. Tekj­ur fyr­ir­tæk­is­ins hafa auk­ist mik­ið á síð­ustu ár­um, ann­ars veg­ar vegna þess að íbú­um lands­ins hef­ur fjölg­að og hins veg­ar vegna þess að aug­lýs­inga­tekj­ur hafa auk­ist.
Kaup Kviku á Ortus: Kjartan hagnaðist um nærri 200 milljónir sama ár
4
Fréttir

Kaup Kviku á Ort­us: Kjart­an hagn­að­ist um nærri 200 millj­ón­ir sama ár

Einn af þeim al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið Kvika keypti hluta­bréf í breska veð­lána­fyr­ir­tæk­inu Ort­us af ár­ið 2022 var fé­lag í eigu fjár­fest­is­ins Kjart­ans Gunn­ars­son­ar, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóra Sjálf­stæð­is­flokks­ins. Hann og Ár­mann Þor­valds­son, þá­ver­andi að­stoð­ar­for­stjóri Kviku og nú­ver­andi for­stjóri, eru við­skipta­fé­lag­ar og áttu með­al ann­ars báð­ir hluta­bréf í Ort­us á sama tíma.
Þöggunarmálsóknir gegn fjölmiðlum mæta andstöðu Evrópuráðs
8
Erlent

Þögg­un­ar­mál­s­ókn­ir gegn fjöl­miðl­um mæta and­stöðu Evr­ópu­ráðs

Ráð­herr­a­ráð Evr­ópu­ráðs hef­ur birt til­mæli til allra að­ild­ar­ríkja, þar með tal­ið Ís­lands, um að vinna eigi gegn SLAPP-mál­sókn­um, sem séu skað­leg­ar lýð­ræð­inu og al­manna­hag. Slík­um mál­sókn­um hef­ur ver­ið beitt gegn al­menn­ingi og fjöl­miðl­um til að þagga nið­ur eða refsa fyr­ir óþægi­lega um­fjöll­un. Tölu­vert er um SLAPP-mál­sókn­ir á Ís­landi, en ekk­ert ból­ar á inn­leið­ingu slíkra til­mæla af rík­is­stjórn, seg­ir Þór­hild­ur Sunna Æv­ars­dótt­ir, þing­kona Pírata.
„Hætta á misferli“ – Alvarlegar athugasemdir KPMG við fjárreiður Blaðamannafélagsins
9
Fréttir

„Hætta á mis­ferli“ – Al­var­leg­ar at­huga­semd­ir KP­MG við fjár­reið­ur Blaða­manna­fé­lags­ins

Fyrr­ver­andi formað­ur og fram­kvæmda­stjóri Blaða­manna­fé­lags Ís­lands milli­færði end­ur­tek­ið á sig fyr­ir­fram­greidd laun sem hann end­ur­greiddi vaxta­laust allt að hálfu ári síð­ar, keypti tíu tölv­ur fyr­ir sig á níu ár­um og greiddi út styrki án sam­þykk­is stjórn­ar. KP­MG ger­ir at­huga­semd­ir við þetta í nýrri skýrslu sem unn­in var að beiðni stjórna BÍ. Hjálm­ar Jóns­son, sem sagt var upp hjá fé­lag­inu í árs­byrj­un, seg­ir þetta allt eiga sér eðli­leg­ar skýr­ing­ar.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

„Þetta er móðgun við okkur“
5
Fréttir

„Þetta er móðg­un við okk­ur“

Heim­ild­in ákvað að hringja í nokkra sem höfðu skrif­að und­ir und­ir­skriftal­ist­ann: Bjarni Bene­dikts­son hef­ur ekki minn stuðn­ing sem for­sæt­is­ráð­herra til þess ein­fald­lega að spyrja: hvers vegna? Svör­in voru marg­vís­leg en þau átta sem svör­uðu sím­an­um höfðu marg­vís­leg­ar ástæð­ur fyr­ir því en áttu það öll sam­eig­in­legt að treysta ekki Bjarna sök­um fer­ils hans sem stjórn­mála­manns og sér í lagi síð­ustu mán­uði þar sem hann hef­ur far­ið frá því að vera fjár­mála­ráð­herra yf­ir í það að vera ut­an­rík­is­ráð­herra og loks for­sæt­is­ráð­herra.
Sakar nýjan matvælaráðherra um lygar
7
Fréttir

Sak­ar nýj­an mat­væla­ráð­herra um lyg­ar

Ólaf­ur Stephen­sen, Fram­kvæmda­stjóri Fé­lags at­vinnu­rek­anda, seg­ir að ný­skip­að­ur mat­væla­ráð­herra hafi sagt ósátt þeg­ar hún sagði að all­ir um­sagnar­að­il­ar hafi ver­ið kall­að­ir á fund at­vinnu­vega­nefnd­ar til að ræða frum­varp til breyt­ing­ar á bú­vöru­lög­um. Ólaf­ur seg­ir að Fé­lag at­vinnu­rek­anda hafi ekki feng­ið boð á fund áð­ur en um­deild­ar breyt­ing­ar á lög­un­um voru sam­þykkt­ar.
„Verðmætin okkar felast líka í að nýta náttúruna“
8
FólkForsetakosningar 2024

„Verð­mæt­in okk­ar fel­ast líka í að nýta nátt­úr­una“

Halla Hrund Loga­dótt­ir vill hafa sömu vök­ulu augu sem hún hef­ur haft sem orku­mála­stjóri og nýta þau, og rödd sína, með sterk­ari hætti í embætti for­seta. Halla Hrund er með stórt nátt­úru­hjarta en verð­mæt­in fel­ast líka í að nýta nátt­úr­una. „Fyr­ir mér felst þetta í jafn­vægi og virð­ingu í sam­skipt­um, við þurf­um ekki að deila svona mik­ið.“
Jón Gnarr segir að ísraelskir landnemar í Palestínu þurfi að hypja sig
9
FréttirForsetakosningar 2024

Jón Gn­arr seg­ir að ísra­elsk­ir land­nem­ar í Palestínu þurfi að hypja sig

Jón Gn­arr lýs­ir yf­ir harðri and­stöðu við stríð­ið í Palestínu í ný­legu við­tali í hlað­varp­inu Vakt­inn. Hann vill taf­ar­laust vopna­hlé, póli­tíska end­ur­nýj­un í Ísra­el og að land­töku­byggð­ir Ísra­els í Palestínu verði lagð­ar nið­ur. „Það þarf bara að jafna þetta við jörðu og segja þessu liði að hypja sig.“

Mest lesið í mánuðinum

Læstur inni í íbúðinni sinni í fimmtán ár
1
Viðtal

Læst­ur inni í íbúð­inni sinni í fimmtán ár

Sveinn Bjarna­son bjó í fimmtán ár í læstri íbúð á veg­um Ak­ur­eyr­ar­bæj­ar. Hann bank­aði oft ít­rek­að og grét áð­ur en starfs­fólk opn­aði fyr­ir hon­um. Móð­ir hans gerði end­ur­tekn­ar at­huga­semd­ir við að hann væri læst­ur inni og seg­ir son sinn hafa ver­ið van­rækt­an. Fyrr á þessu ári greip hún til þess ör­þrifa­ráðs að flytja hann bú­ferl­um í ann­an lands­hluta til að fá mann­sæm­andi að­bún­að fyr­ir hann. Mál Sveins varp­ar ljósi á al­var­leg­ar brota­lam­ir í þjón­ustu við fatl­að fólk á Ís­landi og sýn­ir hvernig mann­rétt­indi hafa ver­ið virt að vett­ugi ár­um sam­an.
Eina leiðin til að halda lífinu áfram var að koma út
3
ViðtalForsetakosningar 2024

Eina leið­in til að halda líf­inu áfram var að koma út

Bald­ur Þór­halls­son bældi nið­ur eig­in kyn­hneigð frá barns­aldri og fannst hann ekki geta ver­ið hann sjálf­ur. Fyr­ir 28 ár­um tók hann ákvörð­un um að koma út úr skápn­um, það var ekki ann­að í boði ef hann ætl­aði að halda áfram með líf­ið. Nú stefna þeir Fel­ix Bergs­son á Bessastaði. „Við eig­um 28 ára ást­ríkt sam­band að baki og höf­um ekk­ert að fela,“ seg­ir Fel­ix.
Nýjar ógnir blasa við Íslendingum
4
Úttekt

Nýj­ar ógn­ir blasa við Ís­lend­ing­um

Ís­land get­ur orð­ið skot­mark í styrj­öld sem veik­asti hlekk­ur­inn í varn­ar­keðju Vest­ur­landa. Don­ald Trump hafn­ar skuld­bind­ingu Banda­ríkj­anna til að verja NATO-ríki sem borga ekki sinn skerf, en Ís­land er lengst frá því af öll­um. Ingi­björg Sól­rún Gísla­dótt­ir, fyrr­ver­andi ut­an­rík­is­ráð­herra, seg­ir varn­ar­samn­ing­inn við Banda­rík­in hafa „af­skap­lega tak­mark­að gildi“.
„Ég ætla ekki að kinka kolli framan í einhver illmenni án þess að segja neitt“
6
ViðtalForsetakosningar 2024

„Ég ætla ekki að kinka kolli fram­an í ein­hver ill­menni án þess að segja neitt“

Jón Gn­arr er kom­inn í for­setafram­boð. Hann seg­ir meiri þörf á gleði og húm­or í lýð­ræð­inu og sam­fé­lag­inu þar sem of­fram­boð sé á leið­ind­um og er sann­færð­ur um að þjóð­in sé að leita sér að mann­eskju sem hún geti séð sjálfa sig í. Jón ætl­ar sér að mýkja freka kall­inn með kær­leik­ann að vopni og lof­ar að vera hvorki of­stopa­mann­eskja né lydda, nái hann kjöri. Svo hef­ur hann alltaf dreymt um að búa í Garða­bæ.
Hjúkrunarheimilið Sóltún fékk 20 milljarða frá íslenska ríkinu
7
Fréttir

Hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún fékk 20 millj­arða frá ís­lenska rík­inu

Frá ár­inu 2009 hef­ur hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún feng­ið tæp­lega 20 millj­arða króna frá ís­lenskra rík­inu. Um 90 pró­sent af tekj­um Sól­túns koma frá rík­inu. Eig­end­urn­ir hafa tek­ið á þriðja millj­arð króna út úr rekstr­in­um með því að selja fast­eign­ir og lóð­ir og lækka hluta­fé fyr­ir­tæk­is­ins. All­ur rekst­ur­inn bygg­ir hins veg­ar á um­deild­um samn­ingi við ís­lenska rík­ið sem gerð­ur var ár­ið 2000.
Risar í landbúnaði orðnir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýnist
8
Rannsókn

Ris­ar í land­bún­aði orðn­ir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýn­ist

Laga­breyt­ing sem var fyr­ir einu og hálfu ári köll­uð „að­för að neyt­end­um“ var sam­þykkt á Al­þingi í lok síð­ustu viku með at­kvæð­um minni­hluta þing­manna. Um er að ræða af­nám á ólög­mætu sam­ráði stærstu land­bún­að­ar­fyr­ir­tækja lands­ins. Laga­breyt­ing­unni var laum­að inn í frum­varp á loka­metr­um af­greiðslu þess með mik­illi að­komu þeirra sem mest græða á henni.
Halla nú ósammála mörgu sem hún beitti sér fyrir sem framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs
10
FréttirForsetakosningar 2024

Halla nú ósam­mála mörgu sem hún beitti sér fyr­ir sem fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs

Ár­ið 2007 mælti Halla Tóm­as­dótt­ir, sem þá var fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs, fyr­ir breyt­ing­um til þess að Ís­land gæti orð­ið „best í heimi.“ Þar á með­al var að setja á flata og lága skatta, einka­væða há­skóla og heil­brigðis­kerfi, einka­væða nátt­úru­auð­lind­ir og stór­auka ensku­kennslu. Heim­ild­in kann­aði hver við­horf Höllu væru til mála­flokk­anna í dag.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár

Loka auglýsingu