Rannsókn

„Allar hennar eigur hefðu komist fyrir í einni kistu“

Efn­is­legt líf Ís­lend­inga fyrr á öld­um var allt ann­ars eðl­is en það er í dag. Þó okk­ur sé tamt að tala um „fá­tækt“ í því sam­hengi var skil­grein­ing fólks á fá­tækt, vel­gengni og stétta­skipt­ingu að mörgu leyti frá­brugð­in því sem hún er í dag. Um þetta og margt ann­að fjall­ar sýn­ing­in „Heims­ins Hnoss“ í Þjóð­minja­safn­inu.

„Allar hennar eigur hefðu komist fyrir í einni kistu“
Rannsakar daglegt líf fyrr á öldum Sigurður Gylfi Magnússon, prófessor í sagnfræði við HÍ, er stjórnandi verkefnisins Heimsins hnoss og hefur rannsakað ýmsar hliðar á daglegu lífi Íslendinga fyrr á öldum, meðal annars í gegnum dagbækur og bréfaskipti þeirra. Mynd: Heiða Helgadóttir
Birtist fyrir 3 árum.

- Hestur 12 vetra, gallalaus
- Nærbuxur (með gati)
- 1 kýr 5 vetra fengin að 4da kálfi
- 1 hlaða
- 1 draghefill, 2 föld tönnin
- 2 hrífur
- Kvennskyrta og Vestisgarmur
- Bænakver
(o. sv. fr.)

Þetta er upptalning úr svokallaðri „uppskriftabók“ frá 19. öld og gefur manni hugmynd um hvers konar veraldlegar eigur Íslendingar gátu átt í þeirri tíð.

Kafað í fortíðina

Við höfum sennilega aldrei komist eins nálægt því að stíga inn í tímavél eftir að nokkrir fræðimenn úr Háskóla Íslands tóku sig til og hófu rannsókn á efnislegum eigum Íslendinga á 18. og 19. öld, meðal annars með því að rýna í slíkar uppskriftabækur. Ólíkt því sem nafnið virðist gefa til kynna höfðu þessar bækur ekkert með matargerð að gera, heldur var um að ræða skrár yfir þær veraldlegar eigur sem fólk skildi eftir sig við andlátið.

Eigur úr slíkum dánarbúum voru gjarnan …

Kjósa
7
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
2
ViðtalLífið á Grensás

Snýr aft­ur í hjúkr­un­ar­fræði eft­ir heila­blæð­ingu

Við­bragðs­að­il­ar héldu að Björn Ólaf­ur Har­alds­son væri út­úr­dóp­að­ur þeg­ar hann lá á gólf­inu með blæð­ingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkr­un­ar­fræði­námi þeg­ar áfall­ið reið yf­ir og þurfti ít­rek­að að leið­rétta mis­tök ófag­lærðs starfs­fólks á heil­brigð­is­stofn­un­um. Nú stefn­ir hann á að klára nám­ið og koma sterk­ari til baka.
Reykjavíkurborg takmarkar aðgengi að tónlistarnámi
4
Tónlist

Reykja­vík­ur­borg tak­mark­ar að­gengi að tón­list­ar­námi

Þrátt fyr­ir stefnu Reykja­vík­ur­borg­ar um jafn­an rétt til list­sköp­un­ar lýsa skóla­stjórn­end­ur tón­list­ar­skóla þung­um áhyggj­um af þró­un mála. Ald­urstak­mörk hafi orð­ið til þess að vísa þurfti nem­end­um úr námi og aðr­ir kom­ist aldrei að. Sí­fellt sé þrengt að starf­semi tón­list­ar­skóla þar til þeir verði ann­að­hvort að sam­ein­ast eða loka.
Gunnar Hersveinn
5
Pistill

Gunnar Hersveinn

Ást og hat­ur á tím­um óviss­unn­ar – að sjá og heyra en alls ekki skilja

Hvað ber að forð­ast og hverju að sækj­ast eft­ir þeg­ar blás­ið er í glæð­ur hat­urs og ótta? Gunn­ar Her­sveinn tvinn­ar sam­an lær­dóma úr tveim­ur bók­um, og dreg­ur álykt­an­ir. Heyr­ir þú hljóð­ið? Finn­ur þú hit­ann, lykt­ina? Sérðu tákn­in, merk­in í nátt­úr­unni og mann­heim­um? Við þurf­um að lesa í þau til að falla ekki í gryfju stríðs­menn­ing­ar, efla frið­ar­menn­ingu og um­gang­ast nátt­úr­una af virð­ingu.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
1
ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heil­brigðis­kerf­inu

Eng­inn á Ís­landi hef­ur lif­að af jafn al­var­leg­an mænusk­aða og Katla Guðna­dótt­ir sem lenti í dul­ar­fullu bíl­slysi 22 ára göm­ul. Hún er föst á Grens­ás­deild þar sem kerf­ið hef­ur ekki af­greitt beiðni henn­ar um heima­þjón­ustu. Bar­átta henn­ar hef­ur þeg­ar skil­að for­dæma­lausri ákvörð­un í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu en oft líð­ur henni eins og fólki hefði þótt það auð­veld­ara ef hún hefði ekki lif­að slys­ið af.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Þörf á að styrkja endurhæfingu barna verulega
ViðtalLífið á Grensás

Þörf á að styrkja end­ur­hæf­ingu barna veru­lega

Alma Möller heil­brigð­is­ráð­herra hef­ur rætt við Ingu Sæ­land fé­lags­mála­ráð­herra um óljós mörk á milli ráðu­neyta þeg­ar kem­ur að end­ur­hæf­ing­ar­mál­um. Hún seg­ir að dæmi séu um að ungt fólk í end­ur­hæf­ingu hafi ekki feng­ið þá þjón­ustu sem það vildi. Mönn­un­ar­vandi sé ástæða þess að stofn­an­ir dragi sam­an eða loki á sumr­in.
Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
ViðtalLífið á Grensás

Snýr aft­ur í hjúkr­un­ar­fræði eft­ir heila­blæð­ingu

Við­bragðs­að­il­ar héldu að Björn Ólaf­ur Har­alds­son væri út­úr­dóp­að­ur þeg­ar hann lá á gólf­inu með blæð­ingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkr­un­ar­fræði­námi þeg­ar áfall­ið reið yf­ir og þurfti ít­rek­að að leið­rétta mis­tök ófag­lærðs starfs­fólks á heil­brigð­is­stofn­un­um. Nú stefn­ir hann á að klára nám­ið og koma sterk­ari til baka.
Reykjavíkurborg takmarkar aðgengi að tónlistarnámi
Tónlist

Reykja­vík­ur­borg tak­mark­ar að­gengi að tón­list­ar­námi

Þrátt fyr­ir stefnu Reykja­vík­ur­borg­ar um jafn­an rétt til list­sköp­un­ar lýsa skóla­stjórn­end­ur tón­list­ar­skóla þung­um áhyggj­um af þró­un mála. Ald­urstak­mörk hafi orð­ið til þess að vísa þurfti nem­end­um úr námi og aðr­ir kom­ist aldrei að. Sí­fellt sé þrengt að starf­semi tón­list­ar­skóla þar til þeir verði ann­að­hvort að sam­ein­ast eða loka.
Ríkið yrði af 1,6 milljarða tekjum ef gjaldahækkanir fylgdu verðbólgumarkmiði
Efnahagsmál

Rík­ið yrði af 1,6 millj­arða tekj­um ef gjalda­hækk­an­ir fylgdu verð­bólgu­mark­miði

Fjár­mála­ráðu­neyt­ið met­ur tekjutap ef gjalda­hækk­an­ir verða tak­mark­að­ar við verð­bólgu­markmið Seðla­bank­ans vera 1,6 millj­arða króna. Eng­in ákvörð­un hef­ur ver­ið tek­in en Kristrún Frosta­dótt­ir for­sæt­is­ráð­herra seg­ir rík­is­stjórn­ina reiðu­búna að tak­marka hækk­an­ir við 2,5 pró­sent ef aðr­ir leggi sitt af mörk­um og kjara­samn­ing­ar haldi.
Ást og hatur á tímum óvissunnar – að sjá og heyra en alls ekki skilja
PistillGunnar Hersveinn

Ást og hat­ur á tím­um óviss­unn­ar – að sjá og heyra en alls ekki skilja

Hvað ber að forð­ast og hverju að sækj­ast eft­ir þeg­ar blás­ið er í glæð­ur hat­urs og ótta? Gunn­ar Her­sveinn tvinn­ar sam­an lær­dóma úr tveim­ur bók­um, og dreg­ur álykt­an­ir. Heyr­ir þú hljóð­ið? Finn­ur þú hit­ann, lykt­ina? Sérðu tákn­in, merk­in í nátt­úr­unni og mann­heim­um? Við þurf­um að lesa í þau til að falla ekki í gryfju stríðs­menn­ing­ar, efla frið­ar­menn­ingu og um­gang­ast nátt­úr­una af virð­ingu.
Gunnar Hersveinn

Mest lesið undanfarið ár