Katrín Jak­obs­dóttir, for­sæt­is­ráð­herra, fund­aði í dag með for­mönnum BHM, BSRB og Kenn­ara­sam­bandi Íslands til þess að kanna afstöðu þeirra og sýn á kjara­við­ræð­urnar sem fara fram í vor. Þá áttu samn­inga­menn á vegum breið­fylk­ing­ar­innar fund með stjórn­völdum á föstu­dag­inn fyrir helgi. Á þeim fundi var rætt um aðkomu rík­is­ins að því að liðka fyrir gerð lang­tíma kjara­samn­ings. 

Í sam­tali við Heim­ild­ina seg­ist Sonja Ýr Þor­bergs­dóttir, for­maður BSRB, hafa átt gott sam­tal við for­sæt­is­ráð­herra í morgun í gegnum síma. Í sím­tal­inu var rætt um afstöðu banda­lags­ins til yfir­stand­andi við­ræðna og farið yfir kröfur BSRB til stjórn­valda til þess að liðka fyrir gerð samn­ings.  

„Í hús­næð­isliðnum þá er krafan okkar um 1.000 íbúðir í almenna íbúða­kerfið á ári út kjara­samn­ings­tíma­bilið, það er aukin hús­næð­is­stuðn­ingur, auknar barna­bætur og svo að brúa bilið, end­ur­meta virði kvenna­starfa, hækkun á fæð­ing­ar­or­lofs­greiðslum og svo aðgerðir varð­andi kyn­bundið ofbeldi,“ segir Sonja.

Heim­ildin hafði einnig sam­band við Kolbrúnu Hall­dórs­dóttur, for­mann BHM, og Magnús Þór Jónsson, for­mann KÍ. Bæði sögð­ust hafa rætt við for­sæt­is­ráð­herra í síma í morgun en vildu ekki tjá sig í smá­at­riðum um efni sam­tals­ins. „Þetta var ágætis sam­tal og á góðum nótum. Við sjáum bara hvað ger­ist í fram­tíð­inni, hvort það verði frekara sam­tal eða hvað ger­ist. Við erum svo sem ekki með lausan kjara­samn­ing fyrr en seinna,“ segir Magnús.

Þjóðarsátt eða hefðbundnir kjarasamningar

Kjara­við­ræður breið­fylk­ing­ar­innar og Samtaka atvinnu­lífs­ins hafa hingað til gengið vel. Samn­ings­að­ilar hafa verið óvenju sam­stíga varð­andi mark­mið kjara­samn­ings­ins og við­ræð­urnar eru sagðar miða vel áfram.

Þá virð­ist fundur breið­fylk­ing­ar­innar við stjórn­völd, sem fór fram síð­ast­lið­inn föstu­dag, hafa gengið vel. Í færslu sem Bjarni Bene­dikts­son birti á Facebook-síðu sinni eftir fund­inn, sagð­ist hann vera bjart­sýnn á að hægt verði að leiða til lykta far­sæla lausn á við­ræð­unum með aðkomu stjórn­valda. Þá sagði hann gang­inn í við­ræð­unum vera „á vissan hátt sögu­lega.“

Í við­tali við RÚV í dag sagð­ist Sólveig Anna Jóns­dóttir vera bjart­sýn á að samn­ingar gætu náðst fyrir mán­aða­mót.

Í fréttaum­fjöllun um þessar við­ræður hefur gjarnan verið talað um þjóð­ar­sátt. Talsmenn breið­fylk­ing­ar­innar hafa sömu­leiðis not­ast við hug­takið. Þetta orða­lag hafa for­menn stétt­ar­fé­laga og heild­ar­sam­taka sem semja fyrir hönd opin­bera vinnu­mark­aðs­ins, sem standa fyrir utan yfir­stand­andi kjara­við­ræður, gagn­rýnt. Ekki sé hægt að tala um þjóð­ar­sátt á meðan þessi félög standa fyrir utan kjara­við­ræð­urnar. 

Til að mynda hefur Kolbrún Hall­dórs­dóttir, for­maður BHM, bent á það, í grein sem birt var á Vísi, að breið­fylk­ing stétt­ar­fé­laga og lands­sam­banda á almenna vinnu­mark­aði semji aðeins fyrir hönd launa­fólks sem sam­an­lagt eru um 47 pró­sent af vísi­tölu grunn­tíma­kaups á mark­aði.

Hin helm­ingur vísi­töl­unnar sé fólk í félögum sem standa fyrir utan við­ræð­urnar. Félög á borð við BHM, BSRB, KÍ, önnur stétt­ar­fé­lög utan heild­ar­sam­taka og síðan launa­fólk sem stendur utan stétt­ar­fé­laga. Þessi félög þurfi að koma að samn­inga­borð­inu til þess að hægt sé að tala um vænt­an­lega þjóð­ar­sátt.

Þá hefur Þórarinn Eyfjörð, for­maður Sameykis, líka gagn­rýnt orða­lagið og sagt að fleiri aðilar þurfi að koma að við­ræð­unum til þess að leiða í gegn svo­kall­aða þjóð­ar­sátt. Þá losna samn­ingar vinnu­fólks á opin­berum mark­aði losna í lok mars. 

BSRB reiðubúið að fara blandaða leið

Í sam­tali við Heim­ild­ina segir Sonja Ýr Þor­bergs­dóttir, for­maður BSRB, ekk­ert því til fyr­ir­stöðu að sam­tökin taki þátt í gerð stærri samn­ings ef málin skyldu þró­ast á þann veg. 

Enn sem komið er fylgist hún og ráða­menn sam­tak­anna með við­ræð­unum og hvert þær stefna, sem er enn óljóst. „Við erum á þessum tíma­punkti núna að velta fyrir okkur hvort þetta verði hefð­bundnir kjara­samn­ingar. Eða hvort sé verið að und­ir­byggja ein­hvers­konar þjóð­ar­sátt þar sem að öll komi að sam­tal­inu,“ segir Sonja.

Þó svo að samn­ingar BSRB losna ekki fyrr en í mars sé ekk­ert því til fyr­ir­stöðu að BSRB taki þátt umfangs­meiri kjara­við­ræðum sem ná til fleiri aðila á mark­aði. Varðandi launa­lið­inn segir Sonja að BSRB sé ekki búið að taka afdrátt­ar­lausa afstöðu varð­andi það.

„Það sem við höfum sagt er að við erum til­búin að skoða hóf­legar launa­hækk­anir að því gefnu að það sé mjög rík aðkoma stjórn­valda. Hins vegar er mik­il­vægt að horfa til þess að það hefur verið kaup­mátt­arrýrnun hjá stórum hópum á und­an­förnum árum. Ef við ætlum að gera lang­tíma­kjara­samn­ing, þá hefur ekki verið fyr­ir­staða hjá okkur, það má vel horfa á bland­aða leið,“ segir Sonja.