Lög­reglu­stjór­inn á Suð­ur­nesjum og Almanna­varnir eru að meta mögu­leika á almennri verð­mæta­björgun af heim­ilum í Grinda­vík. Í til­kynn­ingu sem send var út í gær­kvöldi kom fram að verk­efnið væri gríð­ar­stórt. Á því svæði innan bæj­ar­marka Grinda­víkur sem skil­greint hefur verið með mestri áhættu, eru afar stór hluti íbúð­ar­húsa bæj­ar­búa.

Mat og und­ir­bún­ingur við­bragðs­að­ila snú­ist því fyrst og síð­ast um hvernig slík aðgerð færi fram, að leggja mat á þann tímara­mma sem slíkt verk­efni hefði, og hvaða tíma það tæki. „Gert er ráð fyrir að hvert heim­ili þurfi um 10 manns til að tæma heim­ilið á 8 klukku­stundum.

Einnig er verið að meta þann kost að bjarga ein­göngu lausa­munum, ekki hús­gögnum eða stærri heim­il­is­tækjum.“

Yfir eitt þúsund heimili

Í Grinda­vík bjuggu 3.720 manns í lok sept­em­ber og í sveit­ar­fé­lag­inu eru yfir eitt þús­und heim­ili. Alls eru 770 erlendir rík­is­borg­arar skráðir í búsetu í Grinda­vík, eða um 20 pró­sent íbúa. Gera má ráð fyrir því að hluti erlendra íbúa hið minnsta sé ekki með jafn breitt bak­land og inn­fæddir til að aðstoða við verð­mæta­björgun.

Í til­kynn­ing­unni frá lög­reglu og Almanna­vörnum kom fram að fram­kvæmd áætl­unar sem þeirrar sem verið er að und­ir­búa krefj­ist mik­ils mann­afla og að það sé mik­ill ábyrgð­ar­hluti að senda svo stóran hóp fólks sem þarf til, inn á hættu­svæðið. „Öryggi fólks er alltaf í fyrsta sæti. Í augna­blik­inu er staðan þannig að ekki er hægt að úti­loka að gos hefj­ist fyr­ir­vara lítið eða fyr­ir­vara laust í þeim hluta bæj­ar­ins sem er met­inn á mesta hættu­svæð­inu. Ákvörðun um hvort, og þá hvenær farið verði í slíka aðgerð, bygg­ist á mati vís­inda­manna á yfir­vof­andi hættu, og hvort sá tíma­gluggi sem þarf í verk­efnið, sé til staðar.“

 Fyrir liggi að stór flutn­inga­fyr­ir­tæki hafa boðið fram aðstoð sína og aðkoma þeirra yrði hluti af slíkri aðgerð. „En það er rétt að ítreka að öryggi fólks er alltaf í fyr­ir­rúmi og það verður ekki sent inn á svæðið í þeim fjölda sem þarf til, nema öryggi þess sé eins tryggt og kostur er. Ef og þegar eld­gos hefst og það kemur upp utan byggð­ar­innar verður staðan metin á ný, hvort hægt verði að fram­kvæma slíka verð­mæta­björgun.“

Frá því að Grinda­vík var rýmd á föstu­dag með afar skömmum fyr­ir­vara hefur meg­in­þorra íbúa verið meinað að fara heim til sín til að sækja nauð­synjar eða bjarga verð­mætum af örygg­is­á­stæðum. Fyrir liggur að margir yfir­gáfu heim­ili sín með lít­inn far­angur og því er fólki farið að vanta ýmis­legt. Reynt hefur verið að mæta þeim þörfum með frjálsum fram­lögum, meðal ann­ars í gegnum Rauða kross­inn eða á Facebook-síð­unni „Aðstoð við Grind­vík­inga“. 

Fyrirtæki vilja líka fá að fara inn

Einu íbú­arnir sem hafa fengið að fara heim til sín í nokkrar mín­útur eru þeir sem búa í Þor­kötlu­stað­ar­hverfi, en það er lítið brot af íbúum bæj­ar­ins enda hverfið í útjaðri byggð­ar­innar. 

Stór fyr­ir­tæki á svæð­inu hafa líka verið að kanna hvort þau geti bjargað ýmsum verð­mætum, en Grinda­vík er einn stærsti útgerð­ar­staður lands­ins. Í Morg­un­blað­inu í dag er greint frá því að útgerðin Þorbjörn hafi til að mynda leit­ast eftir því að fá að sækja afurðir sem eru í kæli­geymslum og eigi að fara í sölu á erlendum mörk­uðum. Stærsta útgerðin á svæð­inu er svo Vísir, sem Síld­ar­vinnslan keypti í fyrra fyrir á fjórða tug millj­arða króna.