„Hæ, ég er að leita að ungum stæltum manni til þess að slátra. Hann á að vera á aldr­inum 18 til 30 ára.

Áhuga­samir skulu ekki hika við að hafa sam­band.

Ég er svangur.

Franky.“

Þann 29. des­em­ber 2000 birt­ist þessi færsla í myrku horni á inter­net­inu. Mörg gera sig breið og láta fantasíur flakka undir skjóli nafn­leysis á spjall­borðum vefs­ins án þess að fram­kvæma ætl­un­ar­verk sín en í þetta skiptið lá dauð­ans alvara á bak við skila­boðin. Tveir þýskir menn finna hvor annan og ákveða að mæla sér mót til að láta sína dýpstu og dimm­ustu þrár ræt­ast. Danska leik­ritið Kanni­balen eftir Johannes Lilleøre er byggt á skelfi­legum og sann­sögu­legum atburðum sem áttu sér stað þegar inter­netið var í þann mund að yfir­taka heim­inn og umbreyta sam­skipta­máta mann­kyns­ins.  

Á yfir­borð­inu fjallar Kanni­balen um mannát og morð en er í raun­inni um gjör­eyð­andi þung­lyndi og ein­mana­leika. Örvænt­ing mann­anna tveggja í leit sinni að ein­hvers konar frelsun og fróun leiðir þá saman. Annar vill tor­tíma sjálfum sér, hinn vill sam­ein­ast annarri mann­eskju. Annar vill láta borða sig, hinn vill borða annan mann. Lilleøre blandar saman skáld­skap og heim­ilda­leik­húsi til að rann­saka mögu­legar ástæður sem geta legið að baki atburði sem virð­ist með öllu óskilj­an­legur. Höfundi tekst best til þegar hann beinir smá­sjánni að aðdrag­anda fund­ar­ins, deg­inum örlaga­ríka og klukku­tímunum eftir að fyrsta ofbeld­is­verkið er framið.

Mannætan hafði ekki hugsað málið til hlítar

Tíminn virð­ist afstæður þegar menn­irnir tveir mæt­ast. Fortíð, nútíð og fram­tíð þeirra beggja sull­ast saman, eins og blóð og bað­vatn á flísa­lögðu gólfi. Þeir gera vand­ræða­legar til­raunir til að ræð­ast við áður en haf­ist er handa en að láta fantasíur raun­ger­ast er stundum flókið, við getum ekki hlaupið undan mann­legum breysk­leika. Þýðingin er í höndum Adolfs Smára Unn­ars­sonar, leik­stjóra sýn­ing­ar­innar, og Júlíu Gunn­ars­dóttur sem tekst ágæt­lega til en textaflæðið tepp­ist í ein­staka atriðum. Sömu­leiðis fat­ast höf­undi flugið í seinni hluta verks­ins, sem er til­tölu­lega stutt, þegar annað fólk er tekið inn í þennan heim.

Adolf Smári finnur aðrar sviðs­rænar lausnir á text­anum og aðstæðum heldur en að end­ur­skapa ein­hvern raun­veru­leika, frekar er honum hafnað. Menn­irnir standa einir and­spænis hvor öðrum, á móti heim­inum í dimmu óljósu rými með ekk­ert nema hljóð­nema og kvik­mynda­töku­vél til að setja mark sitt á ver­öld­ina. Fjölnir Gíslason og Jökull Smári Jak­obs­son leika menn­ina tvo, sem og aðrar per­sónur. Báðir eru þeir að stíga sín fyrstu skref á atvinnu­leik­sviði en Jökull hefur verið áber­andi í sjálf­stæðum leik­sýn­ingum nýlega. Hrátt umhverfi sýn­ing­ar­innar er krefj­andi því báðir eru þeir algjör­lega ber­skjald­aðir. Þeir eiga sín eft­ir­minni­legu augna­blik, sér­stak­lega þegar á hólm­inn er komið á sveita­setr­inu. Jökull sýnir þó meiri til­finn­inga­breidd og öryggi en Fjölnir á ein­stak­lega áhrifa­ríka senu þegar mannætan upp­götvar að kannski hafði hann ekki hugsað málið til hlítar.

Áhorfendur hvattir til að ögra sér

Tón­smið­ur­inn Ronja Jóhanns­dóttir er nýtt nafn í leik­hús­inu og fyr­ir­heitin lofa góðu. Kurrandi raf­magns­tónar marra undir sýn­ing­unni og smjúga inn í tauga­kerfið. Nauð­syn­legt er að ræða um aðkomu Magnúsar Thorlacius sem sér bæði um ljósa­hönnun og aðrar tækni­legar útfærslur. Ljó­saupp­setn­ingin og notkun á lýs­ingu er með því betra sem hann hefur fram­kvæmt, hrá og ein­angr­andi.

Eins og með önnur verk sýnd í Tjarn­ar­bíó er sýn­ing­ar­tími Kanni­balen stuttur. Þrátt fyrir van­kanta eru áhorf­endur hvattir til að ögra sér, kaupa miða, end­ur­meta fyrir fram gefnar hug­myndir um þennan skelfi­lega við­burð og menn­ina sem fram­kvæmdu verkn­að­inn. Kanni­balen beinir sviðs­ljós­inu að þeirri stað­reynd að fátt í mann­legu eðli er eins og það virð­ist í fyrstu. Leik­skáldið veltir upp for­vitni­legum spurn­ingum um eðli sam­þykkis og hversu langt við erum til­búin að ganga til þess að vera ekki miður okkar eða ein.

Nið­ur­staða: For­vitni­leg sýn­ing um mann­legan harm­leik.