„Þessi samn­ingur milli HSÍ og Arnarlax er regin hneyksli og sýnir stór­kost­legan dóm­greind­ar­skort af hálfu for­manns HSÍ, Guð­mundar B. Ólafs­sonar.“ Þetta segir Guð­mundur Þórður Guð­munds­son, fyrr­ver­andi lands­liðs­þjálf­ari Íslands sem stýrði lið­inu meðal ann­ars til silf­ur­verð­launa á ólymp­íu­leik­unum sum­arið 2008, í Facebook-færslu sem birt­ist í dag. Tilefnið er nýtt sam­komu­lag milli Hand­knatt­leiks­sam­bands Íslands (HSÍ) og lax­eld­is­fyr­ir­tæk­is­ins Arnarlax um að það síð­ar­nefnda verði einn af bak­hjörlum HSÍ að minnsta kosti til næstu þriggja ára. 

FærslaÞetta skrif­aði Guð­mundur Þórður Guð­munds­son á Facebook í dag.

Mynd: Facebook-síða Guð­mundar Þórðar Guð­munds­sonar

Í til­kynn­ingu sem birt­ist á vef Arnl­ar­lax vegna þessa er haft eftir Guðmundi B. Ólafs­syni, for­manni HSÍ, að það sé mikið fagn­að­ar­efni fyrir sam­bandið að skrifa undir sam­starfs­samn­inga við nýja bak­hjarla. „Flestir bak­hjarlar HSÍ í dag hafa verið í bak­varð­ar­sveit okkar í yfir ára­tugi, það er von okkar hjá HSÍ að sam­starfið við Arnarlax verði far­sælt og ánægju­legt.“

Þar segir Björn Hembre, for­stjóri Arnarlax, að fyr­ir­tækið viti „að hand­bolti er stór hluti af íslensku íþrótta­lífi og við gætum ekki verið stolt­ari en að fá að taka þátt í þeirri veg­ferð sem HSÍ er á. Áfram Ísland!“

Guð­mundur Þórður vísar til þess í færslu sinni að Arnarlax var nýverið sektað af Mat­væla­stofnun að upp­hæð 120 milljón króna fyrir að hafa brotið gegn skyldu um að til­kynna um strok á fiski og beita sér fyrir veiðum á strok­fiski. „Arnarlax sýndi þar full­komið og víta­vert aðgæslu­leysi til skaða fyrir íslenska nátt­úru. Að þiggja pen­inga frá þessu fyr­ir­tæki sem vill nýta sér íslenska lands­lið til að lappa upp á dap­ur­lega ímynd sína er óskilj­an­legt. Eitt get ég sagt að ég hefði aldrei sam­þykkt sem þjálf­ari lands­liðs­ins á sínum tíma að bera slíka aug­lýs­ingu.“

Sektað í fyrra

Í nóv­em­ber í fyrra sektaði Mat­væla­stofnun Arnarlax um 120 millj­ónir króna vegna þess að fyr­ir­tækið til­kynnti ekki um strok á eld­is­löxum úr sjó­kví í Arn­ar­firði sem gat fannst á í ágúst árið 2021. MAST hafði aldrei áður sektað lax­eld­is­fyr­ir­tæki vegna slysa­slepp­ingar hér á landi. 

Í upp­lýs­inga­gjöf norska fyr­ir­tæk­is­ins, Salmar AS, í árs­reikn­ingi fyrir 2022 er þessi sekt ekki nefnd sér­stak­lega í yfir­liti um sekt­ar­greiðslur þess og ekki er minnst á það að fyr­ir­tækið veit ekki hvað um varð um tæp­lega 82 þús­und eld­is­laxa sem voru í kvínni. 

Eins og annar af fyr­ir­renn­urum Heim­ild­ar­innar, Stundin, greindi frá í fyrra þá voru eld­is­laxar sem veidd­ust í Mjólká í Arn­ar­firði raktir til Arnarlax. Í yfir­liti yfir brot Salmar á lögum og reglum í Noregi og á Íslandi, sem og sekt­ar­greiðslum fyr­ir­tæk­is­ins, kemur fram að fyr­ir­tækið hafi engin brot framið og að það hafi greitt 0 krónur í sektir á Íslandi í fyrra. 

Í árs­reikn­ingi Salmar, sem á rúm­lega 50 pró­senta hlut í Arn­ar­laxi, segir enn fremur um þetta: „SalMar er með það að mark­miði að eng­inn eld­is­lax sleppi hjá fyr­ir­tæk­inu og tekur öll slík til­felli alvar­lega. Árið 2022 voru tvö slík til­felli í Noregi og ekk­ert á Íslandi. Samtals sluppu 11 laxar úr sjó­kvíum okkar í Noregi og á Íslandi, sem þýðir að minna en 0,00002 pró­sent allra laxa sem SalMar var með í sjó­kvíum sínum.“

Mikil andstaða við starfsemina

Arnarlax stundar lax­eldi í sjó­kvíum. Hlutfall þeirra sem eru and­víg lax­eldi í sjó­kvíum við Ísland hefur vaxið um 50 pró­sent á síð­ustu tveimur árum; farið úr 46 pró­sent í ágúst­könnun Maskínu 2021 í 69 pró­sent í könnun sem fyr­ir­tækið fram­kvæmdi í þessum mán­uði. 

Í ágúst 2021 voru 23 pró­sent svar­enda hlynnt lax­eldi í sjó­kvíum en það hlut­fall er nú komið niður í tíu pró­sent. Þetta kom fram í nýbirtri könnun sem Maskína gerði á afstöðu lands­manna til lax­eldis. 

Kjós­endur Sjálf­stæð­is­flokks­ins reynd­ust lík­leg­astir til þess að segj­ast hlynntir lax­eldi í sjó­kvíum en samt voru ein­ungis 21 pró­sent þeirra hlynntir því. Kjós­endur Sam­fylk­ing­ar­innar reynd­ust hvað and­víg­astir en 85 pró­sent þeirra sögð­ust and­vígir lax­eldi í sjó­kvíum við Ísland. 

Heim­ildin birti nýverið mynd­bönd frá Veigu Grét­ars­dóttur, kajakræð­ara og nátt­úru­vernd­ar­sinna, sem sýndu lús- og bakt­er­íuétna laxa í sjó­kvíum Arctic Fish í Tálkna­firði. Mynd­böndin vöktu hörð við­brögð. Hægt er að sjá eitt þeirra hér að neðan.