Testósterón, adrenalín og viskí

Það er aug­ljóst að Skúli Sig­urðs­son, höf­undur Mannsins frá Sao Paulo, nýtur þess að skrifa og það skilar sér til les­and­ans. Meinið er bara að sagan er allt, allt of löng og spennustigið er svo lágt að það er nán­ast undir frost­marki.

Testósterón, adrenalín og viskí
Höf­und­ur­inn Skúli Sig­urðs­son Mynd: Edda Karítas Baldursdóttir
Bók

Maðurinn frá São Paulo

Höfundur Skúli Sigurðsson
Drápa
432 blaðsíður
Niðurstaða:

Maðurinn frá Sao Paulo er ágætlega stíluð saga þar sem sögulegum staðreyndum er fimlega fléttað saman við skáldskap. Sagan er þó æði langdregin og spennustig undir frostmarki.

Gefðu umsögn

Morð er framið í Reykja­vík árið 1977. Leigu­bíl­stjóri er skot­inn í hnakk­ann og aðstæður á vett­vangi eru þannig að talað er um aftöku. Lög­reglu­mað­ur­inn Héðinn Vern­harðs­son er ungur og blautur á bak­við eyrun, en byrjar að rann­saka málið. 

Páll Ósvalds­son, hinn myrti bíl­stjóri, reyn­ist hafa verið nas­isti sem átti ansi myrka for­tíð. Hann var útsend­ari Gestapo í Danmörku á stríðs­ár­unum, njósn­aði um and­spyrnu­menn og sveik marga í fang­elsi og jafn­vel útrým­ing­ar­búðir. Þegar leigj­andi Páls heit­ins, Þjóð­verj­inn Karl Günther Schmidt, er svo num­inn á brott kemur fljót­lega í ljós að Héðinn og félagar hans hjá rann­sókn­ar­lög­regl­unni eiga í höggi við harðsvíraða nas­ista­veið­ara sem einskis svífast.

Sagan ger­ist að mestu í Reykja­vík 1977 en nokkuð ört er svissað á milli tíma­skeiða. Hún hefst í Rostov í Úkraínu 1942, þegar her­deild­ar­lækn­ir­inn Josef Mengele bjargar lífi tveggja manna, og berst til Suður-Ameríku eftir stríðið, þegar nefndur Mengele fer þar huldu höfði og landi hans Karl Günther Schmidt – sá sem hann bjarg­aði í Rostov – er þar einnig staddur áður en hann fær aðstoð Páls Ósvalds­sonar til þess að kom­ast til Íslands. 

Maðurinn frá Sao Paulo sver sig í ætt njósn­ara­sagna af gamla skól­anum. Árið 1977 er heldur ekki hlaupið með DNA-sýni inn á rann­sókn­ar­stofur í tíma og ótíma. Ónei. Saka­mála­rann­sókn Héðins og félaga tekur stökk fram á við þegar sígar­ettu­stubbur af ákveð­inni teg­und (sem finnst á morð­vett­vangi) er bor­inn saman við sígar­ettu­pakka sem finnst á öðrum stað. Gömul ljós­mynd sem rifin er á einu horn­inu og bréf­miði með heim­il­is­fangi eru enn fremur mik­il­væg sönn­un­ar­gögn.

Gömlu njósn­ara­sög­urnar og amer­ísku reyfar­arnir höfðu yfir­leitt sterka karl­hetju í for­grunni, svala og klára Bond-týpu. Lesendur fá ekk­ert að vita um einka­líf Héðins Vern­harðs­sonar. Vit­neskjan er bundin við starf hans, hann er rann­sókn­ar­full­trúi hjá Rann­sókn­ar­lög­reglu rík­is­ins, óör­uggur með sig lengi framan af, en reyn­ist síðan þraut­góður á rauna­stund, alveg ólseigur töffari sem reykir mikið og bölvar og býður öllum heim­inum birg­inn. Það er ansi lýsandi fyrir þessa týpu að eftir mikil átök tekur hann eftir „dauni eigin svita“ og finnur þar „blöndu af testó­steróni og adrena­líni og kannski viskíi“. (bls. 400). 

Maðurinn frá Sao Paulo er ekki saga sem byggir á flók­inni fléttu eða mjög óvæntri lausn. Lausnin liggur nán­ast fyrir snemma í sög­unni og eftir það kemur fátt á óvart. Það er mikið talað, mikið reykt og mikið drukkið af áfengi – eins og lög gera ráð fyrir í þess­ari teg­und bók­mennta. Þegar leikar æsast og byssu­bar­dögum, slags­málum, pynt­ingum og bíla­elt­inga­leikjum er lýst er höf­undur í ess­inu sínu og þá kemur  kald­hamr­aður og skemmti­legur húmor í ljós. Líkingar eru sumar hverjar ansi hreint frum­legar: „Njáll hljóm­aði eins og svefn­drukkin rolla sem horfir í bíl­ljós“. (bls. 258)  „Héðinn dró ósjálfrátt and­ann af öllum kröftum og gaf frá sér hljóð eins og mök­un­ar­kall elgs“. (bls 334) „Kaffið þótti honum und­ar­legt, það var dálítið eins og að drekka blóma­beð“. (bls 363) 

Það er aug­ljóst að Skúli Sig­urðs­son, höf­undur Mannsins frá Sao Paulo, nýtur þess að skrifa og það skilar sér til les­and­ans. Hann er ágætur stílisti og hefur hæfi­leika til þess að setja sig inn í tungu­tak for­tíðar – og honum tekst vel að miðla atriðum sem eru sagn­fræði­lega rétt og flétta þau saman við skáld­skap. 

Meinið er bara að sagan er allt, allt of löng og spennustigið er svo lágt að það er nán­ast undir frost­marki. Á löngum köflum er hrein­lega erfitt að halda sig við lest­ur­inn og kannski mætti segja að rit­gleði höf­undar beri sög­una ofur­liði. 

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár