Breiðfylking stærstu landssambanda og stéttarfélaga á almennum vinnumarkaði hefur slitið viðræðum við Samtök atvinnulífsins og vísað deilu þeirra til ríkissáttasemjara. Í tilkynningu sem send hefur verið út fyrir hönd breiðfylkingarinnar kemur fram að Samtök atvinnulífsins hafi í dag lagt fram tilboð þar sem þau buðu lægri launahækkanir en í áður framlögðu tilboði þeirra frá 17. janúar síðastliðinn. „Slík framganga í kjaraviðræðum er fáheyrð og kallar á að aðilar endurskoði grundvallarnálgun sína.“

Breiðfylkingin segist aldrei hafa hvikað frá því markmiði að gera langtímakjarasamning á grunni hófsamra krónutöluhækkana, þar sem markmiðið var að ná hratt niður verðbólgu og vöxtum um leið og ríkið geri löngu tímabæra leiðréttingu á barna-, húsnæðis- og vaxtabótum. „Breiðfylkingin kynnti útfærðar tillögur sínar, þar með talið nákvæmar kröfur varðandi launalið, fyrir SA þann 28. desember sl. og hefur síðan þá lagt fram ný tilboð þar sem komið hefur verið til móts við kröfur SA. Breiðfylkingin harmar þá stöðu sem upp er komin og að SA hafi ekki gripið það tækifæri sem fólst í viðræðum á þessum grunni. Af þessum ástæðum hefur Breiðfylkingin tekið ákvörðun um að vísa kjaradeilunni formlega til ríkissáttasemjara í dag. Felur það í sér að sáttasemjari tekur yfir stjórn viðræðna og stéttarfélögin færast skrefinu nær því að geta beitt þeim úrræðum sem vinnulöggjöfin heimilar að fullreyndum viðræðum.“

Breiðfylkingin sendi líka frá sér yfirlýsingu fyrir viku þar sem hún tjáði áhyggjur sínar af því sem hún kallar „ illskiljanlegum viðsnúningi“ í framgöngu Samtaka atvinnulífsins. Í þeirri yfirlýsingu benti breiðfylkingin á að „hljóð og mynd færu ekki saman milli opinberra yfirlýsinga SA milli jóla og nýárs og þess sem lagt hefur verið fram í reynd við samningsborðið.“

Ný nálgun

Tilkynnt var um það 22. desember síðastliðinn að VR, Efling, Starfsgreinasamband Íslands, Samiðn og Landssamband íslenzkra verzlunarmanna myndu halda saman inn í komandi kjaraviðræður. Í tilkynningunni sagði að formenn félaganna, sem stýra félögum með samningsumboð fyrir 115 þúsund manns á almennum vinnumarkaði, hafi komið sér saman um grundvallarnálgun fyrir samningaviðræðurnar sem séu framundan. Um er að ræða 93 prósent alls launafólks sem er innan vébanda Alþýðusambands Íslands.  

Viðmælendur Heimildarinnar innan verkalýðshreyfingarinnar sögðu á þeim tíma að krafan á fyrirtæki landsins myndi meðal annars snúast um að halda öllum verðlagshækkunum hófsömum og krafan á sveitarfélög yrði sú að halda gjaldskrárhækkunum innan hæfilegra marka. 

Miklar kröfur á ríkið

Í aðsendri grein sem birtist á Heimildinni á jóladag sagði Stefán Ólafsson, prófessor emiritus sem starfar sem sérfræðingur hjá Eflingu, að slík þjóðarsátt myndi snúast um að ná verðlagi og vöxtum hratt niður með hóflegum launahækkunum í samningi til þriggja ára og samstilltu átaki allra, ekki síst fyrirtækja. „Þetta verði gert mögulegt með endurreisn tilfærslukerfa heimilanna, sem skili sér í auknum greiðslum til barnabóta og húsnæðisstuðnings, sem nemi um 30-50 þúsund krónum til heimila í lægri og milli tekjuhópum. Þetta myndi kosta ríkið um 20-25 milljarða aukalega á ári.“

Á síðustu dögum hafa forvígismenn ríkisstjórnarinnar, sérstaklega Bjarni Benediktsson utanríkisráðherra og Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, fjármála- og efnahagsráðherra, varað við því að það þyrfti að forgangsraða í ríkisútgjöldum vegna aðgerða sem ríkissjóður ætlar að ráðast í til að styðja við Grindvíkinga. Það myndi mögulega þýða að ekki væri hægt að mæta öllum kröfum sem gerðar yrði á ríkið í yfirstandandi kjarasamningum.